ABD 'AB katıldı' dedi, Brüksel açıklama yapmadı
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Avrupa Birliği’nin İran’a yönelik ABD öncülüğündeki “Ekonomik Tecrit Operasyonu”na resmen katıldığını öne sürüyor.
YDH ― ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, X hesabından yaptığı paylaşımda Avrupa Birliği’nin, Washington’ın İran’ı uluslararası bankacılık sisteminden çıkarmayı amaçlayan “Ekonomik Tecrit Operasyonu” adlı yaptırım kampanyasına “resmen katıldığını” öne sürdü.
Ancak Bessent’in atıfta bulunduğu Avrupa Komisyonu açıklamasında, AB’nin mevcut yaptırım tedbirlerinde herhangi bir değişiklik yaptığı ya da söz konusu operasyona resmen katıldığı belirtilmedi.
Bessent, Avrupa Birliği’nin operasyonuna ilişkin şöyle dedi:
“Avrupa Birliği, Ekonomik Tecrit Operasyonu’na resmen katıldı. Güçlü ve erkenden ortaya koydukları tutum için kendilerine teşekkür ediyoruz,”
ABD’nin, İran’ın küresel finans sistemini nükleer hedeflerini ve silah programlarını finanse etmek amacıyla kullanmasını önleme konusunda müttefiklerinin yanında olduğunu söyleyen Bessent, “Dünya, İran rejimine açık bir mesaj veriyor: Geriye kalan bütün finansal can damarları kesilene kadar durmayacağız,” ifadelerini kullandı.
https://x.com/SecScottBessent/status/2095654604943815139
Bessent ayrıca ABD’nin, “İran rejiminin küresel finans sistemini istismar etmesini engellemek için müttefikleriyle kararlılıkla hareket ettiğini” söyledi.
Bessent, açıklamasında AB’nin erken ve güçlü tutumunu da övdü ve bu tutum için teşekkür etti.
Washington, söz konusu gelişmeyi İran üzerindeki uluslararası mali baskının genişlemesi olarak sundu.
Bessent’in atıfta bulunduğu Avrupa Komisyonu açıklaması, G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının Kuzey Carolina eyaletinin Asheville kentindeki toplantılarının başladığı 31 Ağustos’ta yayımlandı.
Bu yıl G20 dönem başkanlığını yürüten ABD adına toplantıya Bessent ile ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh ev sahipliği yaptı.
Bessent, toplantılar sırasında diğer hükümetlere Tahran ile mali bağlarını kesmeleri ve İran’a yönelik yaptırımları ağırlaştırmaları yönünde baskı yaptı.
Washington ayrıca aksi yönde hareket eden ülkelerin ikincil yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Komisyonunun açıklamasında İran’ın nükleer ve balistik füze programları, bölge ve Avrupa’daki istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri, Rusya’nın Ukrayna’daki işgaline verdiği askeri destek ve İran halkına yönelik baskılar sıralandı.
Açıklamada AB’nin, “İran’ın küresel ekonomi ve finans sistemini istismar etmesini engellemek amacıyla kapsamlı yaptırımlar uyguladığı” belirtildi.
Brüksel ayrıca gerektiğinde “güvenliğini ve çıkarlarını, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer özgürlüğü dahil olmak üzere korumak için ilave önlemler almaya hazır olduğu” mesajını verdi.
AB’nin ABD’nin yaptırım kampanyasına ilişkin ifadeleri ise daha ihtiyatlı kaldı.
Brüksel, “İran’ın istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine son vermesini ve iyi niyetle barış müzakerelerine katılmasını sağlamaya yönelik çabaları, ABD öncülüğündeki “Ekonomik Tecrit Operasyonu” dahil ek ekonomik baskı araçlarını da içerecek şekilde memnuniyetle karşıladığını” belirtti.
Açıklamada ayrıca AB’nin “ABD ve diğer G7 üyeleri ile uluslararası ortaklarla yakın çalışmayı sürdüreceği” ifade edildi.
Ancak açıklamanın hiçbir bölümünde AB’nin “Ekonomik Tecrit Operasyonu”na katıldığı belirtilmedi. Brüksel yeni bir yaptırım paketi açıklamadı, ABD’nin yaptırım listeleriyle uyum sağlama kararı almadı ve İran’ın nükleer ve füze programları ile Moskova’ya desteğini zaten kapsayan mevcut yaptırım rejiminde herhangi bir değişikliğe gitmedi.
AB ayrıca Washington’ın aynı ölçüde vurgulamadığı bir noktaya dikkat çekti ve “barış anlaşmasına ulaşılması için diplomatik çabaların sürdürülmesinin gerekli olduğuna” inandığını belirtti.
AB’nin “Ekonomik Tecrit Operasyonu”na resmen katıldığı yönündeki tanımlama Bessent’e ait oldu. Bazı haber kuruluşları da gelişmeyi bu çerçevede aktardı.
Haberin hazırlandığı sırada Avrupa Komisyonu veya Avrupa Dış Eylem Servisi, Bessent’in bu nitelendirmesine ilişkin kamuoyuna açık bir açıklama yapmadı.
Brüksel’in şu ana kadarki tutumu, ABD’nin İran’a yönelik baskı politikasına destek vermek ancak “Ekonomik Tecrit Operasyonu”na resmen dahil olmamak şeklinde ortaya çıktı.
Bu ayrım, “Ekonomik Tecrit Operasyonu”nun kapsamı nedeniyle önem taşıdı.
Ağustos sonunda başlatılan “Ekonomik Tecrit Operasyonu”, İran’ın dijital varlıklara, ileri teknolojiye, altına, ticari havacılığa ve deniz taşımacılığına erişimini hedef aldı.
Kampanya aynı zamanda ikincil yaptırımlara dayanıyor.
Bu mekanizma, İran’la iş yapmayı sürdüren yabancı şirket ve bankaların ABD yaptırımlarına maruz kalabileceği anlamına geliyor.
ABD Hazine Bakanlığı, operasyonun başlangıcında yaklaşık 60 şirket, kişi ve gemiyi yaptırım listesine aldı.
Bakanlık ayrıca bankalardan başlayarak her hafta yeni tedbirler açıklayabileceğinin sinyalini verdi.
Avrupalı şirketler de bu yaptırımlardan etkilenebilir. Ancak AB’nin “Blocking Statute” olarak bilinen düzenlemesi, şirketlerin Avrupa Komisyonundan izin almadan ABD’nin İran’a yönelik bazı yaptırımlarına uymasını prensip olarak yasaklıyor.
Bu nedenle Washington’ın Avrupa’nın yaptığını söylediği şey ile Brüksel’in fiilen açıkladıkları arasındaki fark şimdilik kapanmadı.
Euronews'e göre, Avrupalı bankalar ve ihracatçılar açısından bu ayrım önem taşıdı.
ABD’nin yürüttüğü kampanyayı desteklemek ile bu kampanyaya resmen katılarak yükümlülük altına girmek aynı anlama gelmedi.
