ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İsrail Başbakanı Netanyahu, Salı akşamı Washington'daki Blair House'da bir araya gelerek İran'a karşı yürütülen savaşın yönetimi ve tırmanan görüş ayrılıklarını ele aldı.
YDH - ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Salı akşamı Washington'da İran'a karşı yürütülen savaşın yönetimi ve İran dosyasına ilişkin tutumlar konusunda iki ülke arasında biriken görüş ayrılıklarını ele aldıkları "doğrudan" ve "samimi" bir ikili görüşme gerçekleştirdi.
İsrailli ve Amerikalı yetkililerin Axios haber sitesine aktardığı bilgilere göre görüşme, ABD Başkanı'nın konuklarını ağırlamak için kullanılan resmi konut olan Blair House'da yapıldı. Buluşmanın, iki isim arasındaki gerilimi giderme amacı taşıdığı bildirildi.
Üst düzey bir İsrailli yetkili, Netanyahu'nun Vance ile Başkan Yardımcısı'nın son dönemde İsrail hükümetine yönelttiği eleştirileri ve bu durumun İsrail'in Cumhuriyetçi Parti içindeki konumuna yansımalarını değerlendirdiğini söyledi. Yetkili, görüşmeyi "samimi ve dürüst" olarak niteledi.
Axios, Vance'ın savaşın başlangıcından bu yana ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın çevresi içinde Netanyahu'ya en şüpheci yaklaşan isim olduğunu ve askeri harekatlar sürerken İsrail Başbakanı'na yönelik eleştirilerini artırdığını kaydetti.
Çatışmaların gelişimiyle birlikte Vance, savaşla ilgili ABD politikasının şekillenmesinde ve İran ile yürütülen müzakerelerde daha büyük bir rol üstlendi.
Vance, savunulmasında temel bir rol oynadığı ABD-İran mutabakat zaptına kadar uzanan süreçte aktif yer aldı.
Axios'un haberine göre Netanyahu bu anlaşmaya karşı çıkıyordu ancak kendi kendine çökmesi umuduyla reddini açıkça ilan etmedi. Anlaşma haftalar sonra çöktü.
İki taraf arasındaki görüş ayrılıkları perde arkasında tırmanmaya devam etti. Netanyahu, Vance'ın kendisine yönelik kamuoyuna açık eleştirilerinden rahatsızlık duyarken, ABD Başkan Yardımcısı da İsrail Başbakanı'nı mutabakat zaptına karşı muhalefeti körüklemekle ve Başkan Trump'a yeterli sadakati göstermemekle suçladı. Netanyahu ise Vance'ın savaşın yönetimindeki rolünü eleştirdi.
Haber sitesine göre Vance ayrıca, Netanyahu'nun kendisini siyasi olarak hedef almak ve zayıflatmak amacıyla ABD ve İsrail'de İsrail yanlısı medyada yer alan yardımcılarını ve müttefiklerini kullandığına inanıyordu.
Netanyahu Trump'tan İran'a saldırıların yeniden başlamasını istemediğini söyledi
İlgili bir gelişmede Netanyahu, Washington'daki son görüşmelerinde Başkan Donald Trump'tan İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatmasını talep ettiği yönündeki iddiaları yalanladı.
Netanyahu, görüşmede İran dosyasıyla mücadele için çeşitli seçeneklerin ele alındığını söyledi. Bu seçenekler arasında müzakereler yoluyla daha kapsamlı bir anlaşmaya varılmasının yanı sıra Hürmüz Boğazı üzerindeki baskının sürdürülmesi veya askeri önlemlere başvurulması gibi alternatiflerin bulunduğunu belirten Netanyahu, bu yollara ilişkin nihai kararlar hakkında bilgi vermedi.
"Başkan Trump'a ne yapması gerektiğini kimse dikte edemez" diyen Netanyahu, ABD Başkanı'nın kararlarını Amerikan çıkarlarına uygun gördüğü şekilde bağımsız olarak aldığını vurguladı.
İran'a karşı Washington ile Tel Aviv arasındaki koordinasyonun yakın biçimde sürdüğünü ekleyen Netanyahu, diplomatik çözümlerin yararına ilişkin şüphelerini dile getirdi ve Tahran'ı müzakerelerde oyalanmak ve hile yapmakla suçladı.
Hürmüz Boğazı ile ilgili olarak Netanyahu, savaş bittikten sonra boğazın bir baskı aracı olma niteliğini kaybetmesini beklediğini ifade etti.
Boğaza olan bağımlılığı azaltmak ve İran mevcudiyetinin seyrüsefer ile enerji arzı üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla, Kızıldeniz üzerinden İsrail'e ve oradan Akdeniz'e enerji nakli için alternatif rotalar geliştirilmesine çalışıldığını kaydetti.
Trump ve Netanyahu, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak askeri harekatlarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana ilk kez Salı günü Beyaz Saray'da bir araya gelmişti. Beyaz Saray bu buluşmayı "olumlu ve verimli" olarak tanımlamıştı.
Washington ve Tahran'ı müzakere masasına döndürme çabaları
Bu gelişmelere paralel olarak Pakistan, savaşı sona erdirmek amacıyla tarafların İslamabad'ın arabuluculuğunda Haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptı uyarınca ABD ve İran'ı yeniden müzakere kulvarına sokmak için çalıştığını duyurdu.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andarabi, ülkesinin "bütün tarafları mutabakat zaptına döndürmek için elinden gelen her şeyi yaptığını" söyledi.
Andarabi, Washington ve Tahran'a taahhütlerine bağlı kalma ve anlaşma çerçevesinde teknik görüşmeler yürütme çağrısında bulundu.
Sözcü, bölgede gerilimin sürmesine rağmen iki taraf arasındaki müzakerelerin, özellikle Hürmüz Boğazı ve gerilimin tırmanmasının önlenmesi konularında devam ettiğini açıkladı.
