Senato Demokratları, Trump’ın çıkış stratejisi bulunmayan İran savaşına tepki göstererek 1 trilyon dolarlık savunma tasarısının ilerlemesini engelledi.
YDH- Associated Press (AP), ABD Senatosundaki Demokratların, Başkan Donald Trump'ın İran'a karşı yürüttüğü savaşı protesto etmek amacıyla, Pentagon harcamalarında önemli artış ve askerlere maaş zammı öngören 1 trilyon dolarlık yıllık savunma yasa tasarısının ilerlemesini engellediğini bildirdi.
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) olarak bilinen iki partili tasarıya karşı olduğunu açıklayan Senato Demokrat Azınlık Lideri Chuck Schumer ile diğer önde gelen Demokratlar, savaşın net bir çıkış stratejisi olmaksızın beşinci ayına girdiği bir dönemde tasarıyı destekleyemeyeceklerini söyledi.
Salı günü yapılan oylamada tasarı 46'ya karşı 50 oy aldı ve ilerlemesi için gereken çoğunluğa ulaşamadı. Oylamanın büyük ölçüde parti çizgileri doğrultusunda gerçekleştiği belirtildi.
New York Senatörü Schumer, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, "NDAA, İran'da gördüğümüz bu pervasızlık için bir izin belgesine dönüşemez" dedi.
Schumer, "Donald Trump, Amerikan halkını açıklayamadığı ve nasıl sona erdireceğini bilmediği bir savaşın daha da derinlerine sürükleyip ardından Kongreden başka tarafa bakmasını talep edemez" ifadelerini kullandı.
Senatodaki oylama, Beyaz Saray'ın İran'a yönelik bombardımanları yeniden başlattığını Kongre’ye resmen bildirmesinden bir gün sonra gerçekleşti. Bu adımın, ABD ve İsrail öncülüğündeki savaşta sağlanan kırılgan ateşkesi fiilen sona erdirdiği belirtildi.
Savaşın, ara seçimler öncesinde dalgalı benzin fiyatları dahil ekonomik aksamalara yol açtığı kaydedildi.
Kongre, yönetimin askeri faaliyetlerine sınırlamalar getirmek amacıyla çatışmaları sona erdirecek çeşitli savaş yetkileri kararlarını 10'dan fazla kez oyladı. Ancak bu girişimler sonuçsuz kalırken, Temsilciler Meclisi ve Senatodaki Cumhuriyetçi çoğunluğun büyük bölümü Trump'ı desteklemeyi sürdürdü.
Senato Cumhuriyetçi Çoğunluk Lideri John Thune ise savunma paketinin iyi bir tasarı olduğunu savunarak, ABD'nin güvenliğini sağlamak için gereken kaynakların tahsis edilmesi çağrısında bulundu.
Thune, "Kongre olarak, görev ne olursa olsun ihtiyaç duydukları her şeye sahip olmalarını sağlama yükümlülüğümüz var." dedi.
Tasarı ilerleyemeyince Thune, usule ilişkin bir hamleyle oyunu değiştirerek, tasarının daha sonra yeniden gündeme getirilmesinin önünü açık tuttu.
Kongre, onlarca yıldır yıllık savunma yasa tasarısını her yıl kabul ederek Pentagon'un politika ve yönelimlerini belirliyor ve silah sistemleri, ikmal ve askeri operasyonlara yönelik yatırımlar için daha sonra tahsis edilecek fonlara yetki veriyordu.
Ancak 66'ncı yıllık NDAA, bu yıl iki yönlü bir muhalefetle karşı karşıya kaldı. Kongre üyeleri bir yandan Trump'ın İran'a yönelik askeri saldırılarına tepki gösterirken, diğer yandan Beyaz Saray'ın geçen yıl yaklaşık 900 milyar dolar olan Pentagon harcamalarını 1,5 trilyon dolara çıkarma talebine direniyor.
Söz konusu büyük artış, Trump yönetiminin Savunma Bakanlığını modernize etmek amacıyla nesiller boyu görülmemiş ölçekte yatırım yapmayı hedefleyen 2027 bütçe talebiyle uyumlu bulunuyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth'in salı akşamı Temsilciler Meclisindeki Cumhuriyetçilerle görüşmesi planlanırken, Kongre ayrıca Cumhuriyetçilerin Demokratların muhalefetini aşarak kendi başlarına kabul edebilecekleri ayrı bir bütçe uzlaşma tasarısı üzerinden ek kaynak sağlamayı değerlendiriyor.
Beyaz Saray, bütçe uzlaşma süreci kapsamında Kongre’den 350 milyar dolar talep etti. Ancak Temsilciler Meclisindeki Cumhuriyetçi liderlerin, bu rakamın çok daha düşük olabileceğine ve Beyaz Saray'ın geçen ay İran savaşı için ek finansman olarak istediği 87 milyar dolara daha yakın bir miktarda kalabileceğine işaret ettiği bildirildi.
Bununla birlikte Cumhuriyetçi Parti içindeki bütçe açığı karşıtlarının, kendi saflarında savaşa destek bulunmasına rağmen yüksek bütçe rakamlarına şüpheyle yaklaştığı belirtildi.
Talep edilen ek savunma bütçesi, Cumhuriyetçilerin geçen yıl Trump'ın kapsamlı vergi indirimi yasası kapsamında Pentagon'a sağladığı 150 milyar dolarlık ilave kaynağın üzerine geliyor. Bazı Kongre üyeleri, bu paranın henüz harcanmadığını veya nasıl kullanıldığının tam olarak açıklanmadığını belirtiyor.
Senatörler aynı zamanda Hegseth'in bakanlığın işleyişi ve hesaplarına ilişkin daha fazla bilgi taleplerine uymaması halinde kendisine bazı kısıtlamalar getirmek istiyor.
Senato tasarısı, Hegseth'in, savaşın başlangıcında İran'ın Minab kentindeki bir kız ilkokuluna düzenlenen ve çoğu çocuk en az 175 kişinin hayatını kaybettiği saldırıya ilişkin talep edilen raporlar dahil gerekli bilgileri sunmaması halinde seyahat ödeneklerinin bloke edilmesini öngörüyor.
Demokratlar ise askeri operasyonların sona erdirilmesini zorunlu kılacak bir savaş yetkileri kararı doğrultusunda daha ileri sınırlamalar getirilmesini talep ediyor.
Irak'ta helikopterle muharebe görevlerinde bulunmuş eski asker Illinois Senatörü Tammy Duckworth, savaşı sona erdirecek değişiklik önergesi tasarıya dahil edilmediği sürece karşı oy kullanacağını açıkladı.
Duckworth, "Kontrolden çıkmış bir askeri operasyona daha fazla para akıtmak strateji değildir. Bu, sonsuz savaşın reçetesidir." dedi.
