Putin: Bütün dünya İran halkının cesaretine ve direnişine hayran
Putin, ABD ve İsrail saldırıları karşısında İran’ın gösterdiği dayanıklılığı överken, Laricani suikastının barış için ihtiyaç duyulan bir muhatabı ortadan kaldırdığını söyledi.
YDH- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına karşı direnişini överek bütün dünyanın İran halkının “cesareti, kahramanlığı ve dayanıklılığı” karşısında hayranlık duyduğunu söyledi. Putin, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani’nin öldürülmesini de barışa ulaşılmasını zorlaştıran büyük bir hata olarak nitelendirdi.
Moskova’da düzenlenen Valday Tartışma Kulübü’nün 23. yıllık toplantısının genel oturumunda konuşan Putin, “Bütün dünya yaşananları yakından izliyor ve İran halkının cesareti, kahramanlığı ve dayanıklılığı karşısında hayranlık duyuyor” dedi.
İran yönetimi, silahlı kuvvetleri ve Devrim Muhafızları bünyesinde görev üstlenmeye hazır geniş bir üst düzey kadro bulunduğuna dikkat çeken Putin, bu kişileri “halkları uğruna kendilerini feda etmeye hazır insanlar” olarak tanımladı.
Açıklamalar, İran’ın Washington ile dolaylı görüşmeler yürüttüğü sırada ABD ve İsrail’in başlattığı, üst düzey siyasi ve askerî isimlerin suikastlarla öldürüldüğü savaşın ardından geldi.
“Laricani’nin öldürülmesi büyük bir hata”
TASS ve RIA Novosti’nin aktardığına göre Putin, şahsen yakından tanıdığı Laricani’nin yapıcı diyaloğa ve karşılıklı kabul edilebilir uzlaşılara açık bir isim olduğunu söyledi.
“Laricani, her şeyden önce İran halkının çıkarları doğrultusunda, karşılıklı kabul edilebilir uzlaşılar aramaya hazır, son derece olumlu yaklaşımı olan bir insandı” diyen Putin, öldürülmesini şu sözlerle değerlendirdi:
“Hukuki değerlendirmelerin ötesinde bu elbette bir hatadır. Çünkü bugün Fars Körfezi’ne barış getirebilecek uzlaşılar ve çözümler bulmak için böyle bir insana ihtiyaç duyulurdu.”
Putin, Laricani’nin İran’ın zenginleştirilmiş uranyumuna ilişkin görüşmeler için Rusya’yı ziyaret ettiğini ve kendisiyle yapıcı diyalog kurulabildiğini belirtti.
Uranyum önerisi hâlâ masada
Putin, Tahran’ın bir aşamada zenginleştirilmiş uranyumun Rusya’ya taşınması önerisini kabul ettiğini, Washington’ın ve İsrail’in de başlangıçta bu düzenlemeye onay verdiğini söyledi. Moskova’nın 2015’te benzer bir transfer gerçekleştirdiğini ve bunu tekrarlamaya hazır olduğunu kaydetti.
Ancak ABD’nin daha sonra tutumunu sertleştirerek uranyumun yalnızca kendi topraklarına gönderilmesini istediğini belirten Putin, bunun ardından İran’ın da tutumunu sertleştirdiğini aktardı.
Laricani’nin daha sonra uranyumun zenginleştirme düzeyini düşürmek amacıyla İran topraklarında ortak bir Rusya-İran işletmesi kurulmasını önerdiğini açıklayan Putin, Moskova’nın teklifinin hâlâ masada olduğunu vurguladı.
Putin ayrıca Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve İran’a yönelik hukuka aykırı yaptırımların kaldırılmasını umduğunu söyledi. Yaptırımların kaldırılmasını, “Tahran’ın haklı olarak ulaşmaya çalıştığı bir hedef” olarak nitelendirdi.
Bu gerçekleştiğinde Hürmüz veya Babülmendeb’den geçişlerin kısıtlanması için gerekçe kalmayacağını belirten Putin, “Bunu destekliyoruz” dedi.
İran ve Rusya, ABD yaptırımları ve Batı’nın tecrit politikaları karşısında son yıllarda stratejik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke geçen yıl 20 yıllık kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması imzalarken Rusya, Buşehr Nükleer Santrali’nin yeni ünitelerindeki çalışmalarını sürdürüyor. Moskova, ABD ve İsrail’in saldırılarını kınayarak İran’ın egemenliğine saygı gösteren bir çözüm için arabuluculuk yapmayı da teklif ediyor.
