İsrail Yüksek Mahkemesi’nden Tomer-Yerushalmi soruşturmasına fren

YDH ― İsrail Yüksek Mahkemesi, eski Baş Askeri Savcı Yifat Tomer-Yerushalmi hakkında yürütülen soruşturmada yeni bir geçici karar aldı. 

Mahkeme, soruşturma dosyasının Devlet Savcılığı tarafından yürütülmesine ilişkin önceki kararın uygulanmasını, davacıların yeniden duruşma talebi hakkında karar verilene kadar geçici olarak durdurdu.

Mahkeme soruşturmanın yürütülmesini geçici olarak dondurdu

Yüksek Mahkeme Yargıcı Dafna Barak-Erez, Cuma günü verdiği tedbir kararında, Tomer-Yerushalmi hakkındaki soruşturma dosyasının Devlet Savcılığı tarafından ele alınmasına ilişkin mevcut durumun korunacağını belirtti. 

Bu karar, davacıların önceki Yüksek Mahkeme kararının yeniden görüşülmesi yönündeki talebi değerlendirilene kadar yürürlükte kalacak.

Başka bir ifadeyle mahkeme, soruşturmanın kim tarafından ve hangi usulle yürütüleceğine ilişkin tartışmayı henüz kesin olarak sonuçlandırmadı. 

Şimdilik, yaklaşık iki hafta önce verilen kararın uygulanması geçici olarak askıya alındı.

Tartışmanın merkezinde Sde Teiman'daki görüntülerin sızdırılması var

Tomer-Yerushalmi hakkındaki soruşturmanın arka planı, Temmuz 2024'te İsrail'in Sde Teiman askeri üssünde tutulan Filistinli bir mahkuma yönelik ciddi kötü muamele, işkence ve cinsel saldırı iddialarına dayanıyor.

İddiaların ardından İsrail askeri polisi soruşturma başlattı ve olayla bağlantılı olduğu öne sürülen beş yedek asker hakkında dava açıldı. 

Ancak soruşturma sürerken, olaya ait güvenlik kamerası görüntüleri İsrail'in Kanal 12 televizyonuna sızdırıldı ve kamuoyunda büyük tartışma yaşandı.

Görüntülerin yayımlanmasının ardından askerlerin gözaltına alınmasına tepki gösteren aşırı sağcı grupların Sde Teiman üssüne baskın düzenlemesi, olayı İsrail'de siyasi ve toplumsal bir krize dönüştürdü.

Sızdırma soruşturması eski baş askeri savcıya uzandı

O dönemde İsrail ordusunun en üst düzey hukuk makamlarından biri olan Baş Askeri Savcı Yifat Tomer-Yerushalmi, başlangıçta sızdırılan görüntülerin kaynağının araştırılmasıyla bağlantılı süreçte görev aldı.

Ancak daha sonra yürütülen soruşturma, görüntülerin medyaya sızdırılmasına Tomer-Yerushalmi'nin ofisinin izin verdiği şüphesini gündeme getirdi.

Tomer-Yerushalmi, Ekim 2025'in sonunda görüntülerin sızdırılmasına izin verdiğini kabul ederek görevinden istifa etti. 

İstifa mektubunda bu kararı, ordu içindeki kolluk kuvvetlerine yönelik "yanlış propaganda" ile mücadele etmek amacıyla aldığını savundu.

İstifasından üç gün sonra gözaltına alınan Tomer-Yerushalmi hakkında ceza soruşturması başlatıldı. 

Soruşturma yalnızca görüntülerin kim tarafından sızdırıldığını değil, sızdırmanın ardından delillerin karartılmaya veya olayın örtbas edilmeye çalışıldığı iddialarını da kapsıyor.

Tomer-Yerushalmi daha sonra ev hapsine alındı ve Mayıs 2026'da İsrail Genelkurmay Başkanı tarafından ordudan resmen ihraç edildi.

İlk davada beş asker yargılanmıştı

Sde Teiman'daki olay nedeniyle hakkında dava açılan beş İsrailli asker hakkındaki süreç ise daha sonra farklı bir noktaya ulaştı. 

