İngiltere'de sadece 42 günlük dizel kaldı: Karneleme bile gündemde

YDH ― İngiltere'de dizel fiyatlarının litre başına 199,18 peniyi görerek 2022'deki rekoru aşması ve ülkede yaklaşık 42 günlük dizel stoku kaldığı yönündeki uyarıların ardından hükümet, olası yakıt kıtlığı durumunda uygulanacak acil durum planını güncelledi.

28 Eylül itibarıyla İngiltere'de bir litre dizelin ortalama fiyatı 199,18 peniyi buldu. Böylece fiyatlar, Ukrayna krizinin başladığı 2022'de görülen rekor seviyeyi geride bıraktı. Bu fiyat, 28 Şubat'ta başlayan ABD-İran savaşı öncesindeki döneme kıyasla litre başına 56,8 penilik artış anlamına geliyor.

Fiyatlardaki yükselişin yanı sıra yakıt tedarikine ilişkin uyarılar da İngiltere'deki endişeleri artırdı. Sky News'un aktardığı verilere göre, ülkede yaklaşık 42 günlük dizel stoku kalmış olabileceği belirtiliyor. Stoklardaki düşüş, hükümeti yakıt istasyonlarında uygulanabilecek karneleme sistemini yeniden gündeme almaya itti.

Trump'ın dizel ihracatı hamlesi tartışma yarattı

Akaryakıt piyasasındaki baskıyı artıran gelişmelerin başında Washington'dan gelen açıklamalar yer aldı. ABD Başkanı Donald Trump, ülkedeki yüksek yakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla dünyanın en büyük dizel ihracatçısı olan ABD'nin dizel ihracatını durdurma önerisini desteklediğini açıkladı.

Beyaz Saray'ın gündeminde olduğu belirtilen 90 günlük dizel ihracat yasağı, küresel yakıt tedarik zincirinde yeni sorunlara yol açabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.

Trump'ın açıklamasına Avrupa başkentlerinden de tepki geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, böyle bir yasağın yalnızca küresel yakıt piyasasını değil, ABD ekonomisini de ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulundu.

İngiltere Ticaret Bakanı Jonathan Reynolds ise olası bir ihracat yasağının ciddi bir endişe kaynağı olduğunu söyledi. Reynolds, bununla birlikte açıklamalarla alınmış somut kararlar arasında fark bulunduğuna dikkat çekerek İngiltere'nin yakıt tedarik kanallarını çeşitlendirdiğini savundu.

Yakıt kıtlığı halinde öncelik sırası uygulanacak

İngiltere hükümeti, olası arz kesintilerine karşı Ulusal Yakıt Acil Durum Planı kapsamında uygulanacak tedbirleri güncelledi. Hükümetin 1976 Enerji Yasası kapsamında sahip olduğu yetkiler, ciddi bir yakıt kıtlığı yaşanması halinde tedarikin belirli gruplara öncelik verilerek dağıtılmasına imkan sağlıyor.

Bu kapsamda acil servisler ve toplu taşıma araçları yakıt tedarikinde ilk sırada yer alacak. Ambulanslar, diğer acil hizmet araçları ve toplu taşımanın yanı sıra kamu hizmetlerinin devamlılığı için gerekli araçların yakıt erişimi korunacak.

Gıda ve temel ihtiyaç taşımacılığı da öncelikli olacak

Yakıt dağıtımında ikinci öncelik grubunu ticari ve lojistik araçlar oluşturacak. Bu uygulamayla gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinin taşınmasının sürdürülmesi ve tedarik zincirinin yakıt sıkıntısı nedeniyle kesintiye uğramasının önlenmesi hedefleniyor.

Hükümetin planında yakıt tüketimini azaltmaya yönelik başka tedbirler de bulunuyor. Tüketimin düşürülmesi amacıyla otoyollarda azami hız sınırının saatte 50 mile, yani yaklaşık 80 kilometreye indirilmesi de uygulanabilecek tedbirler arasında yer alıyor.

Sivil araçlar için karneleme seçeneği

İngiltere hükümeti, yakıt tedarikindeki sorunların öncelikle sektörler arasındaki koordinasyonla çözülmesini hedefliyor. Ancak tedarik kesintilerinin derinleşmesi ve ciddi bir yakıt kıtlığının ortaya çıkması halinde sivil araçların akaryakıta erişiminin karneleme sistemiyle sınırlandırılması da seçenekler arasında bulunuyor.

Bu ihtimal, İngiltere'de yakıt arzına ilişkin endişeleri artırırken hükümetin hazırladığı acil durum planı, olası bir arz krizinde hangi sektör ve araçların yakıta öncelikli erişeceğini ortaya koyuyor.