Axios: İran-ABD görüşmeleri tıkandı, yeniden çatışma riski artıyor

YDH- Axios haber sitesinin üç ayrı kaynağa dayandırdığı haberine göre; Katarlı arabulucuların bu hafta Birleşik Devletler ile İran arasında diplomatik bir atılım gerçekleştirmek amacıyla yürüttüğü çabalar, tarafların pozisyonlarından taviz vermemesi nedeniyle sınırlı bir ilerlemeyle sonuçlandı.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi iki kaynak, Katarlı yetkililerin arabuluculuk çabalarını sürdüreceklerini, ancak tarafların tutumlarından dolayı “giderek artan bir düş kırıklığı” hissettiklerini belirtti.

Katarlı arabulucu Ali Zevadi, Pazartesi günü New York’ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyetle birkaç saat süren bir toplantıda bir araya geldi. Konuya yakın bir kaynak, tarafların Katar tarafından hazırlanan iki sayfalık uzlaşma taslağını müzakere ettiğini aktardı.

Diğer iki kaynağın aktardığına göre Katar’ın sunduğu teklif; İran’ın, ABD’nin deniz ablukasının kaldırılması yönündeki talebi ile ABD’nin, İran’ın nükleer dosyada taviz vermesi yönündeki beklentisini eş zamanlı olarak ele almayı hedefliyordu.

Pazartesi akşamı Zevadi; Washington’da ABD Başkanı’nın Temsilcisi Jared Kushner ve diğer Amerikalı yetkililerle bir görüşme gerçekleştirdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de toplantının kısa bir bölümüne katıldı.

Amerikalı yetkililer, aralarında Axios’un da bulunduğu bazı medya kuruluşlarına yaptıkları bilgilendirmede, görüşmelerin “olumlu ve yapıcı” geçtiğini, İran’ın ise “nükleer konularda esneklik sergilediğini” öne sürdü.

Yetkililer ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Tahran’ın nükleer programını sınırlandırmak adına somut adımlar atması karşılığında İran’a yönelik yaptırımları hafifletmeye ve dondurulmuş İran fonlarını serbest bırakmaya hazır olduğunu ifade ettiler.

Ancak birkaç saat sonra —Katarlı yetkililer henüz Beyaz Saray’dayken— Trump, “Truth Social” platformunda yaptığı paylaşımda İran’a hiçbir şey teklif etmediğini beyan etti.

Görüşmelerde pazartesi günü kayda değer bir gelişme yaşanmadığını belirten kaynaklardan biri şu değerlendirmede bulundu: “Müzakereler tıkanmış durumda. İranlılar ABD’nin kabul edemeyeceği taleplerde bulunuyor; ABD ise ilerleme kaydettiğini düşündüğü için taviz vermeye gerek görmüyor.”

Bu süreçte, aralarında Pakistan ve Mısır’ın da bulunduğu diğer bölgesel arabulucular İran’a nükleer tavizleri kabul etmesi yönünde telkinde bulundu. Ancak görüşmelere yakın bir başka kaynağa göre İranlılar, ABD Haziran ayında imzalanan mutabakat zaptına geri dönmeyi kabul etmedikçe bu seçeneği değerlendirmeyeceklerini dile getirdi.