Foreign Policy: ABD İran savaşını her cephede kaybediyor

YDH- Foreign Policy yazarı John Haltiwanger, ABD Başkanı Donald Trump’ın mart başında İran savaşının “kazanıldığını” açıklamasına rağmen Washington’un aylar sonra temel stratejik hedeflerinin “hiçbirine” ulaşamadığını yazdı.

Haltiwanger, analizinde savaşın ABD’ye şu ana kadar 38,1 milyar dolara mal olduğunu, Amerikan ordusunun ciddi zayıflıklarını açığa çıkardığını, kuvvetlerini farklı cephelere yaydığını ve küresel enerji krizine yol açtığını belirtti.

Trump, savaşın sonuna yaklaşıldığını ve İran’ın anlaşma istediğini savunsa da sahadaki gelişmeler bu iyimserliği desteklemiyor. Tahran’ın uzlaşmaya istekli olduğuna dair somut bir işaret bulunmazken çatışmalar bölge genelinde genişliyor ve diplomatik süreç ilerlemiyor.

ABD’nin bazı taktik askerî başarılarına rağmen İran’ın bölgesel güç aktarım kapasitesi, askerî kabiliyetleri, yönetimin dayanıklılığı ve nükleer programı bakımından savaş Washington için stratejik bir yenilgiye dönüştü. İran ayrıca Hürmüz Boğazı’nı uzun süre denetim altında tutabileceğini sahada gösterdi.

Eurasia Group İran Uzmanı Gregory Brew, ABD’nin şubatta ilan ettiği temel savaş hedeflerinde başarısız olduğunun tartışılmaz olduğunu söyledi. Washington, İran’ın sınır ötesindeki etkisini ve bölgedeki müttefiklerinin faaliyetlerini sona erdirmeyi amaçladığını açıklamıştı.

Ancak savaşın aylar sonra Hürmüz Boğazı’nın kontrolü etrafında yoğunlaşması, İran’ın bölgesel ve küresel gelişmeleri yönlendirme kapasitesini koruduğunu ortaya koydu.

Sanaa hükümetine bağlı Yemen ordusu da Kızıldeniz kıyısındaki hızlı ilerleyişiyle Muha Limanı ve Meyyun Adası dahil stratejik bölgeleri ele geçirerek Babülmendep Boğazı üzerinde fiilî kontrol sağladı. Hürmüz’deki kısıtlamalar nedeniyle önemi daha da artan Babülmendep’in de kapatılabilecek olması küresel deniz ve enerji ticareti üzerindeki baskıyı ağırlaştırdı.

Suudi rejimi ile Yemen ordusu arasındaki çatışmalar yeniden şiddetlenirken Suudilerin Doğu-Batı petrol boru hattı da Iraklı direniş gruplarına atfedilen İHA saldırısında hasar gördü. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 4’ünü taşıyan hattın ne zaman yeniden faaliyete geçeceği belirsizliğini koruyor.

Hamas ve Hizbullah’ın birkaç yıl öncesine göre zayıfladığı kabul edilse de bunun ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın değil, İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki saldırılarının sonucu olduğu belirtildi.

Savaş Amerikan kamuoyunda desteğini kaybederken giderek daha fazla Cumhuriyetçi Kongre üyesi çatışmaların sona erdirilmesi yönünde oy kullanıyor. Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie ise İran savaşındaki rolü nedeniyle Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında azil süreci başlattı.