'Trump, İran'la savaş istemiyor; yalnızca taviz koparacağını sanıyor'

YDH ― İran merkezli Nur News, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatma tehdidini analiz ederek, Washington’un savaş seçeneğini gerçekten uygulamaya mı hazırlandığını yoksa Tahran’la olası müzakerelerde elini güçlendirmeye mi çalıştığını sorguladı.

Trump'tan yeni saldırı mesajı

Nur News’un analizine göre Trump’ın geniş çaplı saldırılara yeniden başlama ihtimalinden söz etmesi, Washington’un askeri seçeneği masada tuttuğunu gösterirken, ABD Başkanı’nın aynı zamanda İranlıların Washington’la temas kurduğunu ve anlaşma aradığını söylemesi dikkat çekti.

Habere göre Trump ayrıca Fars Körfezi’ndeki altı Arap ülkesinin liderleriyle Washington’un atacağı bir sonraki adım konusunda görüşmeyi planlıyor.

Washington, askeri tehditle müzakere seçeneğini aynı anda gündemde tutuyor. 

Washington'un askeri hesabı

Washington rejimi son altı ay boyunca İran’a doğrudan baskı uygulamak için askeri araçlara başvurdu ancak beklediği siyasi sonucu elde edemedi.

Söz konusu süreç ABD açısından öngörülemeyen siyasi, askeri ve ekonomik sonuçlar da doğurdu. Analizde, bir aracın uygulanabilirliği konusunda ciddi sorunlar bulunuyorsa aynı aracın daha yoğun kullanılmasının otomatik olarak daha etkili sonuç vereceğinin söylenemeyeceği vurgulanıyor.

Müzakere cephesinde sonuç alınamadı

Nur News’a göre Washington, siyasi alanda da hedeflediği noktaya ulaşmış değil. Haberde, İslamabad anlaşmasının çatışmayı sona erdiremediği ve taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların devam ettiği ifade ediliyor.

Bu nedenle ABD ne askeri araçlarla nihai bir sonuç elde edebildi ne de savaşın sonuçlarını taleplerini karşılayan kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüştürebildi.

Trump’ın yeni tehditlerinin arkasındaki temel soru da burada ortaya çıkıyor: Washington yeni bir savaş mı başlatmak istiyor, yoksa askeri tehdit üzerinden müzakerelerde daha fazla taviz elde etmeye mi çalışıyor?

Hürmüz'de maliyet büyüyor

Washington’un İran’a yönelik baskısının önemli başlıklarından biri olarak Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler dikkat çekiyor.

İran’ın trafiğine ve ihracatına yönelik abluka ve kısıtlama girişimleri Tahran’dan karşılık gördü. İran’ın “ablukayı kuşatma” olarak nitelediği strateji, ABD deniz kuvvetlerinin bölgedeki baskısının maliyetini Washington ve müttefiklerine doğru kaydırdı.

Hürmüz’de yaşanacak yeni bir gerilim dalgası yalnızca İran’ı değil, enerji piyasalarını, deniz taşımacılığını ve bölgedeki ABD müttefiklerini de etkileyebilecek.

Ekonomik baskı Washington'a da dönüyor

Ekonomik maliyetler de Washington’un İran politikasındaki önemli unsurlardan biri olarak ortaya çıkıyor.

Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon, faiz oranları ve ABD seçimlerine yaklaşılırken tahvil piyasası üzerindeki baskı, yalnızca ekonomik göstergeler olarak kalmıyor. Bu gelişmelerin ABD iç siyasetinde de doğrudan siyasi sonuçları bulunuyor.

Savaş uzadıkça bunun ABD bütçesi, enerji maliyetleri ve genel ekonomi üzerindeki etkisi daha fazla kamuoyu gündemine giriyor. Bu nedenle Beyaz Saray, İran’a yönelik baskının maliyetini değerlendirirken bunun ABD içindeki ekonomik ve siyasi sonuçlarını da hesaba katması gerekiyor.

İran'ın askeri yaklaşımı değişiyor

Analizde, savaşın ilk aylarından itibaren İran’ın askeri yaklaşımında yaşanan değişim de öne çıkarılıyor.

