İsrail ve Fas'tan 'normalleşmeyi derinleştirme' kararı

YDH ― İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ile Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri büyükelçilik düzeyine yükseltme ve karşılıklı büyükelçi atama konusunda anlaşmaya vardı.

Saar ve Burita'nın kararı, 16 Eylül'de yayımlanan sosyal medya açıklamasıyla duyuruldu.

Anlaşma, ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz'ın New York'ta düzenlediği üçlü görüşmede alındı.

İsrail, Fas ve ABD hükümetleri, bu görüşmede Tel Aviv ile Rabat arasındaki ilişkileri geliştirmeye yönelik bir dizi tedbiri yeniden teyit etti.

İsrail ve Fas ayrıca 2026 sonuna kadar iki anlaşmayı tamamlamak konusunda uzlaştı. Bu anlaşmalardan biri yatırımların korunmasını, diğeri ise çifte vergilendirmenin önlenmesini kapsayacak.

İsrail hükümeti, söz konusu anlaşmaların iki yönlü yatırımları kolaylaştıracağını, iki ülke ile halkları arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

Hava ulaşımı genişleyecek

İki ülke arasındaki hava ulaşımı da 2026 sonuna kadar genişletilecek. Bu kapsamda Fas hava yolu şirketlerinin işlettiği uçuşların da eklenmesi planlanıyor.

İsrail ve Fas'ın üst düzey yetkililerinin önümüzdeki aylarda karşılıklı ziyaretlerde bulunması bekleniyor.

İsrail Dışişleri Bakanı Saar, anlaşmaya ilişkin açıklamasında iki halk arasındaki tarihsel bağlara dikkat çekti. Saar, "Fas ve Yahudi halkları arasındaki dostluğun kökleri tarihin derinliklerine uzanıyor ve zengin bir mirasa sahip. Bugün imzaladığımız deklarasyon, İsrail ile Fas arasındaki ilişkileri her iki halkın çıkarlarına hizmet edecek şekilde geliştirmek için atılacak somut adımları ortaya koyuyor ve biz de bunu uygulamak için çalışacağız" dedi.

İbrahim Anlaşmaları'nın altıncı yılı

Üçlü görüşme, Waltz'ın konutunda İbrahim Anlaşmaları'nın altıncı yıl dönümü dolayısıyla düzenleyeceği etkinlikten bir gün önce gerçekleşti.

Etkinliğe Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas, Kazakistan, İsrail ve ABD'den temsilcilerin katılması bekleniyor.

Fas, 2020'de ABD'nin arabuluculuğunda imzalanan İbrahim Anlaşmaları kapsamında İsrail ile ilişkilerini normalleştirdi. Fas, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Sudan ile birlikte bu anlaşmalar kapsamında İsrail ile ilişkilerini normalleştiren dört Arap devletinden biri oldu.

Rabat-Tel Aviv ilişkilerinin seyri

İsrail, normalleşmenin ardından 2021'de Rabat'ta bir irtibat bürosu açtı. İsrail ayrıca 2023'te Fas'ın işgal altındaki Batı Sahra üzerindeki egemenliğini tanıdı.

Fas'ın İsrail ile normalleşme kararı, ABD'nin Batı Sahra üzerindeki Fas egemenliğini tanıması karşılığında geldi. Rabat, İsrail'in daha sonraki egemenlik tanımasının da İsrail yatırımlarını bölgeye çekmesini bekledi.