New York Times’ın haber dili sorgulanıyor
New York Times’ın İsrail ve Gazze savaşına ilişkin haberleri, gazetenin olayları nasıl anlattığı ve hangi tarafın yaşadığı acılara ne kadar yer verdiği konusunda açılan bir dava ve yeni bir araştırmayla yeniden tartışılıyor.
YDH ― New York Times’ın İsrail-Filistin çatışmasına ilişkin haberleri, Florida eyalet emeklilik fonu ile gazetenin hissedarlarını da bünyesinde barındıran muhafazakar bir düşünce kuruluşunun açtığı dava ve Yale Üniversitesi profesörü Edieal Pinker’ın araştırmasıyla yeniden tartışma konusu oldu.
23 Eylül’de açılan davada davacılar, New York Times’ın kendi gazetecilik standartlarını uygulamakta başarısız olduğunu ve İsrail haberlerinde önyargılı bir yaklaşım sergilediğini iddia etti. Davacılar, gazetenin yönetim kurulunun haberlerde kullanılan dil, çerçeveleme ve editoryal tercihleri yeterince denetleyip denetlemediğini ortaya koymak amacıyla şirketin iç kayıtlarına erişmek istiyor.
New York Times ise davayı temelsiz ve siyasi amaçlı olarak nitelendirerek bunun bağımsız bir haber kuruluşuna baskı uygulama girişimi olduğunu savundu.
Pinker’ın araştırması
Dava, Pinker’ın 7 Ekim 2023 ile 7 Haziran 2024 arasında yayımlanan 1.559 New York Times haberini incelediği araştırmanın yayımlanmasından birkaç gün sonra açıldı.
Pinker, araştırmasında gazetenin 7 Ekim saldırısından sonra İsrail’in yaşadığı kayıplara ve Hamas’ın çatışmadaki rolüne kıyasla Filistinlilerin yaşadığı acılara çok daha fazla yer verdiğini savundu. Pinker ayrıca İsrail’in savaşı sürdürme gerekçelerinin haberlerde geri plana itildiğini ve bunun okuyucuların savaşa ilişkin algısını etkileyebilecek bir çerçeve oluşturduğunu ileri sürdü.
New York Times ise bu sonuçları reddetti. Gazete, savaşı diğer birçok Amerikan haber kuruluşundan daha titizlikle takip ettiğini ve editörlerin haber dili, çerçeveleme ve haberlerin öne çıkarılması konusunda bağımsız gazetecilik ilkeleri doğrultusunda bilinçli tercihler yaptığını açıkladı.
Dava dilekçesindeki örnekler
Davacılar, gazetenin Ekim 2023’te Gazze’deki El-Ahli Hastanesi’nde meydana gelen patlamaya ilişkin ilk haberleri ile Hamas’ın Ofakim saldırısında kullanılan ifadeleri, haberlerdeki önyargının örnekleri arasında gösterdi.
Davacılar ayrıca Temmuz 2025’te Gazze’de ağır beslenme yetersizliği yaşayan bir çocuk hakkındaki habere de işaret etti. Dilekçede, çocuğun önceden var olan sağlık sorunlarının haberde yeterince aktarılmadığı ve gazetenin daha sonra bu haber için düzeltme yayımladığı belirtildi.
Tartışmanın geçmişi
Tartışmanın merkezinde yalnızca tek tek haberler değil, New York Times’ın İsrail-Filistin çatışmasını uzun vadede nasıl çerçevelediği de bulunuyor.
İsrail yanlısı medya izleme kuruluşları uzun süredir Times’ın İsrail haberlerinde hata ve önyargı bulunduğunu savunurken, gazetenin eleştirmenleri bu iddiaların İsrail’i eleştiren gazeteciliği baskı altına alma girişimine dönüştüğünü söylüyor.
Gazetenin geçmişine ilişkin değerlendirmelerde ise Times’ın Holokost döneminde Yahudilerin yaşadığı felaketi yeterince öne çıkarmadığı ve sonraki yıllarda İsrail’e yönelik haber dilinin zaman içinde değiştiği belirtiliyor.
New York Times’ın eski kamu editörlerinden Daniel Okrent de İsrail ve Filistin haberlerinin gazetenin okuyucuları tarafından en yoğun biçimde sorgulanan konular arasında yer aldığını ve her iki tarafın da gazetenin karşı tarafı desteklediğine inandığını söylemişti.
Pinker ise tartışmayı tek tek manşetlerden ziyade haberlerdeki genel kalıplar üzerinden yürütmek istediğini belirterek, gazetenin İsraillilerin yaşadığı acılara kıyasla Filistinlilerin yaşadığı acılara çok daha fazla yer verdiğini savundu.
Böylece tartışmanın temelinde, söz konusu haber tercihlerinin editoryal bağımsızlığın doğal sonucu mu yoksa İsrail-Filistin çatışmasına ilişkin belirli bir çerçevenin göstergesi mi olduğu sorusu yer alıyor.
