NYT: Çinli şirketler Hürmüz’den geçiş için İran’a ücret ödedi

YDH- New York Times (NYT), Çinli şirketlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için İran’a ücret ödediğini ve Tahran’ın ABD’nin deniz ablukası ile yaptırımlarını aşarak petrol sevkiyatını sürdürdüğünü yazdı.

Gazeteye göre İran, savaşın ilk dönemine kıyasla askerî taktiklerini geliştirdi ve boğazdaki gemi trafiği üzerinde etkisini korudu.

New York Times, İran’ın ABD üslerine yönelik savunma operasyonlarında Çin’in rolü bulunduğunu öne sürdü. Gazeteye konuşan kaynaklara göre İran füzelerini durdurmak için savaşın ilk dönemine kıyasla daha fazla önleyici füze kullanılması gerekiyor; bu durum, zaten baskı altındaki ABD mühimmat stoklarını daha da zorluyor.

İngiliz donanmasıyla bağlantılı bir izleme kuruluşunun verilerine göre İran, eylülden bu yana en az 13 geminin Hürmüz’den geçişini engelledi. İstihbarat raporları hakkında bilgi sahibi kişilere göre bu sayı 20’ye yaklaşıyor. Haberde, söz konusu olayların hiçbirinin ABD’den büyük çaplı bir karşılık görmediği belirtildi. Ortadoğu’dan petrol ihracatı artsa da İran’ın saldırıları deniz taşımacılığı şirketlerini kaygılandırıyor ve gelecekteki enerji sevkiyatlarına ilişkin belirsizliği artırıyor.

Gazeteye göre ABD ordusu yaz aylarında, uluslararası deniz taşımacılığına yönelik İran saldırılarının ardından düzenli olarak misilleme saldırıları gerçekleştirdi. O tarihten bu yana ABD’nin sınırlı karşılık vermesi, Trump’ın savaşı yeniden geniş çaplı biçimde başlatma konusunda tereddüt yaşadığı şeklinde yorumlandı.

ABD’li komutanların, İran’ın Amerikan üslerine, enerji tesislerine ve bölgedeki diğer sivil altyapıya yönelik saldırılarını önlemenin giderek zorlaşmasından endişe duyduğu aktarıldı.

Trump, perşembe günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Hürmüz’den geçen petrolün hiçbirinin İran’a ait olmadığını savundu. Ancak istihbarat raporları hakkında bilgi sahibi kaynaklar, bu iddianın tartışmalı olduğunu söyledi.

New York Times’a göre İran, geçiş ücreti ödeyen ya da İran petrolü taşıyor olabilecek bazı gemilerin boğazdan geçmesine izin veriyor; ayrıca İran’ın gizli bir tanker filosu bulunuyor.

Gazete, Çinli şirketlerin boğazdan geçmek için İran’a ücret ödediğini, İran’ın ise yaptırımları aşmak amacıyla petrolünü uzun süredir gizlice Irak petrolüyle karıştırdığını öne sürdü.

ABD Hazine Bakanlığı da perşembe günü, İran petrolünü kaçırdığı belirtilen “gölge filo”nun parçası olmakla suçlanan 17 gemiye yaptırım uyguladı. İran’da geçiş ücretinin tahsil edilmesine yönelik uygulamanın savaşın başından beri yürürlükte olduğu ve gemilerin kaydı, yük bilgilerinin bildirilmesi ve ödeme için belirlenmiş mekanizmalar bulunduğu bildiriliyor.

ISNA, Çinli şirketlerin ödeme yapmış olmasının İran’ın boğazdaki düzenlemelerine desteğin göstergesi sayılabileceğini yazdı.

İranlı yetkililer, ABD’nin boğazı kontrol altına aldığı yönündeki iddiaları reddediyor. ISNA’nın aktardığına göre Hürmüz, savaşın başında İran’a saldıran taraflara ve bu saldırılara ev sahipliği yapan ülkelere ait gemilere kapatıldı; Tahran ile Washington arasındaki savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakatın ardından İran’ın belirlediği düzenlemelerle yeniden açıldı. ABD’nin mutabakatı ihlal ederek gemileri alternatif güzergâhlardan geçirmeye çalışması üzerine boğaz yeniden kapatıldı.

İranlı yetkililer, ABD taahhütlerini yerine getirene, savaşı ve tehditleri sona erdirene kadar boğazın kapalı kalacağını belirtiyor.