Suudi Arabistan'ın petrol üretimi 36 yılın dibine indi

YDH ― Suudi Arabistan, İran savaşı nedeniyle petrol ihracat güzergâhlarında yaşanan aksaklıkların etkisiyle ağustos ayında petrol üretiminin 1990'dan bu yana en düşük seviyeye gerilediğini OPEC'e bildirdi.

OPEC'in en büyük üreticisi ve dünyanın en büyük ham petrol ihracatçılarından biri olan Suudi Arabistan, kartelin sekretaryasına ağustos ayında petrol üretiminin günlük 1,9 milyon varil azalarak 6,238 milyon varile gerilediğini bildirdi. Bloomberg'in perşembe günü yayımladığı haberde bu verilere yer verildi.

Deniz taşımacılığı analiz şirketi Kpler'in verilerine göre Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı da son on yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine geriledi. Suudi Arabistan ağustos ayında günlük 3,2 milyon varil ham petrol ihraç etti. Bu rakam, son 13 yılın en düşük seviyesini oluşturdu.

OPEC'in fiili lideri konumundaki Suudi Arabistan'ın yaşadığı bu gerilemenin, İran savaşı sırasında ham petrol için kullandığı başlıca deniz ihracat güzergâhlarının kesintiye uğramasından kaynaklandığı belirtildi.

İran savaşı başlamadan önce Suudi Arabistan ham petrolünün büyük bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden taşıyordu. Ancak ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılara başladığı 28 Şubat'tan bu yana tanker trafiği keskin biçimde geriledi. Buna karşılık İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu, İran, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında yer alan stratejik su yolunda gemilere yönelik saldırılara başladı.

Bunun ardından Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamaların önüne geçmek amacıyla ham petrolünün önemli bir bölümünü Doğu-Batı Petrol Boru Hattı üzerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na yönlendirdi.

Ancak Yemen'deki Sanaa hükümeti temmuz ayında Suudi Arabistan'a yönelik bir deniz ablukası ilan etti. Yemenliler, gemilere saldırarak Kızıldeniz ile Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep Boğazı'ndaki deniz trafiğini aksattı.

Bu abluka, Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı için kullanabileceği seçenekleri daha da daralttı. New York Times'ın Kpler verilerine dayanarak aktardığı bilgilere göre, geçen hafta Babülmendep Boğazı'ndan yalnızca iki Suudi yükü geçti.

Yemenliler ayrıca Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine yönelik saldırılar düzenledi. Sanaa, salı günü yaptığı açıklamada, Hamis Muşayt kentini ve Abha, Necran ve Cizan'da Suudi Aramco'ya ait tesisleri hedef aldığını duyurdu.

Suudi makamlarının açıklamasına göre saldırılarda 73 kişi yaralandı, ayrıca çok sayıda tesiste yangın çıktı ve operasyonlar geçici olarak durdu.

Sanaa hükümeti perşembe günü yaptıkları açıklamada, Muha'yı yeniden ele geçirdiklerini duyurdu. Stratejik liman, Babülmendep Boğazı'nın yakınında bulunuyor ve kentin kontrolünün ele geçirilmesi, grubun Suudi petrolü taşıyan gemilerin kullandığı kritik güzergâh üzerindeki konumunu güçlendirdi.

Bölgedeki tırmanış petrol fiyatlarını da yukarı taşıdı. Brent ham petrolünün varil fiyatı perşembe günü erken saatlerde 105,79 dolara yükseldi. Uluslararası petrol fiyatları için referans kabul edilen Brent ham petrolünün varil fiyatı, perşembe günü ABD Doğu Yaz Saati ile 08.50 itibarıyla 104,83 dolar seviyesinde işlem gördü.

Suudi Arabistan'ın petrol üretimi ve ihracatındaki gerileme, OPEC açısından gerilimin arttığı bir döneme denk geldi.

Birleşik Arap Emirlikleri, kartelin üretim kısıtlamalarından duyduğu yıllara yayılan rahatsızlığın ardından mayıs ayında OPEC'ten ayrıldı.

OPEC'in en büyük ikinci üreticisi olan Irak da haziran ayında, kendisine daha yüksek bir üretim kotası verilmemesi hâlinde kartelden ayrılmayı değerlendireceğini açıkladı. Bu bilgi, konu hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırıldı.

Ancak Irak Başbakanı Ali Zeydi, temmuz ayında yaptığı açıklamada Irak'ın OPEC'ten ayrılmayacağını ve bunun yerine örgüt içinde "adil" bir üretim kotası talep ettiğini söyledi.

Dünyanın kanıtlanmış en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesi Venezuela da OPEC'ten ayrılıp ayrılmayacağını değerlendiriyor. Bloomberg'in aktardığına göre Caracas'taki değerlendirmeler, Venezuela'nın petrol piyasasını ABD yatırımlarına ve etkisine açtığı bir dönemde yapılıyor.

Bu süreç, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ocak ayında ABD güçleri tarafından tutuklanmasının ve ABD'ye daha yakın bir çizgide bulunan Delcy Rodriguez'in yükselişinin ardından yaşanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, ağustos ayında yaptığı açıklamada, Venezuela'nın nihayetinde OPEC içinde kalıp kalmayacağına kendisinin karar vereceğini söyledi.