Trump'ın Kongre onayı olmadan sürdürdüğü İran savaşının Cumhuriyetçileri ara seçimler öncesinde siyasi açmaza sürüklediği bildirildi.
YDH- ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri operasyonları Kongre onayı olmaksızın yeniden genişletmesi, Washington'da yürütme organının savaş yetkileri üzerindeki tartışmayı yeniden alevlendirdi.
New York Times (NYT), ateşkesin çökmesi ve çatışmaların yeniden başlamasının, Trump rejimini hem anayasal yetkiler hem de savaşın finansmanı konusunda Kongre ile yeni bir hesaplaşmanın eşiğine getirdiğini yazdı.
Gazeteye göre Trump, Temsilciler Meclisi ve Senato'nun yalnızca birkaç hafta önce İran'a karşı yürütülen savaşın Kongre onayı olmadan sürdürülmesine karşı çıkmasına rağmen Amerikan güçlerini yeniden çatışmalara sokarak yasama organını bir kez daha devre dışı bıraktı.
NYT, ateşkesin bozulmasının ardından yeniden başlayan çatışmaların, yönetimin savaş için on milyarlarca dolarlık ek bütçe talep ettiği bir dönemde Kongre'deki savaş yetkileri tartışmasını daha da sertleştirdiğini belirtti.
Gazete, bunun Cumhuriyetçiler açısından ara seçimlere aylar kala en kötü siyasi senaryolardan birini ortaya çıkardığını değerlendirdi. Buna göre Cumhuriyetçi milletvekilleri, ne anlamlı biçimde denetleyebildikleri ne de resmen onay verdikleri, kamuoyunda giderek daha fazla tepki çeken bir savaş için kaynak sağlamaya zorlanıyor.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, geçen hafta Kongre'de CNN'e yaptığı açıklamada, "Dünyanın en büyük savaş gücü ve son büyük süper gücü tam donanımlı olmak zorundadır. Kongre'nin görevi de bunun sağlanmasını temin etmektir." dedi.
Trump rejiminin geçen ay Kongre'den talep ettiği 87,6 milyar dolarlık ek bütçenin 67,1 milyar dolarının bu yılki ilave askeri harcamalara ayrılmasının öngörüldüğünü aktaran NYT, Johnson'a Kongre'nin görevinin aynı zamanda savaşı yetkilendirmek olup olmadığının sorulduğunu yazdı.
Johnson ise bu soruya doğrudan yanıt vermeyerek, "Biz Amerika'nın ulusal güvenliği için ihtiyaç duyulan kaynakları sağlayacağız." demekle yetindi.
Gazete, Cumhuriyetçilerin bu tutumunu, yürütme organına yetki devrinin yeni bir örneği olarak nitelendirdi. Haberde, Cumhuriyetçilerin savaşın nasıl yürütüldüğüne ilişkin tartışmalardan kaçınarak, hiçbir koşul içermeyen ve yalnızca parti oylarıyla geçirilebilecek ek savaş bütçesine kendi sıralarında destek toplamaya çalıştıkları belirtildi.
NYT, bunun daha da dikkat çekici olduğunu, çünkü yalnızca birkaç hafta önce Temsilciler Meclisi ve Senato'da iki partinin desteğiyle kabul edilen kararlarla Kongre'nin savaş konularındaki anayasal yetkilerinin yeniden hatırlatıldığını vurguladı.
Gazeteye göre söz konusu kararlar, Trump'ın birkaç hafta süreceğini söylediği savaşın dördüncü ayında başkana verilmiş siyasi bir uyarı niteliğindeydi.
Demokratlar bütçe için “savaş stratejisi” talep ediyor
Habere göre Demokratlar ise aylar boyunca Kongre'nin savaş yetkilerini yeniden gündeme taşıyan girişimlerin ardından, yıllık savunma politika tasarısının görüşülmesine izin vermeyerek ve askeri harcamaları finanse edecek düzenlemelere destek vermeyerek baskıyı artırdı.
Demokratlar, Kongre'nin bütçe üzerindeki yetkisinin savaş ilanı ve askeri operasyonların denetlenmesine ilişkin anayasal yetkilerinden ayrı düşünülemeyeceğini savunuyor.
Bu nedenle yönetimin İran savaşına ilişkin stratejisini, hedeflerini ve çıkış planını açıklamadan yeni kaynak talebine destek vermeyeceklerini belirtiyorlar.
Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, geçen hafta verdiği röportajda, "Cumhuriyetçiler oylarımızı istiyorsa güvenilir bir strateji ortaya koymalıdır. Bu savaş ne kadar sürecek, nasıl sona erecek, hedeflerimiz nedir? Çok basit sorular. Bunların hiçbirine cevap vermediler." ifadelerini kullandı.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Jack Reed de komitede destek verdiği savunma yasa tasarısının Senato gündemine alınmasına partisinin diğer üyeleriyle birlikte karşı çıktı.
