Trump'ın İran'a yönelik daha geniş çaplı saldırı planı, Pentagon'un askeri kapasite, insani maliyet ve bölgesel sonuçlara ilişkin uyarılarının gölgesinde değerlendirildi.
YDH- CNN'e konuşan konuya yakın kaynaklara göre, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, Başkan Donald Trump'ın İran'a karşı savaşı genişletme seçeneğini değerlendirdiği Beyaz Saray toplantısında askeri tırmanışın risklerine ilişkin “ciddi uyarılarda” bulundu.
Kaynaklar, cuma günü yapılan toplantıda Caine'in özellikle ABD'nin “mühimmat stoklarının hızla tükenmesi ve savaşın genişlemesinin doğurabileceği askeri sonuçlara” dikkat çektiğini belirtti.
Orgeneral Caine'in, ordunun Trump'ın vereceği her emri yerine getirebilecek kapasiteye sahip olduğunu söylediği, ancak daha büyük bir saldırının muhtemel sonuçlarının da dikkate alınması gerektiği uyarısını yaptığı ifade edildi.
Toplantının ardından ABD'nin yaklaşık iki haftadır aralıksız sürdürdüğü İran bombardımanına cuma gecesi ara verdiği bildirildi. Pentagon'dan bir kaynak, operasyonların "şimdilik durdurulduğunu" söyledi.
Sivil kayıplar ve bölgesel savaş uyarısı
Toplantıda yalnızca mühimmat stokları değil, İran'a yönelik geniş çaplı saldırıların yol açabileceği “insani ve jeopolitik sonuçlar” da ele alındı.
Trump'a, yollar, köprüler ve elektrik santralleri gibi sivil altyapının hedef alınmasının “savaş suçu” kapsamına girebileceği, bunun binlerce sivilin ölümüne ve milyonlarca kişinin elektrik ile gıda sıkıntısı yaşamasına yol açabileceği uyarısında bulunuldu.
Ayrıca, İran'ın Körfez'deki enerji tesisleri ve deniz suyu arıtma altyapısına misilleme düzenleme ihtimali, “yeni bir mülteci krizi ve çatışmaların bölgesel savaşa dönüşme riski” de masaya yatırıldı.
Toplantıya katılan danışmanların büyük bölümünün, ABD'nin İran'a çok daha yıkıcı saldırılar düzenleyebilecek kapasiteye sahip olduğunu, ancak bunun “ikinci ve üçüncü aşamadaki sonuçlarının da hesaba katılması gerektiğini” dile getirdiği belirtildi.
Bombardımanın durmasının nedeni belirsiz
Kaynaklar, ABD'nin hava saldırılarını durdurmasında mühimmat sıkıntısının mı yoksa tırmanma riskine ilişkin uyarıların mı belirleyici olduğunun henüz netleşmediğini aktardı.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise Trump'ın “diplomatik çözümü” tercih ettiğini, ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda veya ABD müttefiklerine karşı faaliyetlerini sürdürmesi halinde tüm seçeneklerin masada olduğunu iddia etti.
Cheung, İran'ın askeri hedeflerine yönelik 13 günlük saldırılar ve yaptırımların ardından Tahran'ın müzakerelere yönelmesinin "akıllıca olacağını" savundu.
Orgeneral Caine'in sözcüsü ise Genelkurmay Başkanının başkana sunduğu askeri tavsiyeler hakkında yorum yapmayacaklarını açıkladı.
Ukrayna savaşı mühimmat stoklarını tüketti
CNN'in daha önce aktardığı bilgilere göre, İran'a yönelik operasyonların sürmesi halinde ABD'nin “kritik mühimmat stokları üzerindeki baskının daha da artmasından” endişe ediliyor.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da Fox News'e yaptığı açıklamada, Ukrayna'ya gönderilen askeri yardımların ABD mühimmat stoklarında “ciddi azalmaya” yol açtığını söyledi.
Waltz, mühimmatın önemli bölümünün Ukrayna'ya gönderildiğini, bir kısmının da Yemen'deki Sanaa hükümetine karşı saldırılarda kullanıldığını belirterek, stokların daha ucuz, daha hızlı üretilebilen ve teknolojik açıdan daha gelişmiş sistemlerle yeniden oluşturulduğunu ifade etti.
Demokratlardan Trump'a tepki
Demokrat senatör Chris Van Hollen, ABD'nin İran'la savaşa girmesini "anlamsız" olarak nitelendirerek çatışmaların “derhal sona erdirilmesi” çağrısında bulundu.
Van Hollen, “İran saldırılarını önlemek için kullanılan önleme füzelerinin her geçen gün tükendiğini, bunun da ABD askerlerinin güvenliği ile dünyanın başka bölgelerinde çıkabilecek olası krizlere müdahale kapasitesini zayıflattığını” söyledi.
Trump müzakereleri de sürdürüyor
Trump, cuma günkü toplantının ardından yaptığı açıklamada, İran'la müzakerelerin sürdüğünü, ancak bombardımanın yeniden başlayabileceğini veya "çok daha ağır" hale gelebileceğini söyledi.
Kaynaklar, Trump'ın kamuoyu önünde büyük saldırı ihtimalini gündeme getirirken, “özel görüşmelerde müzakere heyetine İran'la temasları sürdürme talimatı verdiğini” aktardı.
Körfez ülkelerinin de son temaslarda Washington'a “itidal” çağrısı yaptığı, ancak ABD'nin isterse çatışmayı çok daha ileri taşıyabilecek askeri kabiliyetlere sahip olduğunu kabul ettiği belirtildi.
CNN'e konuşan çok sayıda kaynak, Trump'ın yakın çevresi ile Pentagon'daki birçok yetkilinin, ABD'nin mevcut askeri seçeneklerinin Trump'ın beklediği siyasi sonucu “üretmeyeceği” görüşünü taşıdığını ifade etti.