Bu yılın Mart ayında, Filistinli mahkumun Gazze'ye bırakılması ve yargılama sürecinde ortaya çıkan delil sorunları nedeniyle beş asker hakkındaki dava düşürüldü.

Böylece Sde Teiman olayı iki ayrı ancak bağlantılı hukuki sürece dönüştü: İlk süreç, Filistinli mahkuma yönelik kötü muamele ve cinsel saldırı iddiaları nedeniyle beş asker hakkında başlatılan soruşturmaydı. 

İkinci süreç ise bu olaya ilişkin güvenlik kamerası görüntülerinin medyaya nasıl sızdırıldığı ve sızdırma sonrasında delillerin karartılıp karartılmadığı iddiaları nedeniyle eski Baş Askeri Savcı Tomer-Yerushalmi hakkında başlatıldı.

Yüksek Mahkeme iki hafta önce farklı bir karar vermişti

Yaklaşık iki hafta önce Yüksek Mahkeme, Tomer-Yerushalmi hakkındaki soruşturmanın yürütülmesine ilişkin bir başvuruyu değerlendirmişti. 

Mahkeme, kolluk kuvvetlerine belirli soruşturma işlemlerini yapmaları yönünde doğrudan talimat vermeyi reddetmişti.

Mahkeme heyeti, Yüksek Mahkemenin bir "soruşturma makamı" gibi hareket edemeyeceğini ve polis ile savcılığın mesleki değerlendirmelerinin yerine geçemeyeceğini belirtmişti.

Başkan Yitzhak Amit ve Yargıç Khaled Kabub'un çoğunluk görüşüyle verilen kararda, Devlet Savcısı Amit Isman'ın soruşturmaya katılmasının önünde hukuki bir engel bulunmadığı sonucuna varılmıştı. 

Mahkeme, polis tarafından sunulan güncel bilgilere göre Isman'ın olaylara doğrudan karışmadığını ve bu nedenle tanık olarak ifade vermesine gerek olmadığını kaydetmişti.

Adalet Bakanı'nın soruşturma üzerindeki etkisi tartışma konusu oldu

Mahkeme ayrıca Adalet Bakanı Yariv Levin'in soruşturmayı denetleyecek özel bir yetkili ataması için ek süre talebini de reddetti.

Yargıçlar, soruşturmanın böyle bir atamaya bağlanmasının Adalet Bakanı'na ceza soruşturmasının nasıl yürütüleceği üzerinde etkide bulunma imkanı sağlayabileceği uyarısında bulundu. 

Mahkeme, bunun ceza soruşturmalarının siyasi etkiden uzak tutulması ilkesine aykırı olacağını vurguladı.

Son karar ne anlama geliyor?

Yüksek Mahkemenin son kararı, Tomer-Yerushalmi hakkındaki soruşturmanın tamamen sona erdirildiği anlamına gelmiyor. 

Mahkeme, yalnızca önceki kararına karşı yapılan yeniden duruşma talebi değerlendirilene kadar soruşturmanın yürütülmesine ilişkin mevcut hukuki durumu geçici olarak dondurdu.

Dolayısıyla önümüzdeki süreçte Yüksek Mahkemenin vereceği karar, soruşturmanın hangi makam tarafından ve hangi hukuki çerçevede yürütüleceğini belirleyecek.

Davayı anlamak için temel tablo şöyle: Sde Teiman üssünde bir Filistinli mahkuma yönelik ciddi istismar iddiaları ortaya çıktı, olayla ilgili görüntüler medyaya sızdırıldı, bu sızıntının arkasında eski Baş Askeri Savcının ofisinin bulunduğu iddiası gündeme geldi ve Tomer-Yerushalmi sızıntıya izin verdiğini kabul ederek istifa etti. 

Şimdi ise İsrail yargısı, bu sızıntı ve olası delil karartma iddialarına ilişkin soruşturmanın nasıl yürütüleceği konusunda yeni bir hukuki mücadeleyle karşı karşıya bulunuyor.