Times of Israel: Suudilerin zenginliği ve gelişmişliği Husileri yenmeye yetmedi

YDH ― Times of Israel’in haberine göre, Suudi Arabistan, milyarlarca dolarlık silah ve askeri harcamalara rağmen “Yemen’de Husilere karşı yıllardır sonuç alamazken”, grubun Kızıldeniz kıyısının tamamını ele geçirmesi, Suudi petrol ihracatını denizden engellemesi ve Riyad’a füze saldırısı düzenlemesi karşısında büyük bir karşı saldırı başlatamadı.

AFP’nin haberine göre uzmanlar, Suudi Arabistan’ın sahada etkisiz kalan vekil güçlere bağımlılığının yanı sıra Yemen’in zorlu coğrafyasının Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerine önemli avantaj sağladığını belirtiyor.

İran’ın Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerine sağladığı destek ve grubun merkezi bir komuta yapısı altında hareket etmesi de Riyad’ın karşı karşıya olduğu güçlükler arasında gösteriliyor.

Suudi ordusunun sınırları

Suudi Arabistan, gelişmiş silah sistemleri ve askeri teçhizat edinmek için milyarlarca dolar harcarken, ordusunu desteklemek amacıyla uzun yıllardır yabancı personel, yükleniciler ve eğitmenlerden de yararlanıyor.

ABD, İngiltere ve Fransa başta olmak üzere Batılı üreticilerden yapılan büyük ölçekli silah alımları, Suudi savunma politikasının yanı sıra müttefikleriyle yürüttüğü diplomatik ilişkilerin de önemli bir unsuru haline geldi.

ABD geçen hafta Suudi Arabistan’a 48 adet F-35 savaş uçağının satışını onayladı. Satışın değerinin 24,3 milyar dolar olduğu bildirildi.

Buna karşın Suudi ordusunun karmaşık askeri operasyonları kendi başına yürütme konusunda sınırlı deneyime sahip olduğu belirtiliyor.

Princeton Üniversitesi’nden Suudi Arabistan uzmanı Bernard Haykel, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerinin son saldırısının ardından yayımlanan bir değerlendirmede, Suudi Arabistan’ın sahip olduğu düzeni korumak için savaşmaya hazır bir ordu ve ölmeye hazır bir toplum oluşturması gerektiğini savundu.

Ortadoğu uzmanı Ray Takeyh de 2015’te ABD Kongresi’nde yaptığı konuşmada, Suudi monarşisinin darbelerle karşı karşıya kalmamasında ordunun zayıf tutulmasının etkili olduğunu söyledi.

Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri neden direniyor?

Başlangıçta hafif silahlarla donanmış olan Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri, Yemen’in dağlık ve zorlu coğrafyasını ve kabile bağlarını savunma kapasitesini güçlendirmek için kullandı. Zaman içinde İran’ın desteğiyle gelişmiş füze ve insansız hava aracı kapasitesi oluşturdu.

Ottawa Üniversitesi’nden İran ve Yemen uzmanı Thomas Juneau’ya göre Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri, başlangıçta farklı unsurlardan oluşan güçleri merkezi bir komuta ve kontrol yapısı altında birleştirmeyi başardı.

Juneau, grubun birleşik bir cephe oluşturduğunu ve Yemen hükümetinin aksine güçlü bir merkezi yönetim yapısı kurduğunu söyledi.

Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri, 2023’ten bu yana Kızıldeniz’de İsrail’le bağlantılı gemilere yönelik saldırılar düzenleyerek bölgedeki deniz trafiğini aksatma kapasitesini gösterdi. Daha sonra İran da benzer bir strateji izleyerek Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımını fiilen durdurdu.

ABD, İngiltere ve İsrail’in 2024 ve 2025 yıllarında düzenlediği tekrarlanan saldırıların Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerinin askeri altyapısına zarar verdiği iddia edilirken, bu saldırıların grubun füze ve insansız hava aracı kapasitesini ortadan kaldırmadığı belirtiliyor.

Suudi destekli güçler dağılıyor

Suudi Arabistan, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerinin 2014’te başkent Sanaa’yı “ele geçirerek Yemen hükümetini kentten çıkarmasının” ardından 2015’te Birleşik Arap Emirlikleri ile birlikte savaşa müdahil oldu.

Ancak Riyad’ın desteklediği Yemen hükümeti güçleri sahada ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldı. Geçen aralık ayında BAE destekli güçlerin hükümetin kontrolündeki bölgelerin tamamını kısa süreliğine ele geçirmesi, iki müttefik arasındaki gerilimi yeniden tırmandırdı.

Riyad, Abu Dabi’den Yemen’den çekilmesini istedi. BAE de bunun üzerine güçlerini ve Kızıldeniz kıyısındaki bölgelerde bulunan helikopter savaş gemileri dahil askeri ekipmanını geri çekti.

Suudi Arabistan, BAE’nin çekilmesinin ardından ortaya çıkan boşluğu dolduramadı. Bunun sonucunda stratejik bölgelerin önemli bir bölümünü savunmakla görevli dağınık bir güç yapısı ortaya çıktı.

Ortadoğu uzmanı Michael Knights, AFP’ye yaptığı değerlendirmede, Yemen hükümeti güçlerine yönelik ağır bir darbe ve Riyad ile bu güçler arasındaki zayıf koordinasyon ilişkisinin mevcut çöküşe yol açtığını söyledi.

Riyad karşı saldırı başlatmadı

2022’de ilan edilen ateşkes, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerinin Sana’ya İran’a ait bir uçağın inişine izin vermesiyle temmuz ayında bozuldu. Bunun ardından Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası uygulamaya başladı ve Suudi gemileri, toprakları ile petrol tesislerini hedef aldı.

Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri daha sonra Babülmendeb Boğazı’na bakan Yemen’in Kızıldeniz kıyısının tamamını ele geçirdi ve Riyad’a yönelik saldırı düzenledi.

Buna rağmen Suudi Arabistan, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerine karşı büyük çaplı bir karşı saldırı başlatmadı. Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçleri ile Suudi destekli Yemen hükümetine bağlı güçler arasındaki çatışmalar ise devam ediyor.

ABD medyasında yer alan haberlere göre Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Sanaa hükümetine bağlı Yemen güçlerini durdurmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump’tan defalarca yardım istedi ancak şu ana kadar sonuç alamadı.

Sahadaki Yemen hükümeti güçlerinde de düşük moralden şikâyet ediliyor. Lahic vilayetindeki bir savaşçı AFP’ye, birliklerin silah ve mühimmat sıkıntısı yaşadığını ve maaş ödemelerinde gecikmeler olduğunu söyledi.

Savaşçı, iki gün önce takviye güç ve ekipman gönderildiğini ancak bunların hâlâ yeterli olmadığını belirtti.