Reed, "Kongre'nin hiçbir zaman yetki vermediği İran'a karşı yürütülen bir savaşı mümkün kılacak bir yasa tasarısının ilerlemesine destek veremem." dedi.
Cumhuriyetçiler Trump'ın gerekçelerini benimsiyor
NYT'ye göre, Cumhuriyetçiler ise savaş yetkileri tartışmasını büyük ölçüde geri plana iterken, önemli bir bölümü Trump'ın çatışmaları yeniden başlatma gerekçelerini tekrar ediyor.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast, Fox News'e yaptığı açıklamada, İran'ın onlarca yıldır Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere saldırdığını öne sürdü.
Mast, "Trump, onlarca yıldır süren bu statükoyu değiştiren ilk başkan oldu. İran'ın son tırmandırıcı adımlarından sonra artık ABD bu durumun devam etmeyeceğini söylüyor." ifadelerini kullandı.
Habere göre Kongre üyeleri, salı günü yapılacak Senato Tahsisatlar Komitesi oturumunda yönetimi kamuoyu önünde sorgulama fırsatı bulacak.
Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine'in, Pentagon'un bu yıl için talep ettiği ilave askeri bütçeyi savunmak üzere senatörlerin karşısına çıkması bekleniyor.
Cumhuriyetçi senatörlerden sınırlı itirazlar
NYT, bazı Cumhuriyetçilerin de yönetimin Kongre'yi yeterince bilgilendirmediği yönünde eleştiriler dile getirdiğini yazdı.
Geçen ay Demokratlarla birlikte Trump'ın ya çatışmaları durdurmasını ya da Kongre'den yetki almasını isteyen savaş yetkileri tasarısını destekleyen dört Cumhuriyetçi senatörden biri olan Bill Cassidy, çatışmalar yeniden başladığına göre Kongre'ye yeni bir güvenlik brifingi verilmesi gerektiğini söyledi.
Tasarıya destek veren Alaska Senatörü Lisa Murkowski de yönetimin Kongre'ye daha açık davranması gerektiğini ifade etti.
Bununla birlikte gazete, Cumhuriyetçilerden gelen bu eleştirilerin başkanın askeri yetkilerini sınırlamaya yönelik yeni bir girişime dönüşmediğine dikkat çekti.
Utah Senatörü John Curtis de daha önce Kongre onayı olmadan 60 günü aşan askeri operasyonlara destek vermeyeceğini açıklayan az sayıdaki Cumhuriyetçiden biri olmasına rağmen, savaş yetkilerini sınırlandıran tasarıların oylamalarında partisinin yanında yer aldı.
Curtis geçen hafta Utah merkezli KSL News'e verdiği röportajda Vietnam Savaşı'nı örnek göstererek, "Kongre savaş ilanı olmadan Vietnam Savaşı'nı yıllarca finanse etti. Bu başkana karşı atılmış bir adım değil; Kongre'nin kendi görevini yapması çağrısıdır. Sadece başkanın omuzlarına yük bırakamayız. Sürece dahil olmak zorundayız." dedi.
Trump Kongre kararlarını dikkate almıyor
NYT, Trump'ın ise Kongre'nin aldığı kararları fiilen görmezden gelmeye devam ettiğini belirtti.
Gazeteye göre Trump, Temsilciler Meclisi ve Senato'nun çatışmalar için Kongre onayı alınması yönündeki kararlarına uymadı ve geçen hafta Kongre'ye gönderdiği resmi bildirimde İran'la çatışmaların yeniden başladığını duyurdu.
Başkan bildiriminde, başkomutan sıfatıyla hareket ettiğini ve yasama organına danışmasına gerek bulunmadığını savundu.
Trump, yeni askeri harekâtı İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki son saldırılarına verilmiş "sınırlı ve ölçülü" bir yanıt olarak tanımlarken, İran'ın ABD ve müttefiklerini tehdit etmeyi sürdürmesi halinde Amerikan kuvvetlerinin "gerekli ve uygun görülen ilave adımları" atmaya hazır olduğunu bildirdi.
NYT, pazar gecesi itibarıyla ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların dokuzuncu gününe girdiğini belirtti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada Amerikan kuvvetlerinin "Başkomutanın talimatı doğrultusunda İran'dan hesap sormayı sürdürdüğünü" duyurdu.
Hafta sonu Ürdün'de İran balistik füzesinin isabet ettiği askeri üste iki, Irak'ın kuzeyinde düşürülen İran İHA'sının imhası sırasında ise bir Amerikan askeri öldü.
Böylece şubat ayı sonunda başlayan savaşta ölen ABD askeri sayısı 17'ye yükseldi.
