Trump'ın kaleleri sallanıyor

YDH ― New York Times/Siena tarafından yapılan yeni anketler, ara seçimlere yaklaşık bir ay kala Cumhuriyetçilerin 2024'te güçlü sonuç aldığı beş eyalette Demokrat adayların Senato yarışlarında öne geçtiğini veya Cumhuriyetçi rakipleriyle başa baş bir noktaya geldiğini gösteriyor.

Anketlerde Demokrat adaylar Teksas, Alaska ve Ohio'da Cumhuriyetçi rakiplerinin önünde yer alırken Kansas'taki yarış eşit görünüyor. Iowa'da ise Cumhuriyetçi aday yalnızca bir puanlık farkla önde bulunuyor. Beş eyaletin tamamında Cumhuriyetçilerin 2024 başkanlık seçiminde üstünlük sağladığı düşünüldüğünde, sonuçlar Senato yarışlarının beklenenden daha rekabetçi bir görünüm kazandığını ortaya koyuyor. 

New York Times/Siena anketlerinin 21-30 Eylül tarihleri arasında yaptığı ölçümlerde Teksas'ta James Talarico yüzde 51'e yüzde 45, Alaska'da Mary Peltola yüzde 50'ye yüzde 43, Ohio'da Sherrod Brown yüzde 49'a yüzde 46 önde bulunurken Kansas'ta Adam Hamilton ile Roger Marshall yüzde 45'te eşit, Iowa'da ise Ashley Hinson yüzde 48'e yüzde 47 önde ölçüldü.

Demokratların Senato çoğunluğunu elde edebilmesi için mevcut üç kritik koltuğunu korumasının yanı sıra Cumhuriyetçilerin elindeki dört koltuğu da kazanması gerekiyor. Yeni anketler, Cumhuriyetçilerin lehine görünen Senato haritasına rağmen Demokratların bu hedefe ulaşabilmesi için birden fazla rekabetçi yarış bulunduğuna işaret ediyor.

Teksas'ta Talarico önde

Teksas'ta Demokrat eyalet temsilcisi James Talarico, Donald Trump'ın güçlü desteğini alan Cumhuriyetçi aday Ken Paxton karşısında altı puanlık farkla önde bulunuyor.

Anket sonuçları, Paxton hakkındaki olumsuz değerlendirmelerin de yarışta etkili olduğunu gösteriyor. Teksaslı seçmenlerin çoğunluğu Paxton'ın iyi bir karaktere sahip olmadığını düşünüyor. Seçmenlerin yüzde 45'i ise Paxton'ın geçmişte yaşadığı skandalların kendisini destekleme konusunda tereddüt etmelerine veya hiç desteklememelerine yol açtığını söylüyor. Bu skandallar arasında Paxton'ın yolsuzluk suçlamaları nedeniyle azledilmesi ve eşiyle yaşadığı olaylı boşanma da yer alıyor.

Alaska'da Peltola avantajı

Alaska'da Demokrat eski Temsilci Mary Peltola, Cumhuriyetçi Senatör Dan S. Sullivan'ın yedi puan önünde bulunuyor.

Peltola, Cumhuriyetçilerin yüzde 15'i de dahil olmak üzere Alaska seçmenlerinin büyük bölümü tarafından olumlu değerlendiriliyor. Cumhuriyetçilerin Senato'daki kontrolünü sürdürmesini destekleyen Alaska'da Peltola'nın yarıştaki farkını açması, eyaletteki seçmen tercihlerinin değişebildiğini gösteren sonuçlardan biri olarak öne çıkıyor.

Ohio'da Brown üç puan önde

Ohio'da Demokrat eski Senatör Sherrod Brown, Cumhuriyetçi Senatör Jon Husted karşısında üç puanlık avantaja sahip. 

Ankete katılan seçmenler, neredeyse her konuda Brown'ı Husted'a tercih ettiklerini söylüyor. Donald Trump, 2024 başkanlık seçiminde Ohio'daki oyların yüzde 55'inden fazlasını almıştı. Buna karşın Trump'ın görev performansını onaylayan Ohio seçmenlerinin oranı hazirandaki yüzde 44 seviyesinden yüzde 38'e gerilemiş durumda.

Iowa ve Kansas'ta yarış başa baş

Iowa ve Kansas'taki yarışlar da Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında başa baş bir görünüm sergiliyor. Her iki eyalet de Trump'ın politikalarının ekonomik etkilerinden etkilenen Orta Batı eyaletleri arasında yer alıyor.

Iowa'da Cumhuriyetçi Temsilci Ashley Hinson, Demokrat Temsilci Josh Turek'in yalnızca bir puan önünde bulunuyor.

Kansas'ta ise Demokrat aday Rahip Adam Hamilton ile Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall yüzde 45'te eşit görünüyor. Kansas, 1932'den bu yana Demokrat bir senatör seçmedi. 

Kansas'taki seçmenlerin Cumhuriyetçi aday Marshall'ın fazla sağda olduğunu söyleme olasılığı, Demokrat aday Hamilton'ın fazla solda olduğunu söyleme olasılığından 10 puan daha yüksek.

Marshall'ın geçmişte kadın doğum uzmanı olarak çalışması da kampanyada yeniden gündeme geliyor. New York Times'ın Kansas mahkeme kayıtları üzerine yaptığı araştırmaya göre Marshall'ın tıbbi muayenehanesi, ödenmemiş faturalar nedeniyle 700'den fazla hastaya karşı dava açtı. Bu davaların 81'inde hastaların mahkeme tarihlerini kaçırmaları sonrasında tutuklandığı kayıtlara geçti. Araştırmaya göre hastaların maaşlarına ve banka hesaplarına haciz uygulandı ve davalarda yıllık yüzde 18 faiz de talep edildi.

