Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, Birleşmiş Milletler'in (BM) yavaş bir ölüm yaşadığını ve giderek geçerliliğini yitirdiğini ifade etti.
YDH - Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü ve BM Genel Sekreterliği görevinin adaylarından biri olan Rafael Grossi, Financial Times gazetesine yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler'in (BM) "yavaş bir ölüm" yaşadığını ve zamanla geçerliliğini kaybettiğini beyan etti.
Grossi, kurumun son dönemde meydana gelen krizlerin ve devletler arası savaşların çözümüne kayda değer bir katkı sağlamadığını vurguladı.
Grossi değerlendirmesinde, "BM'nin doğrudan bir yok olma tehlikesi altında olduğunu görmüyorum. Bunu daha ziyade yavaş bir ölüm olarak değerlendiriyorum. BM, son krizlere veya devletler arası savaşlara önemli bir katkıda bulunmayarak kademeli olarak geçerliliğini yitirdi" ifadelerini kullandı.
UAEA Başkanı ayrıca BM'nin sosyal programlar ve iklim değişikliğiyle mücadele dâhil olmak üzere daha fazla odaklanması gerektiğini düşündüğü alanlardaki performansını "üzüntü verici" olarak nitelendirdi.
BM Genel Sekreteri António Guterres'in halefleri arasında gösterilen Costa Rica eski Devlet Başkan Yardımcısı Rebeca Grynspan ise BM'nin geleceğine ilişkin tartışmaların "şüphecilikten kaderciliğe kaymasının" önlenmesinin öncelikli görev olması gerektiğine dikkat çekti.
Grynspan, "Eleştirilerin büyük kısmı, BM'nin başarılı olmasını isteyen ve kurumun geleceğinden samimiyetle endişe duyan kişilerden geliyor" dedi.
Financial Times'ın aktardığına göre BM'deki kriz, Güvenlik Konseyi'nde veto hakkına sahip büyük güçler olan ABD, Çin, Rusya, Birleşik Krallık ve Fransa arasındaki rekabetten kaynaklanıyor.
Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilen karar sayısı belirgin şekilde artmış olsa da son yıllarda bu sayı yeniden düşüşe geçti.
Rusya ve Çin dahil olmak üzere çok sayıda üye ülke BM'ye yönelik eleştirilerini dile getirirken, Papa XIV. Leo da ilk röportajında örgütün "insanları birleştirme" kabiliyetini kaybettiğinin "genel kabul gördüğünü" ifade etti.
Financial Times, 2025 yılındaki değerlendirmesinde 80. yılına giren BM'nin derin bir krizle karşı karşıya bulunduğunu ve Milletler Cemiyeti ile benzer bir kaderi paylaşma riski taşıdığını aktardı.
Örgütün eski yetkilileri de büyük güçler arasındaki rekabet ve Güvenlik Konseyi'ndeki kilitlenme nedeniyle mevcut durumu "varoluşsal bir kriz" olarak tanımladı.
Örgütü değişime hantal kalan bürokratik bir yapı olarak nitelendiren eleştirilerin yanı sıra ABD, Donald Trump döneminde BM ile arasına mesafe koydu.
ABD'nin sağladığı fonları kesmesinin ardından BM kapsamlı küçülme tedbirleri açıklamak zorunda kaldı.
BM Genel Sekreteri António Guterres, 2026 yılının başında yaptığı uyarıda, ödenmeyen aidatlar ve bütçe kısıtlamaları nedeniyle örgütün "kaçınılmaz bir finansal çöküş" tehdidi altında olduğunu duyurdu.
Guterres, üye ülkelerin örgüte olan toplam borcunun aralık ayı itibarıyla yaklaşık 1,6 milyar dolara ulaştığını belirtti.
