ABD Başkanı Trump yönetiminin muhalefeti ve üye ülkelerin savunma bütçelerindeki yetersizlikler, Arnavutluk'un ev sahipliği yapacağı NATO zirvesinin geleceğini belirsizliğe sürükledi.
YDH- NATO bünyesinde gelecek yıl Arnavutluk'un başkenti Tiran'da düzenlenmesi planlanan zirve, Trump rejiminin itirazları ve üye ülkelerin savunma harcamalarındaki yetersizlikler nedeniyle ciddi bir belirsizlik sürecine girdi.
İttifak kaynakları, Ankara’daki zirveye hazırlanan NATO’nun taslak bildirisinde, Arnavutluk'un ev sahipliğine dair bir ifadenin yer almadığını doğruladı.
Avrupalı müttefiklerin, ABD Başkanı Donald Trump ile olası bir kamuoyu gerginliğinden kaçınmak adına savunma harcamaları taahhütlerini yerine getirme konusunda yoğun çaba gösterdiği gözleniyor.
Ankara zirvesine odaklanan liderler, taslak metinlerde bir sonraki zirvenin yeri ve zamanı konusunu netleştirmekten kaçınarak Trump yönetimini kışkırtmamayı hedefliyor.
Diplomatik kaynaklar, Arnavutluk'un düşük savunma harcamalarının, zirve ev sahipliği durumunda Trump yönetimi tarafından olumsuz bir siyasi malzemeye dönüştürülmesinden endişe edildiğini belirtiyor.
Geçtiğimiz yıl Lahey Zirvesi’nde ittifak üyeleri, önümüzdeki on yıl içinde GSYİH'lerinin %5'ini savunma ve siber güvenlik gibi ilgili önlemlere ayırma taahhüdünde bulunmuştu.
Ancak birçok ülke hâlâ temel hedef olan %2’lik oranı dahi tutturmakta zorlanıyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Arnavutluk, Çek Cumhuriyeti ve Slovenya’nın bu yıl belirlenen hedeflere ulaşma çabası içinde olduğunu belirtse de, genel tablodaki ilerlemenin oldukça yavaş olduğunu vurguladı.
Zirveye ev sahipliği hakkını korumaya çalışan Arnavutluk hükümeti, durumu düzeltmek amacıyla acil bir mali düzenlemeye gitti.
Hükümet sözcüsü, taslak bildirilerdeki belirsizliğin nihai bir karar olmadığını savunurken; Tiran, 2026 savunma harcamalarını GSYİH'nin %2,6'sına çıkarma sözü verdi.
Avrupalı diplomatlar ise Arnavutluk'un çabalarını sürdürdüğünü ve ev sahipliğinin nihai aşamada gerçekleşebileceğini dile getiriyor.
Trump'ın özellikle İran konusundaki tutumu nedeniyle bazı müttefik ülkelere yönelik eleştirel yaklaşımı, NATO içindeki bu "harcama diplomasisini" daha da hassas bir noktaya taşıyor.
