İsrail ile temaslar hızlanmışken HTŞ İsrail saldırılarına karşı görev yapan Suriyeli subayları tutukluyor

YDH ― El-Ahbar’a göre, Suriye’deki Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) rejimi, İsrail saldırılarına karşı kullanılan SAM, Pantsir ve Buk hava savunma sistemlerinde görev yapmış eski Suriye Arap Ordusu subayları ile ülkenin eski füze programında görev alan savunma araştırma merkezi personeline yönelik tutuklama operasyonlarını son dönemde hızlandırıyor.

Operasyonlarda, İsrail’in Suriye’deki askeri hedeflere yönelik saldırılarına karşı görev yapan hava savunma birliklerinde görev almış personelin yanı sıra füze bilimi ve araştırma-geliştirme alanlarında hassas görevler üstlenmiş isimler de hedef alınıyor. 

Kaynaklara göre bazı subayların isimleri, İsrail güçlerinin 2023’te Hama kırsalındaki Masyaf’ta düzenlediği baskında hedef aldığı bilimsel tesislere ilişkin listelerde de yer alıyordu.

Son iki ay içinde, Şubat 2018’de bir İsrail savaş uçağının düşürülmesinden doğrudan sorumlu olan ve Mezze Havaalanı’nda konuşlandırılan Pantsir sisteminde görev yapan çok sayıda personelin de tutuklandığı bildiriliyor.

Son tutuklanan subaylardan birinin ailesi el-Ahbar’a yaptığı açıklamada, Suriye iç güvenlik güçlerinin önceki yönetimin devrilmesinden önce İsrail saldırılarına karşı koyan çeşitli hava savunma birlikleri ve sistemlerinde görev yapmış çok sayıda eski subay ve astsubayı yakın zamanda tutukladığını söyledi.

Tutuklamaların dikkat çeken bir diğer yönü ise hava savunma sistemlerinde görev yapan personelin fotoğraflarının, daha önce tutuklanan pilot subayların fotoğraflarıyla birlikte İçişleri Bakanlığı’nın platformlarında yayımlanmaması.

Kaynaklar, HTŞ'nin sözde dışişleri bakanı Esad Şeybani’nin Ürdün’de İsrail Mossad Başkanı Roman Gofman ile yaptığı görüşmenin ardından Hava Kuvvetleri ve Hava Savunma birimlerine yönelik tutuklamaların hız kazandığını doğruluyor.

Aynı kaynaklar, operasyonların gerekçesine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadığını belirtiyor.

Tutuklamalar İsrail temaslarıyla aynı döneme denk geliyor

Tutuklamalar, HTŞ rejiminin başta İsrail olmak üzere bölge ülkeleriyle yürüttüğü görüşme ve temaslarla aynı döneme denk geliyor.

Bu zamanlama, operasyonların arka planına ilişkin çeşitli spekülasyonlara yol açıyor.

Bu spekülasyonlardan biri, İsrail’in söz konusu subay ve personelin kendisine düşman taraflarca kullanılmasından duyduğu endişeye dayanıyor.

Bir diğer iddia ise İsrail’in, meşru Beşşar Esed’in yönetimden ayrılmasının ardından tahrip edilen Suriye hava savunma kapasitesinin yeniden inşasında yeni Suriye ordusunun eski personelden yararlanmasından kaygı duyduğu yönünde. 

Tutuklamaların önemini artıran unsurlardan biri de savaş yıllarında İsrail’in yakından ilgilendiği Suriye hava savunma ve radar sistemlerine ilişkin bilgilerin niteliği.

2011 ve 2012 yıllarında HTŞ rejiminin istihbarat teşkilatı henüz büyük ölçüde dağılmamış veya zayıflatılmamıştı.

İsrail bu dönemde piyade, mühendislik, zırhlı birlikler ve hava kuvvetleri de dahil olmak üzere Suriye tarafına ilişkin istihbarat toplamak için geleneksel yöntemlere başvuruyordu.

Teknolojik gelişmeler ve yapay zekâ da o dönemde bugün kullanılan yöntemlerle aynı ölçekte istihbarat elde edilmesini sağlayacak düzeye ulaşmamıştı. Ayrıca silahlı muhalif gruplar Güney Suriye’nin geniş kesimlerini henüz kontrol etmiyordu.

Bu nedenle kâğıt üzerindeki dosyalar ve askeri haritalar, askeri kapasite ile konuşlanma bilgilerine ulaşmanın güvenilir yolları arasında yer alıyordu. 

Bu döneme ilişkin dosyalarda A.R. olarak tanımlanan bir mühendis subayın adı da gündeme geldi. Söz konusu subay, daha önce Suriye’nin güneyinde meşru Beşşar Esed hükümetine karşı savaşan muhalif gruplardan birinin sözcülüğünü yapmıştı.

Raporlara göre A.R., haritalar ve radar sistemlerine ilişkin tüm bilgilerin İsrail’e aktarılmasından sorumluydu. Ayrıca 2017’de barış görüşmelerini yeniden başlatmak amacıyla İsrailli yetkililerle toplantılar yaptığı da ileri sürülmüştü.

Ancak A.R., daha sonra sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda bu iddiaları kamuoyu önünde yalanladı. 

Hava savunma ve radar sistemlerine ilişkin bu dosyalar, söz konusu birliklerde görev yapmış personelin sahip olduğu bilgilerin hassasiyetine işaret ediyor.

Son dönemde çok sayıda subay ve personeli etkileyen tutuklamalar ise bu isimlerin geçmiş görevleri, taşıdıkları bilgiler ve operasyonların gerekçeleri hakkında yeni soru işaretlerini gündeme getiriyor.