CNN'in ABD istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre Washington, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen istediği zaman kapatabilecek kapasiteye sahip olduğu sonucuna vardı.
YDH - CNN'in, ABD istihbarat değerlendirmelerine aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Amerikan istihbaratı, İran'ın artık Hürmüz Boğazı'nı fiilen kendi takdirine bağlı olarak kapatabilecek ve bu yolla küresel ekonomi üzerinde önemli etki yaratabilecek kapasitede olduğu sonucuna vardı.
Televizyon kanalına konuşan kaynaklardan biri durumu, "Biz fiilen Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü İran'a verdik; bu, herhangi bir nükleer bombadan daha güçlü bir silah" sözleriyle değerlendirdi.
Aynı kaynak, ABD ile yaşanan savaşın İran yönetiminin gelecekte bu tür araçları kullanma ihtimaline ilişkin yaklaşımını köklü biçimde değiştirdiğini belirtti.
ABD istihbaratına göre İranlı yetkililer, savaş sırasında Hürmüz Boğazı'nı kapatabilmelerinden ve Fars Körfezi ülkelerine önemli kaynak harcamadan saldırılar düzenleyebilmelerinden cesaret aldı.
CNN'e konuşan kaynaklar, Tahran'ın bu iki aracın etkinliğini gördüğünü ve gelecekte gerektiğinde yeniden kullanabileceğini düşündüğünü aktardı.
Kaynaklar, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararı almasından bu yana Amerikan istihbarat kurumlarının, Tahran'ın gelecekte hangi koşullarda aynı baskı unsuruna başvurabileceğine ilişkin değerlendirmelerini sürekli güncellediğini söyledi.
Aynı kaynaklara göre benzer bir durumun yeniden yaşanması ABD açısından ciddi sorunlar yaratabilir; çünkü boğazı yeniden açabilmek için büyük askeri güçlerin bölgeye sevk edilmesi ve yoğun biçimde konuşlandırılması gerekiyor.
CNN'in görüştüğü kaynaklar, İran yönetiminin Husiler aracılığıyla Bab el-Mendeb Boğazı'nın da kapatılabileceğini gördüğünü, ancak Tahran'ın nükleer program konusunda ABD ile yürütülen müzakerelerde ilerleme sağlamayı hedeflediği için yakın dönemde bu seçeneği kullanmayı planlamadığını ifade etti.
Buna karşılık kimliği açıklanmayan bir ABD'li yetkili, İran'ın gelecekte Hürmüz Boğazı'nı kapatma yoluna gitmeyeceğini düşündüğünü söyledi.
Yetkili, böyle bir durumda Tahran'ın ABD ile yaptığı çerçeve anlaşmanın sunduğu "hiçbir avantajdan" yararlanamayacağını belirtti ancak bu avantajların ne olduğunu açıklamadı.
ABD yönetiminden bir başka yetkili ise İran'ın boğazı baskı aracı olarak kullanmasının Çin ve Basra Körfezi ülkelerinin tepkisini çekebileceği görüşünü dile getirdi.
CNN, Amerikan istihbaratının ulaştığı bu sonucun, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmaya hazır olabileceğini tam olarak hesaba katmadan çatışmayı başlatma kararının uzun vadeli sonuçlarına işaret ettiğini yazdı.
Haberde ayrıca Tahran'ın küresel ekonomiyi gelecekte jeopolitik bir araç olarak kullanma kapasitesine ilişkin yeni soruların gündeme geldiği belirtildi.
ABD ile İran, 15 Haziran'da savaşı sona erdirmek için anlaşmaya vardıklarını duyurdu.
Taraflar arasındaki mutabakatın elektronik ortamda kayıt altına alındığı, resmi imza töreninin ise 19 Haziran'da Cenevre'de yapılacağı bildirildi.
Müzakerelerde arabuluculuk yapan Pakistanlı yetkililere göre anlaşma, Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların derhal durdurulmasını öngörüyor.
İran'ın Mehr ajansında yayımlanan mutabakat zaptı taslağına göre ABD, İran petrolü ihracatına yönelik kısıtlamaları aşamalı olarak kaldırmayı, İran çevresindeki bölgelerde konuşlu askerlerini çekmeyi ve yeni yaptırımlar uygulamamayı taahhüt ediyor.
Tahran ise Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na bağlı kalacağını ve nükleer silah geliştirmeyeceğini teyit ediyor.
Anlaşmanın temel maddelerinden biri de Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının yeniden başlaması oldu. Anlaşmanın açıklanmasının ardından Trump, dünya petrol arzının önemli bölümünün geçtiği boğazda tanker trafiğinin yeniden açıldığını duyurdu.
Habere göre barış anlaşması yakıt fiyatlarında belirgin düşüşü de beraberinde getirdi.
Tarafların, mutabakat zaptının imzalanmasının ardından 60 gün içinde İran'ın nükleer programı ve karşılıklı yükümlülüklerin denetlenmesine ilişkin mekanizmalar konusunda ek görüşmeler yapması planlanıyor.
Trump, tarafların nükleer program konusunda nihai bir anlaşmaya varamaması halinde ABD'nin İran'la savaşı yeniden başlatacağını söyledi.
