Trump rejimi, İran savaşına desteği karşılığında BAE'ye gelişmiş silah ve yapay zeka çiplerinin kapısını açtı.
YDH- Financial Times (FT), Donald Trump rejiminin, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) İran'a karşı yürütülen ABD savaşına verdiği desteği gerekçe göstererek, Körfez ülkesinin gelişmiş Amerikan silahlarına ve bilgisayar çiplerine erişimini kolaylaştıracak ihracat kontrollerini kaldırdığını bildirdi.
ABD Ticaret Bakanlığı cuma günü yaptığı açıklamada, BAE'nin önemli bir savunma ortağı olarak tanınması ve "Destansı Öfke Operasyonu da dahil olmak üzere ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarının ilerletilmesine verdiği destek" nedeniyle bu değişikliğin yapıldığını duyurdu.
Bakanlığa göre BAE hükümeti ve "onaylı ticari kuruluşlar", insansız hava araçları, belirli ticari uydular ve uzay araçları, petrol, gaz ve nükleer enerji üretiminde kullanılan "çift kullanımlı ürünler" ile gelişmiş yapay zeka çipleri ve sunucuların "lisanssız ihracatı, yeniden ihracatı ve ülke içi transferlerinden" yararlanabilecek.
Trump ailesinin kripto yatırımları tartışma konusu
FT, petrol zengini Körfez ülkesine sağlanan bu ayrıcalığın, ABD Kongresi'ndeki Demokratların BAE'nin Trump ailesinin kripto para girişimlerine yaptığı yatırımlar ve Trump'ın ülkeye ABD'nin en hassas teknolojilerinden bazılarına erişim izni verme kararı hakkında soruşturma ve oturum çağrısında bulunduğu bir dönemde geldiğine dikkat çekti.
Geçen hafta yayımlanan yıllık mali bildirimlere göre Trump, geçen yıl ailesinin kripto para girişimlerinden 1,16 milyar dolar kazandı.
BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı Şeyh Tahnun bin Zayid en-Nehyan, Trump ailesine ait World Liberty Financial'ın yüzde 49 hissesini 500 milyon dolar karşılığında satın aldı. Söz konusu anlaşma ilk olarak geçen yıl Wall Street Journal tarafından haberleştirilmişti.
Senato Bankacılık Komitesi'nin en üst düzey Demokrat üyesi Elizabeth Warren, cuma günü yaptığı açıklamada, anlaşmanın Trump'a "263 milyon dolarlık devasa bir kazanç" sağladığını belirtti.
Trump ise birkaç ay sonra BAE'ye 500 bin gelişmiş çip satışına izin verdi.
Warren, "Şimdi Trump'ın Ticaret Bakanlığı, Tahnun'un başkanlığını yaptığı BAE'nin önde gelen yapay zeka grubu G42'ye gelişmiş yapay zeka çiplerine lisanssız erişim sağlıyor ve onun kontrolündeki yapay zeka yatırım fonu MGX'e ayrıcalıklı muamele vaat ediyor. Üstelik hassas teknolojinin Çin'e yönlendirilmesi ve diğer ulusal güvenlik risklerine ilişkin bildirilen endişelere rağmen" ifadelerini kullandı.
Çin'e teknoloji sızıntısı endişesi
ABD'li yetkililer daha önce, BAE'nin Çin ile ilişkilerinin hassas teknolojilerin paylaşılmasına yol açabileceği endişesiyle ülkeye gelişmiş çip teknolojisi satışını sınırlandırmıştı.
FT, geçen yıl yayımladığı bir haberde, ABD istihbarat kurumlarının 2022'de G42'nin Çin'e teknoloji sağladığına ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun bu teknolojiyi bazı füze sistemlerinin menzilini artırmak için kullandığına ilişkin bilgi edindiğini bildirmişti. G42 ise iddiaları kesin bir dille reddetmişti.
BAE hükümeti ve ABD'li yetkililer, söz konusu teknolojiyi korumak amacıyla sıkı kontroller uygulandığını savunurken, her iki taraf da BAE yatırımlarının ülkenin gelişmiş çiplere erişim sağlamasında rol oynadığı iddiasını reddetti.
Ancak eski yetkililer ve bazı Kongre üyeleri bu açıklamalara şüpheyle yaklaşıyor.
Dış İlişkiler Konseyi'nde görev yapan eski üst düzey teknoloji ve ihracat kontrol yetkilisi Chris McGuire, "Bu kararın ulusal güvenlik veya ekonomik gerekçelerle açıklanması imkansız" dedi.
McGuire, "Artık dünyanın en büyük veri merkezlerinin ABD yerine BAE'de bulunması ve Çin'e arka kapı erişimi sağlayacak şirketler tarafından işletilmesi muhtemel" ifadelerini kullanarak, "Ticaret Bakanlığı'nın bu değişikliği yapmasının tek bir açıklaması var: BAE bunun parasını ödedi" diye konuştu.
American Enterprise Institute teknoloji uzmanı Ryan Fedasiuk ise kısıtlamaların gevşetilmesinin Çin'e yeniden sevkiyat ve teknoloji sızıntısı riski yaratabileceğini söyledi.
Bununla birlikte Fedasiuk, ABD'de veri merkezlerinin inşasına yönelik tepkilerin Washington'ı küresel yapay zeka altyapısı konusunda ortaklarına daha fazla güvenmek zorunda bıraktığını belirtti.
Fedasiuk, "Trump yönetimi, BAE'nin Huawei'yi ülkeden çıkarması ve olası teknoloji sızıntısına karşı daha güçlü bir güvenlik duvarı oluşturması için daha fazla baskı yapmalıydı. Ancak sonuçta Amerikan yapay zeka iş yüklerini çalıştıran çiplerin faaliyete geçirilmesi, ABD'yi Çin karşısında daha az değil, daha fazla rekabetçi hale getirecek." dedi.
Warren ve diğer önde gelen Demokratlar ise cuma günü yaptıkları ortak açıklamada, Trump'ın yıllık mali bildirimlerinin, başkanın doğrudan kazanç sağladığı kripto para sektörünün lehine düzenlemeler yapılması için Kongre'ye baskı uyguladığı yönündeki endişeleri artırdığını belirtti.
Açıklamada ayrıca, rejimin kripto para birimleri ve hizmet sağlayıcılarını mevcut finansal hizmet düzenlemelerinden muaf tutmaya ve denetimleri zayıflatmaya yönelik adımlarına dikkat çekildi.
Trump ise geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada, mali portföyünün büyük kurumlar tarafından yönetildiğini ve başarılı bir borsa sayesinde kâr elde ettiğini savundu.