MEE: Suudiler Yemen’de yalnız ve seçeneksiz kaldı

YDH- Middle East Eye (MEE) yazarı Sean Mathews, aylar boyunca İran savaşının etkilerinden büyük ölçüde uzak kalan Suudi rejiminin, Yemen ordusunun ilerleyişi ve ülke içindeki füze ve İHA saldırıları nedeniyle iki cepheli bir savaşla karşı karşıya kaldığını yazdı.

Mathews’un analizine göre Doğu-Batı petrol boru hattının Iraklı direniş gruplarının İHA saldırısıyla devre dışı kalması ve Yemen ordusunun Kızıldeniz kıyısı boyunca ilerleyerek Babülmendep Boğazı’nı kontrol altına alması, Suudilerin Avrupa ve Asya’ya petrol ihracatını tehdit ediyor.

Suudi rejiminin Yemen’deki müttefikleri Taiz ve Marib’e doğru ilerleyen Yemen ordusunu durdurmaya çalışırken ABD yapımı önleyici füze stoklarının dünya genelinde azalması, Suudi hava savunmasını da zora soktu.

ABD Başkanı Donald Trump, Yemen ordusunun Washington’la savaşmak istemediğini söylerken Reuters, ABD ile Sanaa hükümeti arasında Umman arabuluculuğunda görüşme yapıldığını bildirdi.

Suudilerin savunma ortaklıklarını genişletme çabaları da sonuç vermedi. Mekke Paktı kapsamında Suudilerle ortak savunma anlaşması imzalayan Türkiye ve Pakistan, Yemen ordusuna karşı askeri harekâta katılmadı.

Chatham House uzmanı Neil Quilliam, “Suudiler şu anda büyük bir çıkmazda ve oldukça yalnız. ABD ortada yok, Mekke Paktı ülkeleri gelmedi. Ellerinde oynayabilecekleri çok az kart var.” dedi.

Yemen ordusunun Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişi Babülmendep’in kontrolünü Sanaa’ya geçirirken Taiz ve Marib’in de ele geçirilmesi, Suudi destekli Aden hükümeti açısından ağır bir yenilgi anlamına gelecek.

Suudi rejimi kara birliklerini doğrudan savaşa sokmak istemiyor ancak Yemen’de güvenebileceği güçlü müttefikleri de bulunmuyor. Daha önce Birleşik Arap Emirlikleri tarafından desteklenen “Ulusal Direniş Güçleri”, Yemen ordusunun ilerleyişi sırasında dağıldı.

Princeton Üniversitesi Profesörü Bernard Heykel, Yemen ordusuyla savaşabilecek kapasiteye sahip tek yerel gücün “Güney Geçiş Konseyi” olduğunu belirtti. Ancak konseyin bağımsız bir Güney Yemen istemesi ve BAE tarafından desteklenmesi, Suudiler ile Abu Dabi arasındaki anlaşmazlığın başlıca nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Yemen ordusunun füze ve İHA saldırıları Suudi petrol sektörünü de ağır biçimde etkiledi. Suudiler Avrupa’ya yönelik bazı petrol sevkiyatlarını iptal ederken Doğu-Batı petrol boru hattının ulaştığı Yanbu Limanı’ndaki yüklemeler askıya alındı.

Saldırılar, Suudi Veliaht Prensi’nin ekonomiyi petrolden uzaklaştırmayı amaçlayan “2030 Vizyonu” projesini de tehdit ediyor.

Suudi rejimi Yemen’e yönelik hava saldırılarını artırmasına rağmen 2015’te başlattığı savaşın düzeyinde bir müdahaleye henüz yönelmedi. Analistler, Suudilerin ABD desteği olmadan tek başına hareket etmekten kaçınmasının Kızıldeniz kıyısındaki bölgeleri kaybetmesine yol açtığını belirtti.

Suudi rejimi bir taraftan İran’la müzakere etmeye çalışırken diğer taraftan Yemen ordusuna karşı askeri baskıyı artırmayı hedefliyor. Ancak Sanaa’nın taleplerini kabul etmenin Suudiler açısından teslimiyet görüntüsü yaratacağı değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre Suudilerin önündeki seçenekler, Yemen ordusuyla geçici bir anlaşmaya varmak veya hava saldırılarını kademeli olarak yoğunlaştırmakla sınırlı.

Suudi güvenlik uzmanı Abdülaziz Gaşyan, Suudi rejiminin on yıl önce başlattığı “Kararlılık Fırtınası” harekâtına atıfla yeni bir hava saldırısı sürecine yönelebileceğini iddia etti.

Gaşyan’a göre Suudilerin temel hedefi, ABD, Avrupa ve Arap ülkelerinin savaşa desteğini artırmak amacıyla Babülmendep meselesini “uluslararasılaştırmak”.

Mathews, Suudilerin Yemen’de atacağı bir sonraki adımın, büyük ölçüde müttefiklerinin askeri ve siyasi destek verip vermeyeceğine bağlı olacağı sonucuna vardı.