Pentagon’dan İran savaşı belgelerine erişim kısıtlaması

YDH- ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Washington Post gazetesinin İran savaşı konusunda üst düzey askerî yetkililerin endişelerini ayrıntılı biçimde aktaran bir haber yayımlamasının ardından, ABD’li savunma yetkilileri ve askerler tarafından kullanılan gizli bir bilgisayar sistemindeki bir dizi gizli belgeye erişimi kaldırdı.

Konuyu bilen üç kişinin Washington Post’a verdiği bilgilere göre, Savunma Bakanı’nın emir kayıtlarıyla ilgili belgeler, gizli İnternet Protokolü ağı (SIPRNet) üzerindeki dahili bir elektronik portaldan kaldırıldı.

ABD gazetesine göre belgelerin ABD’li personelin erişimine hâlâ açık olup olmadığı veya erişimin sınırlandırılmasının askerî planlamayı nasıl zorlaştırabileceği henüz netlik kazanmış değil.

SIPRNet ağı, “gizli” olarak sınıflandırılan bilgileri barındırıyor. Çok gizli bilgiler ise daha yüksek güvenlik düzeyine sahip ağlarda tutuluyor ve bunlara yalnızca daha sınırlı sayıda kişinin erişmesine izin veriliyor.

Bu değişiklik, Donald Trump rejiminin medyaya bilgi sızmasını önlemek amacıyla attığı bir dizi başka adımın ardından geldi. Söz konusu adımlar arasında bazı çalışanlara yalan makinesi testleri uygulanması, gazeteciler hakkında mahkeme celpleri çıkarılması ve bir Washington Post muhabirinin evinin aranarak elektronik cihazlarına el konulması da bulunuyor.

Üst düzey komutanların İran savaşı endişesi

Deniz harekâtları yönetim sistemi, ABD savaş gemilerinin ve askerî birliklerinin konumlarının yanı sıra silah sistemleri ve diğer kaynakların durumunu ve kullanılabilirliğini gösteriyor. Sistem ayrıca üst düzey general ve amirallere, emirlerini uygulamaya devam ederken Başkan Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile görüş ayrılıklarını ifade edebilecekleri bir platform sağlıyor.

Bu, “muhalefet” mekanizması üzerinden gerçekleştiriliyor. Komutanlar bu süreçte, çekincelerini veya verilen emirlerin diğer askerî planlar üzerindeki olası olumsuz etkilerini açıklıyor.

Ayda iki kez yayımlanan “Stratejik Operasyonlar Raporu” (SDOB) belgesi, Washington Post’un pazar günü yayımladığı bir haberin ardından yoğun tartışmaların merkezine oturdu. Gazete, çok sayıda üst düzey general ve amiralin Hegseth’i İran’a yönelik geniş çaplı saldırıların uzatılmasının sürdürülemez olduğu ve ABD ordusunun dünyanın diğer bölgelerindeki tehditlerle mücadele kapasitesini riske attığı konusunda uyardığını bildirdi.

Washington Post’a konuşan ve belge hakkında bilgi sahibi kaynaklara göre söz konusu komutanlar, belgedeki bazı maddelere “muhalefet” ederek çekincelerini dile getirdi.

Gazeteye konuşan kaynaklar, bu çekinceleri dile getirenler arasında Avrupa Komutanlığı Komutanı General Alexus Grynkewich, Güney Komutanlığı Komutanı General Francis Donovan, Pasifik Komutanlığı Komutanı Amiral Samuel Paparo ve Deniz Harekâtları Komutanı Amiral Daryl Caudle’ın bulunduğunu aktardı.

Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı General Kenneth S. Wilsbach ile Kara Kuvvetleri Genelkurmay Başkan Vekili General Christopher LaNeve ise bazı birliklerin görev sürelerinin uzatılmasına ilişkin Hegseth’in planını kabul etti. Ancak her iki general de bunun önemli riskler taşıyacağı uyarısında bulundu. Washington Post, bu bilgileri konuyla ilgili kaynaklara dayandırdı.

Uzayan savaş, azalan mühimmat

ABD’li üst düzey yetkililer aylardır, Trump’ın başlangıçta yalnızca birkaç hafta süreceğini söylediği İran savaşının yedinci ayına girmesiyle birlikte, savaşın uzun vadeli sonuçlarına ilişkin artan endişelerini dile getiriyor.

Bu endişeler arasında, artık “ciddi ölçüde” azalan Patriot önleme füzeleri ve Tomahawk seyir füzeleri gibi mühimmatlara yapılan “devasa harcamalar” ile Trump rejiminin İran’a uyguladığı deniz ablukasının ABD Donanması üzerinde yarattığı baskı bulunuyor.

Söz konusu belgeleri düzenli olarak inceleyen ve hassas askerî planlama hakkında konuşabilmek için adının açıklanmaması koşuluyla Washington Post’a konuşan eski bir savunma yetkilisi, SDOB veri tabanının temizlenmesinin veya daha yüksek sınıflandırma düzeyine sahip sistemlere taşınmasının, “bu belgelere doğrudan erişim hakkı bulunan kişi sayısını büyük ölçüde azaltacağını” söyledi.

Eski yetkiliye göre bu durum, acil askerî planlamayı kısıtlayabilir.

Yetkili, komutanların ve kurmaylarının zamana duyarlı kararlar ve bildirimler konusunda SDOB harekât yönetim sistemine erişime güvendiğini belirtti.

Örneğin uçakların ve silahların bir komutanlıktan diğerine aktarılması, ekipman ve kaynakların yeniden yönlendirilmesi için acil lojistik çalışmalar gerektiriyor. Eski yetkili, ilgili bilgilere erişimin sınırlandırılmasının bu süreci daha yavaş ve daha zor hale getireceğini ifade etti.