Dursunoğlu: Mekke Anlaşması'nın hedefi yok

YDH ― Venezuela merkezli Telesur kanalı, Mekke Anlaşması’nın bölgesel güvenlik dengeleri üzerindeki muhtemel etkilerine ilişkin farklı isimlerin değerlendirmelerine yer verdi.

Telesur'a göre, Lübnan'dan Körfez'e uzanan coğrafyasıyla Batı Asya, çatışmaların merkez üssü olmayı sürdürüyor. 

Bu savaş sarmalının ortasında dikkat çeken en temel gelişme ise ABD'nin bölgedeki askeri varlığını azaltması.

Amerika adım adım bölgeden çekiliyor. Irak'taki askeri unsurlarını önce Kürdistan Bölgesi'nden çıkardı, şimdi ise Ürdün'e kaydırıyor.

Bununla da kalmayıp Bahreyn ve Kuveyt'teki üslerini Ürdün'e, Ürdün'deki güçlerini ise İsrail'e taşıyor.

Aslında bu geri çekilme bir zorunluluk; çünkü ABD bölgede son derece ağır bir bedel ödüyor.

Öte yandan birçok ülke, atılan bu adımın bölgede ciddi bir güvenlik zafiyeti yaratacağından endişeli. 

Emekli General Fahri Erenel'e göre ise kurulan bu yeni pakt, farklı bir güvenlik mimarisi arayışının ürünü:

“Türkiye geçmişte de etrafı çatışmalarla çevrili bir ülkeydi. Ancak NATO'nun 5. maddesini devreye sokma konusunda müttefiklerinden yeterli desteği görememesi, onu yeni bir güvenlik mimarisi arayışına itti diye düşünüyorum.”

Söz konusu anlaşma, kolektif savunma ilkesi üzerine inşa edilmiş durumda. 

Üç ülkeden herhangi birine yönelik olası bir saldırı, diğerlerine de yapılmış sayılacak.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da kurulan bu mekanizmayı NATO'nun 5. maddesine benzetiyor. Ne var ki bu pakt, kamuoyu önünde doğrudan bir düşman tanımı yapmıyor.

Telesur konu ile ilgili olarak şu yorumu yapıyor:

“Tehdidi bilinçli bir şekilde belirsiz bırakıyorlar. Sonuçta gerçekten bir ittifak kuruyorsanız, bunun altında mutlaka birini tehdit olarak algılamanız yatar.”

Telesur'a göre, hem Erenel hem de Yakın Doğu Haber Genel Yayın Yönetmeni Alptekin Dursunoğlu, paktın dile getirilmeyen asıl hedefinin İran ve 'Direniş Ekseni' olarak adlandırılan yapı olduğu görüşünde birleşiyor.

Buna paralel olarak Suudi Arabistan; Yemen sularında Ensarullah'a karşı oluşturulan ve etki alanı Hürmüz Boğazı'na kadar uzanabilecek uluslararası bir deniz gücü girişimine destek veriyor.

Dursunoğlu şöyle dedi:

“Amerikalılar bunu 2024 yılında 8-10 ülkenin katılımıyla denedi. Yemen üzerinden İsrail'e yönelik saldırıları durdurmak amacıyla caydırıcılıklarını sergilemek istediler ve bir ittifak kurdular. Ancak başarısız olup geri çekilmek zorunda kaldılar.”

Gelgelelim atılan bu imzalar, anlaşmayı bir anda sahada işleyen operasyonel bir askeri ittifaka dönüştürmeye yetmiyor.

Arka planda netleşmeyi bekleyen daha pek çok mekanizmanın bulunduğuna dikkat çeken Dursunğlu şöyle dedi:

“Kararlar nasıl alınacak? Sonuçta bu tür meseleler öncelikle siyasi irade gerektiriyor. Askeri adımlar ancak ondan sonra devreye girer. Hangi birlikler görev alacak? Olası bir müdahale ne şekilde yürütülecek? Ortak eğitimler, tatbikatlar nasıl planlanacak?..”

Geçmişte İran'ın taraf olduğu bir savaş sırasında Türkiye topraklarına düşen füzeler, Ankara ile Tahran'ı karşı karşıya getirmeyi amaçlayan karşılıklı suçlamalara zemin hazırlamıştı.

Gazeteci Mustafa Kemal Erdemol'a göre, altına imza atılan bu yeni kolektif savunma taahhüdü söz konusu tehlikeyi çok daha ileri bir boyuta taşıyor:

“Benzer bir senaryo, Türkiye'yi doğrudan bir savaşın içine sürükleyebilir. Örneğin, ateşlenen füzeler Suudi Arabistan'a veya Pakistan'a düşecek olursa, bu durum Türkiye'yi geçmişteki krizlerden çok daha derin bir şekilde denkleme dâhil edebilir. Ne de olsa taraflardan birine saldırı olduğunda yardıma koşacaklarına dair açık bir taahhüt verdiler. Dolayısıyla mevcut tablo, eskisinden çok daha vahim.”