İsrail medyası: Arap ülkeleri ilk kez ABD-İsrail eksenine katılmaya daha sıcak bakıyor

YDH ― İsrailli gazeteci Itamar Eichner’ın İbranice yayın yapan Yediot Ahronot’ta yayımlanan haberine göre, son haftalarda Ortadoğu’da perde arkasında önemli bir değişim yaşanıyor.

Eichner’a göre, Körfez ülkelerinde, “İran ve İran destekli grupların uyguladığı baskının artık kabul edilemeyeceği ve buna karşı bölgesel düzeyde ortak hareket edilmesi gerektiği” yönündeki yaklaşım güçleniyor.

İsrailli gazeteciye göre, Arap ülkeleri ilk kez ABD öncülüğünde oluşturulabilecek bir tür koalisyona katılmaya daha sıcak bakıyor. Bu kapsamda İsrail’le güvenlik iş birliği yapma ihtimalini de artık tamamen dışlamıyorlar.

Bu değişimin ortaya çıkmasında, savaş sırasında İsrail’in Birleşik Arap Emirlikleri’ne sağladığı desteğin etkili olduğu belirtiliyor.

Eichner, “Körfez’de bu yardımın İsrail’in zor zamanlarda ortaklarının yanında durabildiğinin bir göstergesi olarak değerlendirildiğini” yazdı.

Yediot Ahronot’un haberine göre, bunun ardından başka bazı Arap ülkeleri de İsrail ile temas kurarak BAE’ye sağlanan desteğe benzer bir savunma yardımının kendilerine de verilip verilemeyeceğini araştırmaya başladı.

ABD yeni güvenlik düzeni arıyor

Eichner, Washington’ın da bölgedeki bu eğilimin farkında olduğunu ve yeni bir bölgesel güvenlik düzeni oluşturmak için çalıştığını aktardı.

Habere göre ABD bir yandan Arap ülkelerinin de dahil olacağı İran karşıtı bir koalisyon oluşturmayı hedeflerken, bölge ülkeleri açısından öncelikli meselelerden biri Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarında deniz ulaşımının güvenliğini sağlamak.

Eichner’a göre söz konusu iki deniz geçişi, bölge ülkeleri açısından artık yalnızca bölgesel bir sorun olmaktan çıkarak küresel bir meseleye dönüştü.

Bu nedenle söz konusu ülkeler, uluslararası toplumun bu güzergâhlardaki deniz ulaşımının güvenliğini sağlama konusunda ABD’ye destek vermesi gerektiğini düşünüyor.

ABD ise Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığı uzun vadede azaltabilecek seçenekleri de değerlendiriyor.

Bunlar arasında boğazı bypass edecek yeni bir petrol boru hattının inşa edilmesi ve ABD’deki rafinaj kapasitesinin artırılması bulunuyor.

Bu adımlarla ABD ekonomisine yönelik yakıt arzının artırılması ve bölgedeki olası kesintilere karşı hassasiyetin azaltılması hedefleniyor.

Eichner’ın aktardığı gelişmelerin arka planında, ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) geçen hafta Almanya’da düzenlediği dikkat çekici bir toplantı da olduğunu hatırlamak gerekir.

Axios haberinde, savaş sırasında İsrail ile bölgedeki bazı diğer Arap ülkeleri arasındaki istihbarat paylaşımının da genişlediği belirtildi.

Eichner’ın haberine göre Almanya’daki toplantıya katılan Arap ülkelerinin üst düzey yetkilileri de İran tehdidi konusunda artık daha açık ifadeler kullanıyor.

Bu ülkelerden birinin üst düzey yetkilisi şöyle dedi:

“Hiçbirimizin İran’ın bize saldırmayacağını düşündüğünü sanmıyorum. İran rejimi, topraklarımızdaki Amerikan üslerine saldırmanın bizi ABD ve koalisyondaki diğer ortaklarımızla olan güvenlik düzenlemelerimizi değiştirmeye zorlayacağını düşünüyorsa yanılıyor.”

Yetkili, İran saldırılarının bölge ülkelerini ABD’den uzaklaştırmak yerine Washington ve diğer ortaklarla güvenlik iş birliğini güçlendirme yönünde etkilediğini söyledi:

“Bu durum yalnızca bir askeri koalisyona ve Amerikalı dostlarımızla ve bizimle aynı şekilde düşünen ülkelerle ilişkilere ihtiyacımız olduğuna dair inancımızı güçlendiriyor. Çünkü bu, sahip olduğumuz en iyi savunma.”

Suudi Arabistan için yeni fırsat

Eichner’ın haberine göre CENTCOM, İsrail’in Suudilere, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri ile mücadelede yardımcı olabilmesi amacıyla İsrail ile Suudi Arabistan arasındaki diyaloğun geliştirilmesi için de çalışıyor.

Eichner'e göre, Suudiler, Pakistan ve Türkiye ile kurmaya çalıştığı savunma ittifakından da beklediği desteği henüz alamadı. 

İsrailli gazetecinin haberi şu sözlerle devam ediyor:

"İsrail'de son dönemde Suudi Arabistan’ın tutumundan ve İsrail’den uzaklaşmasından duyulan büyük hayal kırıklığına rağmen İsrail, Suudilerin yaşadığı sıkıntılardan memnuniyet duymuyor. Konuya vakıf bir yetkilinin ifadesiyle İsrail, Suudilere “Gidin, size yardım etsinler diye Türklere ve Pakistanlılara başvurun” demiyor. İsrail’de ayrıca bu krizin Riyad’ın yönünü değiştirmesi için bir fırsat yaratabileceği düşünülüyor. Buna göre amaç, Suudi Arabistan’ı Müslüman Kardeşler ile özdeşleştirilen eksenden uzaklaştırmak ve yeniden bölgedeki ılımlı ülkeler eksenine yaklaştırmak. Bununla birlikte İsrail'de, ilişkilerin yeniden düzelmesi için Suudilerin de atması gereken adımlar olduğu vurgulanıyor. İsrail, Suudi Arabistan’ın politikasında bir dönüş yapmasını bekliyor,"

Çok üst düzey bir İsrailli yetkili ise Suudi Arabistan’la yeniden anlaşmaya varılabileceği konusunda iyimser olduğunu söyledi:

“Sonunda Suudi Arabistan’la bir anlaşma yapılacağı konusunda iyimserim. Suudiler iyi dostlarımızdı ve iş birliği harikaydı. Nükleer enerjiyi sivil amaçların dışına taşıyacak yanlış bir yola girmediklerinden emin olmamız gerekiyor.”