Pentagon’da İran savaşı paranoyası: Personele yalan makinesi testi

YDH- ABD hükümetine bağlı soruşturmacılar, İran savaşı sırasında ABD’nin kritik mühimmat stoklarının azalmasına ilişkin bilgiler de dahil olmak üzere basına yapılan bilgi sızıntılarını soruşturmak amacıyla, ABD Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı’nda görev yapan yaklaşık 50 personele yalan makinesi testi uyguladı.

New York Times’ın yetkililere dayandırdığı haberine göre, Genelkurmay Başkanlığı’nda görev yapan askeri personel ve sivil çalışanlara, gizli bilgileri basın mensuplarıyla paylaşıp paylaşmadıkları ve ABD’nin azalan mühimmat stoklarına ilişkin bilgi verip vermedikleri soruldu.

Testler, uzun menzilli füzeler ve Patriot hava savunma önleyicileri başta olmak üzere kritik mühimmat stoklarının azaldığına ilişkin çok sayıda haberin yayımlanmasının ardından ağustos ayında gerçekleştirildi.

Gazeteye konuşan ve soruşturma hakkında bilgi sahibi olan kişiler, uygulamanın yalnızca bilgi sızıntılarının kaynağını tespit etmeyi değil, gelecekte benzer bilgileri basına aktarmayı düşünebilecek diğer personel üzerinde de caydırıcı bir baskı oluşturmayı amaçladığını belirtti.

Dünya genelindeki muharip komutanlıklarla operasyonları, politikaları ve savaş planlarını koordine eden Genelkurmay Başkanlığı’nda yaklaşık 1.500 ila 2.000 subay ve yetkili görev yapıyor.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Savunma Bakanlığı’nın “personelin iç meseleleri veya soruşturma süreçleri” hakkında yorum yapmadığını belirterek, ulusal güvenliğe ilişkin gizli bilgilerin tüm sızıntılarını son derece ciddiye aldıklarını ve gerekli soruşturmaları yürüttüklerini söyledi.

Parnell, “Gizli bilgilerin güvence altına alınması, ABD’nin ve dünyanın dört bir yanında görev yapan askerlerimizin güvenliğinin sağlanması açısından kritik önem taşıyor” dedi.

ABD ordusunda emsali görülmemiş uygulama

Yaklaşık 50 personele toplu şekilde yalan makinesi testi uygulanması, ABD ordusunun modern tarihindeki emsalsiz bir uygulama olarak değerlendiriliyor.

2000-2002 yılları arasında ABD Donanması’nın en üst düzey hukuk müşavirliği görevini yürüten emekli Tümamiral Donald J. Guter, uygulamanın kapsamı ve hedef aldığı rütbe düzeyi bakımından daha önce benzerini görmediğini belirterek, bunun “emsalsiz” olduğunu söyledi.

Söz konusu soruşturma, İran’la savaşın ABD’nin mühimmat stokları üzerindeki etkisine ilişkin haberlerin artması ve yönetim içerisinde savaşın stratejik yönüne dair endişelerin gündeme gelmesiyle birlikte yürütülüyor.

Trump’tan sızıntıların üzerine gidilmesi talimatı

ABD Başkanı Donald Trump’ın, yönetim içerisindeki bilgi sızıntılarının kaynağının agresif biçimde araştırılması yönünde yetkililere baskı yaptığı belirtiliyor.

Ancak Trump’ın tutumu, yalnızca yetkisiz bilgi akışını engellemekle sınırlı kalmadı. ABD’nin İran savaşını yürütme biçimini ve mühimmat sıkıntısını eleştiren medya haberlerini “vatana ihanet” olarak niteleyen Trump, sızıntılara ilişkin sert tutumuyla dikkat çekti.

Sızıntı soruşturmalarının Pentagon içerisinde ciddi bir güvensizlik ve paranoya ortamını daha da derinleştirdiği belirtiliyor. Gazetenin görüştüğü mevcut ve eski yetkililer, bu ortamın Savunma Bakanı Pete Hegseth’in yönetim anlayışı tarafından körüklendiğini ifade ediyor.

Hegseth’in göreve gelmesinden bu yana en az 80 general, amiral ve diğer üst düzey yetkilinin terfi süreçlerinin engellendiği veya görevlerinden uzaklaştırıldığı belirtiliyor. Pentagon ayrıca geçen yılın başından bu yana, Hegseth’in yönetimine ilişkin haberlerin ardından çok sayıda sızıntı soruşturması yürütüyor.

Bu süreçte Hegseth, Yemen’deki saldırılara ilişkin hassas bilgileri geçen yıl Signal uygulamasındaki bir grup üzerinden paylaşması nedeniyle de eleştirilmişti.

Pentagon basına erişimi kısıtlıyor

Hegseth, 5 Mayıs’tan bu yana Pentagon basın mensuplarına ABD’nin İran’daki savaşı hakkında herhangi bir brifing vermedi. Savunma Bakanı’nın Pentagon’daki gazetecilerin erişimini kısıtlamaya yönelik politikası ise New York Times tarafından mahkemeye taşındı.

Savunma Bakanlığı geçtiğimiz ay, ABD ordusu hakkında haber yapan ve hükümet tarafından finanse edilen Stars and Stripes gazetesinin yayıncısı ile genel yayın yönetmenini görevden aldı. Gazeteciler, kararın USS Abraham Lincoln uçak gemisindeki koşulların kötüleşmesine ilişkin haberlerine misilleme olduğunu belirtti.

Trump ise Pentagon’daki yönetim krizine ilişkin artan eleştirilere rağmen Hegseth’e desteğini sürdürüyor ve savunma bakanının “harika bir iş çıkardığını” savunuyor.

Bununla birlikte, Kongre’deki bazı Cumhuriyetçiler son dönemde Hegseth’e yönelik açık eleştirilerini artırmaya başladı.

Senato Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, bu hafta sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Ülkemize hizmet eden cesur kadın ve erkeklerin bu denli beceriksizce yönetildiğine daha önce hiç tanık olmadım” ifadelerini kullanarak Trump’a Hegseth’i görevden alma çağrısında bulundu.

Tillis, Hegseth’in “yetkinlikten korktuğunu” ve ABD’nin ulusal savunması ile ordunun durumuna ilişkin temel çalışmalara odaklanmak yerine kültür savaşlarını körüklemeye yöneldiğini savundu.

Tillis, Hegseth’in 2025’in başlarında savunma bakanlığı görevine atanmasını onaylayan senatörler arasında yer almış, ancak adaylığı sırasında Hegseth’e ilişkin bazı endişelerini de dile getirmişti.