Tel Aviv Üniversitesi’nden Dr. Eytan Cohen Yanarocak, Türkiye’nin İran’a alternatif bir nüfuz hattı kurduğunu, Suriye, Lübnan, Doğu Akdeniz ve Afrika Boynuzu’nda İsrail’le çıkar çatışması yaşadığını söyledi.
YDH- İsrail’in Maariv gazetesinde Batya Giladi imzasıyla yayımlanan analizde, Tel Aviv Üniversitesi Dayan Merkezi’nden “Türkiye uzmanı” olarak tanıtılan Dr. Eytan Cohen Yanarocak’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın meclisteki son çıkışları ve Türkiye’nin bölgesel hamlelerine ilişkin değerlendirmelerine yer verilerek Ankara ile İsrail işgal rejimi arasındaki ilişkilerin geldiği kritik aşama ve Türkiye’nin bölgedeki rolü ele alındı.
Giladi'ye göre, Yanarocak, Erdoğan’ın söylemlerini münferit birer açıklama olarak görmüyor; aksine bu çıkışları, geniş kapsamlı bir bölgesel nüfuz mücadelesinin parçası olarak değerlendiriyor.
Yanarocak’a göre, İran’ın Lübnan’daki koruyucu rolüne bir alternatif olarak Türkiye, bölgeye "Sadece İran’a değil, Türkiye’ye de güvenebilirsiniz" mesajı veriyor.
Bu hamlelerin sadece İsrail’i değil, İran, Yunanistan ve Kıbrıs gibi tüm aktörleri hedeflediğini savunan Yanarocak, şu ifadeleri kullanıyor:
"Erdoğan denklemin bizzat parçası olmak istiyor. Özellikle 7 Ekim’den bu yana İsrail ile Türkiye’nin çıkarlarının giderek çatıştığını görüyoruz. İsrail daha etkin bir bölgesel oyuncu haline geldikçe, Türkiye’nin nüfuzunu genişletmeye çalıştığı Suriye, Lübnan, Doğu Akdeniz ve Afrika Boynuzu gibi coğrafyalarda karşı karşıya geliyorlar."
Yanarocak, mevcut durumu tanımlarken dikkatli olunması gerektiğinin altını çizerken Türkiye’yi bir "düşman devlet" olarak nitelendirmekten kaçınıyor; İsrail ve Türkiye arasında resmî bir savaş durumu veya düşmanlık ilişkisi olmadığını, ancak Türkiye’nin "çok güçlü ve sofistike bir rakip" olduğunu vurguluyor.
Yanarocak, asıl tehlikenin liderlerin doğrudan kararlarından ziyade, sahada yaşanabilecek plansız sürtüşmelerden kaynaklanabileceği uyarısında bulunduktan sonra şöyle diyor:
"Türkiye ne bir Arap ülkesidir ne de bir Fars ülkesi. Güçlü kurumları, önemli bir ekonomisi ve geniş bir etki alanına nüfuz etme yeteneği olan modern bir devlettir. Dolayısıyla İsrail’de birçok kişinin düşündüğünden çok daha karmaşık ve sofistike bir rakiptir."
Bu noktada ABD’nin oynadığı merkezi role dikkat çeken Yanarocak, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını Washington’ın gerginlikten duyduğu endişenin bir yansıması olarak görüyor.
Yanarocak, çözüm önerisini ise şu sözlerle özetliyor: "
İsrail, Türkiye’yi dizginlemek ve ilişkilerin daha fazla yıpranmasını önlemek için Washington’ın gücünden yararlanmalıdır. Bu hem İsrail’in hem de Amerika’nın yararınadır."
Analiz, son olarak Türkiye’nin iç siyaset dinamiklerine değiniyor. Yanarocak’a göre Erdoğan, "kimseden emir almayan bölgesel bir güç" söylemini ustalıkla kullanarak halk desteğini tahkim ediyor.
Maariv'e göre Cumhurbaşkanı Erdoğan bu durumu Türkiye’yi bölgenin lideri olarak konumlandıran "neo-Osmanlı" vizyonunun bir parçası haline getiriyor.
Yanarocak, İsrail’in Ankara’ya karşı çok daha net ve stratejik bir politika belirlemesi gerektiğini, bunun önümüzdeki yılların en önemli siyasi sınavlarından biri olacağını belirterek sözlerini tamamlıyor.