Nur News, son 40 gün içinde Ürdün de dahil olmak üzere bölgedeki ABD hedefleri ve çıkarlarına yönelik İran saldırıları gerçekleştirildiğine dair haberler çıktığını aktarıyor. Haberde, bazı durumlarda İran’ın ilk kez önleyici nitelikte eylemlere başvurduğu ileri sürülüyor.

Nur News’a göre bu değişim, askeri etkisinin ötesinde stratejik hesaplama açısından önem taşıyor. Haberde, olası yeni bir savaşın önceki çatışma sürecinin basit bir tekrarı olmayabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Trump neden müzakereden de söz ediyor?

Trump askeri tehditlerle birlikte İran’la temas ve anlaşma arayışından söz ediyor

Trump gerçekten askeri seçeneği değerlendiriyorsa İranlılarla temaslardan neden aynı anda söz ediyor ve nihai karar öncesinde Körfez ülkelerinin liderleriyle neden görüşme ihtiyacı duyuyor. Çin'in ve diplomatik kanalların devreye girmesi de bu denklem içinde değerlendirilmesi gerekiyor.

Nur News, bu sorulara kesin bir yanıt vermenin mümkün olmadığını belirterek, Trump’ın tehditleri müzakerelerden bağımsız görmediği yorumunu yapıyor.

Savaş tehdidi müzakere kozu olabilir

Haberde, askeri güç tehdidinin Trump açısından siyasi bir işlev taşıdığı ileri sürülüyor.

Nur News’a göre müzakerelerin başarıya ulaşması halinde Trump, ortaya çıkacak anlaşmayı ABD’nin askeri baskısının sonucu olarak sunabilir. Böylece Washington’un İran’ı eşit koşullarda bir anlaşmaya değil, yeniden saldırıya uğrama ihtimali nedeniyle müzakere masasına geldiğini savunması mümkün olabilir.

Analizde, böyle bir anlaşmanın Trump’ın iç siyasi söyleminde “baskıyla elde edilmiş bir zafer” olarak sunulabileceği ifade ediliyor.

Bununla birlikte Nur News, bu durumun Trump’ın savaş tehdidinin yalnızca blöf olduğu anlamına gelmediğini de vurguluyor. Haberde, tarafların tehdit seviyesini sürekli yükseltmesinin yanlış hesaplama riskini artırdığı ve bir noktada tehdit ile fiili saldırı arasında seçim yapılmasını zorunlu kılabileceği belirtiliyor.

Washington'un önündeki denklem

Nur News’un değerlendirmesine göre Trump’ın karşı karşıya olduğu sorun yalnızca savaş ile müzakere arasında seçim yapmak değil. Asıl mesele, müzakerelerin siyasi maliyetini üstlenmeden pazarlık yürütmenin yolunu bulmak.

Bu çerçevede Trump’ın anlaşmaya varılması halinde bunu kendi baskısının sonucu olarak göstermek, anlaşmaya varılamaması halinde ise askeri seçeneği masada tutmak istediği ileri sürülüyor.

Ancak Nur News’un analizinde temel soru değişmiyor: ABD’nin altı aydan uzun süren askeri baskısı hedeflediği sonucu ortaya çıkarmadıysa, İran’ın daha saldırgan bir askeri tutum geliştirdiği, bölgesel risklerin arttığı ve savaşın ABD açısından ekonomik maliyetlerinin yükseldiği bir ortamda aynı yöntemin yeniden uygulanmasının neden farklı bir sonuç vermesi bekleniyor?

Nur News, Trump’ın savaş seçeneğini hâlâ masada tuttuğunu ancak bu seçeneğin önceki döneme kıyasla daha yüksek maliyetler doğurabileceğini savunuyor. Analize göre askeri eylem tehdidi müzakere gücü elde etmek amacıyla ne kadar yükseltilirse, tehdit ile gerçek savaş arasındaki mesafe de o kadar daralıyor.

Haberde, Trump’ın yeni bir adım atmadan önce Tahran’ın, Pekin’in ve Körfez’deki altı Arap ülkesinin nasıl hareket edeceğini görmek istemesinin nedeninin de bu belirsizlik olduğu değerlendirmesi yapılıyor.