Eski Şin Bet Başkanı, Netanyahu’ya dava açacağını açıkladı

YDH — Yediot Ahronot’a göre İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile eski Şin Bet Başkanı Ronen Bar arasında 7 Ekim öncesindeki kararlar ve istihbarat uyarıları üzerinden yeniden başlayan tartışmada Bar, Netanyahu'ya hakaret ve iftira davası açacağını açıkladı. 

Bar, Başbakan'ın belge ve tutanakları kısmi ve manipülatif biçimde yayımladığını savunarak tüm materyallerin açıklanmasını istedi.

Tartışmanın merkezinde, Netanyahu'nun Devlet Denetçisi'ne sunduğu yanıt kapsamında yayımlanan 55 sayfalık belge bulunuyor. 

Belgede çok sayıda güvenlik toplantısından alıntı yer alsa da toplantıların tam stenografik tutanakları yayımlanmadı.

Bunun en önemli örneklerinden biri, 7 Ekim'den altı gün önceki 1 Ekim 2023 toplantısı. Netanyahu'nun danışmanı Topaz Luk, Bar'ın “önceden planlanmış bir operasyona girişebileceğimizi sanmıyorum” dediğini aktardı. 

Ancak Ronen Bergman ve Yuval Rubovitz'in Yediot Ahronot araştırmasına göre Bar aynı toplantıda Hamas lideri Yahya Sinvar'ın güçlendiğini, onunla karşı karşıya gelinmesi gerektiğini ve Gazze için operasyonel plan hazırlanmasını söyledi. Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi'nin de geniş kapsamlı bir harekât hazırlanmasını istediği aktarıldı.

Aynı araştırmaya göre Bar, Netanyahu'nun yayımlamadığı bölümde Sinvar ve Muhammed Dayf'ı eş zamanlı hedef alan “Çifte Haklar” suikast planının ilerletilmesini istedi. Başbakanlık Ofisi'nin toplantı özetinde de Hamas liderlerine yönelik operasyonel hazırlığın ilerletilmesi talimatının yanı sıra Gazze'de insani kolaylıkların artırılması ve Hamas'la sivil uzlaşmanın ilerletilmesi talimatları yer aldı.

Bar, 2023 boyunca Şin Bet'in siyasi kademeyi İsrail'deki iç bölünmenin düşmanlarda fırsat algısı oluşturduğu konusunda uyardığını söyledi. Temmuz 2023'te Netanyahu'ya “sana savaş uyarısı veriyorum” dediğini aktaran Bar, bunun belirli bir Hamas saldırısına ilişkin istihbarat uyarısı olmadığını, çok cepheli bir çatışma ihtimaline ilişkin olduğunu belirtti.

7 Ekim gecesine ilişkin ifadelerinde ise Bar, 6 Ekim 23.00'te olağandışı hareketliliğin ordu yetkililerine bildirildiğini, 7 Ekim 03.03'te Şin Bet'in Hamas'ın olağandışı hazırlığı ve saldırı niyeti taşıma ihtimali konusunda uyarı yayımladığını söyledi. Ancak Bar, tehdidin seviyesinin yanlış değerlendirilmesini “Şin Bet'in başarısızlığı” olarak niteledi. 

Başbakan'ın askeri sekreterinin 05.15'te bilgilendirilmesi talimatına rağmen Netanyahu ilk telefonu saldırının başlamasından sonra 06.29'da aldı.

Bar, saldırıdan birkaç gün sonra Şin Bet çalışanlarına gönderdiği mektupta da “saldırıyı engellemeye imkân verecek yeterli bir uyarı oluşturmayı başaramadığını” kabul ederek kurumun başındaki kişi olarak sorumluluğun kendisine ait olduğunu söyledi.

Yayımlanan belgeler, 7 Ekim öncesinde hem Gazze'de sükûnet ve insani kolaylıkların hem de Hamas'a karşı operasyonel hazırlıkların aynı anda gündemde olduğunu gösteriyor. 

Ancak tam stenografik tutanaklar açıklanmadığı için toplantılarda hangi önerinin ne zaman yapıldığı, hangi kararların alındığı ve sorumluluğun nasıl dağıldığı bağımsız biçimde tam olarak denetlenemiyor.

Bar'ın talep ettiği tam tutanakların açıklanması, Netanyahu ile Bar arasındaki tartışmanın temel sorusunu da doğrudan ilgilendiriyor.

Yediot Ahronot'a göre temel soru bu: "7 Ekim öncesinde hangi bilgiler biliniyordu, bu bilgiler doğrultusunda hangi kararlar alındı ve devlet kurumları nasıl hareket etti?"