İsrail medyası, İran'ın Natanz yakınlarında iki savaşı da hasarsız atlatan ve en güçlü sığınak delici bombalara karşı dahi dayanıklı olabileceği değerlendirilen derin bir yeraltı nükleer tesisi inşa ettiğini yazdı.
YDH- Yediot Ahronot'un haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Natanz nükleer tesisine çok yakın bir konumda bulunan ve "Pickaxe Mountain" (Kazma Dağı) olarak bilinen yeraltı nükleer tesisini vurma tehdidinde bulundu.
Son iki savaşta hasar almadan kalan bu tesis, uzmanlara göre 80 ila 100 metre derinliğiyle ABD'nin en güçlü sığınak delici bombalarının bile ulaşamayacağı bir korumaya sahip olabilir.
Muhafazakar yayıncı Hugh Hewitt'e verdiği mülakatta, ABD'nin geçen yıl gerçekleştirdiği "Midnight Hammer" operasyonunda Natanz, Fordo ve İsfahan'daki ana nükleer tesisleri vurduğunu hatırlatan Trump, Pickaxe Mountain'ın şimdiye kadar hedeflenmediğini belirtti.
Tesisin girişine "güzel, büyük ve ağır bir atış" yapabileceklerini ifade eden Trump, İranlılara "hazırlıklı olmaları gerektiğini" söyledi ve saldırının "nispeten yakın zamanda" gerçekleşebileceğini dile getirdi.
İranlı bir güvenlik yetkilisi ise tehdide sert yanıt vererek, tesisin vurulması durumunda ABD askerlerinin ve bölgedeki müttefiklerinin "yıkıcı bir bedel" ödeyeceğini açıkladı.
Pickaxe Mountain: Derin, büyük ve müstahkem
Washington merkezli Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü (ISIS) tarafından paylaşılan son uydu görüntüleri, tesisteki inşaat faaliyetlerinin ve tünel girişlerinin güçlendirilmesinin Haziran sonu itibarıyla devam ettiğini ortaya koyuyor.
Pickaxe Mountain, 2020 yılında İran'ın 2015 nükleer anlaşmasından çekilmesinin ardından nükleer programını hızlandırdığı dönemde kazılmaya başlandı.
Uzmanlar, iki devasa tünel kompleksinden oluşan bu yapının, Fordo'dan bile daha derin ve korunaklı olduğunu vurguluyor.
ABD Hava Kuvvetleri'nin envanterindeki en güçlü sığınak delici olan GBU-57 bombalarının yaklaşık 60 metre derinliğe kadar etkili olduğu bilinirken, tesisin 80-100 metre derinlikte olması operasyonel açıdan ciddi bir zorluk yaratıyor.
İran yönetimi, inşaat başladığında tesisin santrifüj üretimi için tasarlandığını iddia etmiş olsa da, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin bölgeye girmesine hiçbir zaman izin verilmedi.
Bu durum, tesisin %90 seviyesinde askeri sınıf uranyum zenginleştirmesi için korunaklı bir merkez olarak planlandığı şüphesini doğuruyor.
İran halihazırda yaklaşık 440 kilogram %60 seviyesinde zenginleştirilmiş uranyum stoğuna sahip ve uzmanlar, bu malzemenin bir kısmının izinin kaybedildiğini belirtiyor.
The New York Times ve ISIS raporları, zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmının Pickaxe Mountain'a aktarılmış olma ihtimalini dışlamıyor.
Askeri çözümün sınırları
Trump'ın tehditlerine rağmen, uzmanlar tesisin havadan bombalanarak tamamen yok edilmesinin imkansız olabileceği görüşünde birleşiyor.
Foundation for Defense of Democracies CEO'su Mark Dubowitz, tesisin imhasının sadece havadan saldırıyla mümkün olmayabileceğini, bölgeyi 100 yıl boyunca insan girişine kapatacak kimyasal maddelerin kullanımı veya tehlikeli bir kara harekatı gerektirebileceğini savunuyor.
Tesisin şimdiye kadar vurulmamasının temel nedeni olarak, ikinci tünel kompleksinin henüz tam kapasiteyle faaliyete geçmemiş olması ve İran'ın stratejik öncelikleri arasında en üst sırada yer almaması gösteriliyor.
