İsrailli örgütten Batı Şeria raporu: Etnik temizlik sistematik hale geldi

YDH- İsrailli insan hakları örgütü B’Tselem, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin kolektif yaşamını mümkün kılan koşulları sistematik biçimde ortadan kaldırmaya yönelik kapsamlı bir politika yürüttüğünü bildirdi.

The Guardian'ın aktardığı B’Tselem raporunda, İsrail'in Batı Şeria'da Filistinlilerin çalışma, eğitim, sağlık hizmetlerine erişim, sosyal yaşam, tarım ve temel kamu hizmetleri dahil günlük hayatın hemen her alanına yönelik baskıyı önemli ölçüde artırdığı belirtildi.

“Elimination Project” (Tasfiye Projesi) başlıklı raporda söz konusu politika; şiddet ve yıldırma, hareket kısıtlamaları, ekonomik boğma, toplumsal ve siyasi yapının tahribi ile etnik temizlik ve toprakların ele geçirilmesi olmak üzere birbiriyle bağlantılı beş başlık altında incelendi.

B’Tselem, İsrail devletinin farklı kurumlarının, özellikle Batı Şeria'daki sivil meseleler üzerinde geniş yetkilere sahip aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich öncülüğünde, milyonlarca Filistinlinin sürekli asker ve yerleşimci şiddeti korkusu altında yaşayacağı bir düzen oluşturmaya çalıştığını belirtti.

Raporda, “Filistinli topluluklar giderek hızlanan bir etnik temizlik süreciyle yerlerinden edilirken, onların yerine yerleşimler, karakollar, çiftlikler ve yalnızca Yahudilere hizmet veren sivil altyapı aracılığıyla sürekli genişleyen bir İsrail varlığı kuruluyor.” denildi.

B’Tselem'e göre “tasfiye”, Filistinlilerin toprakları, kurumları, dilleri, kültürleri, toplumsal bağları ve ortak tarihleriyle bir halk olarak varlıklarını sürdürebilmelerini sağlayan koşulların ortadan kaldırılması anlamına geliyor.

Raporda İsrail'in amacının, Yahudi varlığını “kesintisiz, kurumsallaşmış ve kalıcı” hale getirirken Filistinlilerin yaşamını parçalanmış, kırılgan ve bağımlı bir yapıya dönüştürmek olduğu ifade edildi.

Smotrich'in 2017 planı “yol haritası”

B’Tselem, Batı Şeria'daki mevcut politikaların 2022 sonunda kurulan sağ-aşırı sağ hükümetiyle hızlandığını, Ekim 2023'ten sonra ise yeni bir boyuta ulaştığını kaydetti.

Örgüt, söz konusu politikanın ideolojik temelinin daha eskiye dayandığını belirterek Smotrich'in henüz bakan olmadan 2017'de yayımladığı “Kesin Çözüm Planı” adlı belgeye dikkat çekti.

Batı Şeria'daki İsrail politikalarını anlamak açısından “kilit belge” olarak tanımlanan planın Filistinlilere üç seçenek sunduğu belirtildi: Yahudi üstünlüğü altında yaşayıp ulusal hak iddialarından vazgeçmek, topraklarını terk etmek veya direnmeleri halinde İsrail ordusunun şiddetiyle karşılaşmak.

B’Tselem, bu yaklaşımın artık “politikalara, bütçelere, yetkilere ve devletin farklı kurumlarının uygulamalarına” dönüştürüldüğünü bildirdi.

Rapora göre yerleşimci şiddeti de artık münferit saldırılar veya kamu düzeni ihlalleri olmaktan çıkarak daha geniş bir kontrol mekanizmasının parçası haline geldi.

Yerleşimcilerin bazı saldırıları askerlerle birlikte gerçekleştirdiği, güvenlik güçlerinin desteğinden yararlandığı, devlet tarafından sağlanan silah ve altyapıyı kullandığı ve büyük ölçüde cezasız kaldığı belirtildi.

Ekonomik boğma politikası

B’Tselem, İsrail'in 2023'ten bu yana Batı Şeria'da “tam ekonomik boğma” politikası uyguladığını da bildirdi.

Rapora göre çalışma imkanlarının ortadan kaldırılması, sivil ve tarımsal altyapının tahrip edilmesi, kaynaklar ve bankacılık sistemi üzerindeki denetimin artırılması ve Filistinli kamu kurumlarının temel hizmet sağlama kapasitesinin zayıflatılması bu politikanın başlıca unsurlarını oluşturuyor.

İsrail'deki çalışma izinlerinin kitlesel biçimde iptal edilmesinin ardından Batı Şeria'daki işsizlik oranının 2022'de yüzde 13,1 iken 2024'te yüzde 31,3'e yükseldiği belirtildi.

B’Tselem Batı Şeria Saha Araştırmaları Direktörü Kareem Jubran, raporda incelenen uygulamaların birbirinden bağımsız olaylar olmadığını vurgulayarak, “Birbirinden farklı görünen bütün unsurlar aynı karaktere ve aynı hedefe sahip. Resme yukarıdan baktığınızda tek bir sonuca ulaşıyorsunuz: Temel amaç Filistinlileri kolektif bir varlık olarak ortadan kaldırmak.” dedi.