Ekonomik gündem yarışları etkiliyor

Anketler, Başkan Donald Trump'ın düşük onay oranının yanı sıra İran savaşı, yüksek benzin fiyatları ve yaşam maliyetine ilişkin memnuniyetsizliğin beş eyaletteki seçim atmosferini etkilediğini gösteriyor.

İran savaşı nedeniyle benzin fiyatlarının galon başına 4 doların üzerine çıkması, özellikle Orta Batı'da Trump'ın popülaritesini olumsuz etkiliyor. Iowa ve Ohio'daki Cumhuriyetçi seçmenlerin yaklaşık yarısı, Trump'ın benzin fiyatları konusundaki tutumunu onaylamadığını söylüyor.

Beş eyaletin tamamında Demokratlar, yaşam maliyetini yönetme konusunda Cumhuriyetçilerden daha fazla güven duyulan taraf haline geliyor. Bu tablo, Trump'ın iki yıl önce aynı eyaletlerde sahip olduğu avantajın tersine dönmesi anlamına geliyor.

Beş eyaletteki seçmenlerin yüzde 49'u, Trump'ın politikalarını denetleyebilecek bir aday istediğini söylüyor. Trump'ı destekleyen adayları tercih edenlerin oranı ise yüzde 27'de kalıyor.

Bu eğilim özellikle Iowa'da belirginleşiyor. Muhtemel seçmenlerin yüzde 53'ü, Trump'ın üzerinde denge sağlayabilecek bir aday istediğini söylüyor. Bu grubun yaklaşık yüzde 20'sini Trump destekçileri oluşturuyor.

Demokratlar politika başlıklarında önde

Beş eyaletin tamamında Demokratlar, ekonomiyle birlikte seçmenlerin en önemli gündemlerinden biri olan yaşam maliyeti konusunda avantaj sağlıyor.

Sağlık hizmetleri konusunda Demokrat adaylara Alaska'da 14, Iowa'da 17, Kansas'ta 5, Ohio'da 10 ve Teksas'ta 13 puanlık avantaj veriliyor.

Tarifeler konusunda Demokratların avantajı Alaska'da 14, Iowa'da 6 ve Teksas'ta 9 puan olurken Kansas ve Ohio'da iki taraf eşit görünüyor.

Yaşam maliyeti konusunda Demokrat adaylar Alaska'da 11, Iowa'da 5, Kansas'ta 3, Ohio'da 1 ve Teksas'ta 10 puan önde bulunuyor.

Seçmenlerin "sıradan insanlar için en iyisini yapma" değerlendirmesinde Demokratlara verilen avantaj Alaska'da 8, Iowa'da 7, Kansas'ta 1, Ohio'da 4 ve Teksas'ta 14 puan olarak ölçülüyor.

Veri merkezleri konusunda Demokratlar Alaska'da 5, Iowa'da 4, Kansas'ta 4, Ohio'da 11 ve Teksas'ta 8 puanlık avantaj sağlıyor. 

"Etkili bir senatör olma" konusunda Alaska ve Iowa'da iki taraf eşit görülürken Demokratlar Kansas'ta 2, Ohio'da 3 ve Teksas'ta 7 puan önde bulunuyor.

Göçmenlik konusunda ise Demokratların avantajı Alaska'da 2, Iowa'da 6, Kansas'ta 2 ve Ohio'da 3 puan olurken Teksas'ta iki taraf eşit görünüyor. Cumhuriyetçilerin göçmenlik konusundaki üstünlüğü de önceki döneme göre daralıyor. Beş eyalet birlikte değerlendirildiğinde Cumhuriyetçilerin bu başlıktaki avantajı yalnızca üç puan olarak ölçülüyor.

Bağımsız seçmenlerde Demokratlara destek

Anketler, seçim sonuçlarında belirleyici olabilen bağımsız seçmenler arasında da Demokratların güçlü sonuçlar aldığını gösteriyor. Beş eyaletin tamamında Demokratlar, bağımsız seçmenler arasında 24 puanlık avantaja sahip.

Bağımsız seçmenler, birçok konuda Cumhuriyetçilere kıyasla Demokratlara daha fazla güvendiklerini söylüyor. Bu başlıklardan biri de "sıradan insanlar için en iyisini yapma" değerlendirmesi. Demokratlar bu konuda beş eyaletin tamamında önde bulunuyor.

Eyaletlerin neredeyse tamamında Demokrat adaylar, Cumhuriyetçi rakiplerine kıyasla daha az ideolojik görülüyor. Ohio'da ise seçmenlerin adayların fazla ideolojik olup olmadığına ilişkin değerlendirmeleri birbirine oldukça yakın.

Anketlerin ortaya koyduğu tablo, Cumhuriyetçilerin 2024'te güçlü sonuç aldığı beş eyalette Senato yarışlarının ara seçimlere bir ay kala ciddi biçimde rekabetçi hale geldiğini gösteriyor. Yarışlardaki aday tercihleri kadar yaşam maliyeti, sağlık hizmetleri, tarifeler, göçmenlik ve Trump yönetimine ilişkin değerlendirmeler de seçmenlerin tercihlerini şekillendiren başlıklar arasında yer alıyor.