Newsweek: İran savaşı en çok Trump’ın tabanını vurdu

YDH- Newsweek, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı başlattığı savaşın ülkede dizel fiyatlarını rekor seviyeye çıkararak, hayat pahalılığını düşürme vaadiyle Trump’a oy veren eyaletleri ve seçmen gruplarını diğer kesimlerden daha sert vurduğunu yazdı.

Haberde, Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadındaki çoğunluğunu korumakta zorlanacağı ara seçimlere iki aydan az süre kala yaşanan fiyat artışının Trump açısından ciddi bir siyasi sorun oluşturduğu belirtildi.

Trump’ın seçim kampanyasında “Bidenflasyon” olarak adlandırdığı dönemin yüksek maliyetlerini düşürme sözü verdiğini hatırlatan Newsweek, İran savaşının şimdi tam tersine enerji ve taşımacılık maliyetlerini yukarı çektiğine dikkat çekti.

Trump da benzin fiyatlarının ara seçimlerden önce düşmeyebileceğini kabul ederken, Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunluğu yeniden kazanması halinde her Amerikalı yetişkine 5 bin dolarlık “temettü” ödemesi yapılacağını vadetti.

ABD’de dizelin ulusal ortalama fiyatı cuma günü galon başına 6,05 dolarla tarihi zirveye ulaştı. Fiyat bir hafta önce 5,85 dolar, geçen yıl aynı dönemde ise 3,70 dolar seviyesindeydi.

Newsweek, şubat ayında başlayan İran savaşının küresel yakıt akışını ciddi biçimde aksattığını, yük taşımacılığı ve tarımda yaygın olarak kullanılan dizeldeki fiyat artışının da gıdadan kargoya kadar tüketici maliyetlerine yansımaya başladığını belirtti.

Bazı işletmelerin artan nakliye maliyetleri nedeniyle şimdiden ek ücret uygulamasına geçtiği bildirildi.

Dizel bağımlılığı Trump'ın seçim haritasıyla örtüşüyor

Newsweek’e göre dizel fiyatlarındaki artışın siyasi açıdan dikkat çekici tarafı, dizel kullanımının yoğun olduğu eyaletlerle Trump’ın seçim tabanı arasındaki büyük örtüşme.

Federal Karayolları İdaresi’nin verilerine göre Trump, 2024 başkanlık seçimlerinde dizel kullanımının en yoğun olduğu 15 eyaletin 13’ünü kazanırken, dizel kullanımının en düşük olduğu 15 eyaletin 12’sinde Demokratların başkan adayı Kamala Harris galip geldi.

Dergi, yüksek taşımacılık maliyetlerinin ülke genelindeki tüketicilere yansıyacağını ancak seçmenlerin araç tercihlerine ilişkin verilerin de Cumhuriyetçi tabanın dizel fiyatlarına daha fazla maruz kalabileceğine işaret ettiğini belirtti.

Consumer Reports ile NORC tarafından yapılan ülke çapındaki araştırmaya göre Cumhuriyetçiler ve Cumhuriyetçilere yakın seçmenlerin yüzde 15’i temel araçlarının kamyonet olduğunu belirtirken, bu oran Demokratlar ve Demokratlara yakın seçmenlerde yüzde 7’de kaldı.

Kamyonetlerin diğer yaygın binek araçlara kıyasla dizel kullanma oranının çok daha yüksek olduğu kaydedildi.

Hayat pahalılığı ara seçimlerin merkezinde

Newsweek, söz konusu tablonun Trump ve Cumhuriyetçiler açısından zamanlamasının özellikle kötü olduğuna işaret etti.

Reuters/Ipsos’un ağustos sonunda yaptığı ankette kayıtlı seçmenlerin yüzde 47’si ara seçimlerde oylarını belirleyecek en önemli konunun hayat pahalılığı olacağını söylerken, ABD'li yetişkinlerin yüzde 71’i Trump’ın bu konudaki politikalarını onaylamadığını belirtti.

Dizel fiyatlarındaki artışın Trump’ın güçlü desteğe sahip olduğu kırsal bölgelerde, özellikle hasat döneminin hızlanmasıyla daha fazla hissedilebileceği ifade edildi.

Pew Araştırma Merkezi’nin 2024 seçimlerine ilişkin çalışmasına göre kırsal bölgelerde yaşayan seçmenlerin yüzde 69’u Trump’a, yüzde 29’u Harris’e oy verdi.

Newsweek, böylece kamyonet kullanımı, kırsal yaşam ve dizel bağımlılığı yüksek ekonomilerle özdeşleşen kesimlerin Trump’ın siyasi tabanıyla büyük ölçüde örtüştüğüne dikkat çekti.

Trump ise İran’a karşı yürütülen savaşı Tahran’ın nükleer silah edinmesini engellemek için gerekli olduğu iddiasıyla savunurken, savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkisini kabul etti.

Trump, “Seçimden hemen sonra petrol fiyatları hızla düşecek.” dedi.

Öte yandan Yemen ile Suudi rejimi arasındaki çatışmanın tırmanması, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilere alternatif oluşturan Kızıldeniz güzergâhı üzerindeki baskıyı da artırıyor.

Newsweek, Fars Körfezi’nden petrol akışının yeniden artması halinde dizel fiyatlarının gevşeyebileceğini ancak kesintilerin 3 Kasım’daki ara seçimlere kadar sürmesinin mevcut koşullarda daha olası göründüğünü belirtti.

Dergiye göre dizel bağımlılığı ile Trump’ın seçim haritası arasındaki bu örtüşme, savaşın ekonomik sonuçlarının devam etmesi halinde Cumhuriyetçilere Kongre’de ağır bir siyasi bedel ödetebilir.