Hizbullah'ta mozaik savunma modeli devreye giriyor

YDH ― Lübnanlı güvenlik ve askeri kaynaklara göre, Hizbullah, İran'dan gelen talimatlar doğrultusunda İsrail ve ABD ile olası bir bölgesel çatışmaya karşı askeri hazırlık seviyesini yükseltiyor.

Hareket, bu süreçte saha birliklerine daha fazla bağımsızlık tanıyan ve İsrail'in olası saldırılarının merkezi liderlik üzerindeki etkisini sınırlamayı amaçlayan yeni bir savaş sistemini devreye sokmaya çalışıyor.

Seferberlik hazırlıkları ve yeni talimatlar

Lübnanlı kaynaklar, Erem Haber Ajansı'na yaptıkları açıklamada, İran'ın Hizbullah'tan askeri hazırlıklarını ileri seviyeye çıkarmasını istediğini söyledi.

Bu talimatların, Tahran'ın yakın zamanda bölgesel bir çatışma çıkabileceğini öngörmesiyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Hazırlıklar kapsamında, Hizbullah'ın aylık maaş alan tüm tam zamanlı üyelerine yönelik çağrı süreçleri izleniyor.

Ayrıca üyelere, önceki çatışmalarda uygulanan düzenlemelerden farklı bir çerçevede yeni görev alanlarına katılmaları için gizli iç talimatlar gönderiliyor.

Kaynaklar, bu talimatların Devrim Muhafızları ile bölgesel müttefiklerinin liderleri arasında sürdürülen koordinasyonun parçası olduğunu aktardı.

Koordinasyon, İsrail ve ABD ile olası bir çatışmanın tırmanmasına yönelik hazırlıkların yanı sıra yeni bir savaş çıkması halinde eş zamanlı askeri müdahale planlarının geliştirilmesini de kapsıyor.

Yetkililerden biri, Hizbullah'ın bu talimatları savaşa girme yönünde alınmış kesin bir karar olarak değil, yakın vadede ortaya çıkabilecek bir senaryoya hazırlık olarak gördüğünü vurguladı.

Hazırlıkların geleneksel seferberlikle sınırlı kalmadığını belirten yetkili, asıl hedefin askeri operasyonların yürütülme biçimini yeniden düzenlemek olduğunu söyledi.

Tek bir komuta merkezine dayanmayan savaş modeli

Kaynaklara göre Hizbullah'ın askeri yapılanmasındaki en belirgin değişiklik, İran'ın “mozaik savunma” doktrininden esinlenen bir modelin benimsenmesi.

Bu model, askeri sorumlulukları farklı birimlere dağıtmayı ve merkezi komuta hiyerarşisine bağımlılığı azaltmayı esas alıyor.

Kaynaklar, Hizbullah'ın İsrail'in suikastları ve sızma faaliyetleri sırasında yaşadığı ağır kayıplardan çıkardığı dersler doğrultusunda yeni bir sistem kurmaya çalıştığını belirtti.

Amaç, üst düzey liderlikle iletişim kesilse bile saha birliklerinin operasyonlarını sürdürebilmesini sağlamak.

Bu değişikliklerin arkasında, yetkilerin az sayıdaki üst düzey komutanın elinde toplanmasının askeri yapıyı daha savunmasız hale getirdiğini ortaya koyan bir iç inceleme bulunuyor.

Kaynaklara göre sorumlu isimlerin hedef alınması, karar alma ve operasyon yürütme kapasitesini doğrudan etkileyebiliyor.

Ancak merkezi olmayan bu model yeni uygulanmaya başlanmadı.

Reuters, geçen mart ayında yayımladığı haberinde, Devrim Muhafızları'nın Kasım 2014'teki ateşkesin ardından Hizbullah'ın yeniden yapılanmasını denetlemek üzere Lübnan'a yaklaşık 100 subay gönderdiğini bildirmişti.

Bu subaylar, savaşçıların yeniden eğitilmesini, silah stoklarının yenilenmesini ve Hizbullah'ın daha küçük, birbirinden bağımsız hareket edebilen birlikler halinde örgütlenmesini denetliyordu.

Yeni bilgiler, Hizbullah'ın bu süreci bir adım ileri taşıdığını gösteriyor.

Hareket, yeniden yapılanma aşamasının ötesine geçerek yeni bir çatışma ihtimaline karşı oluşturduğu sistemin fiili hazırlık seviyesini yükseltmeye çalışıyor.

Tahran hazırlıkları yönlendiriyor

Kaynaklar, İran'ın Hizbullah üzerindeki rolünün mali ve askeri yardımla sınırlı olmadığını söyledi.

Tahran, askeri kapasitenin yeniden oluşturulmasını denetlemenin yanı sıra bölgesel gerilimin tırmanma ihtimallerine ilişkin stratejik koordinasyonu da yürütüyor.

İran'ın hedeflerinden biri, kendi komuta merkezlerinin yeniden saldırıya uğraması halinde müttefiklerinin operasyon yürütme kapasitesini korumak.

Böylece üst düzey liderlerin hedef alınması sonucunda İran'ın bölgesel müdahale ağının çökmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

ABD merkezli Soufan Merkezi, Mart 2026'da yayımladığı bir çalışmada Devrim Muhafızları'nın geliştirdiği “mozaik savunma” doktrinini ele aldı.

Çalışmada, bu doktrinin askeri sorumlulukları görece bağımsız birliklere dağıtarak merkezi komuta hedef alınsa bile muharebe kapasitesini korumayı amaçladığı açıklandı.

Ancak merkeze göre model bazı riskler de taşıyor.

Bunların başında, saha birliklerinin kararlarıyla siyasi merkez arasındaki bağın zayıflaması halinde gerilimi kontrol altında tutmanın zorlaşması geliyor.

“Farklı bir yanıt” mesajı Lübnan'ın ötesine uzanıyor

Kaynaklar, Hizbullah'ın mevcut hazırlıklarını hareketin çevresinde dolaşan ve olası bir sonraki savaşta verilecek karşılığın önceki çatışmalardan farklı olacağını öne süren açıklamalarla ilişkilendirdi.

Bununla birlikte söz konusu hazırlıklar, Hizbullah'ın kayıplarından önce sahip olduğundan daha büyük bir askeri kapasiteye ulaştığı anlamına gelmiyor.

Aksine hareket, elinde kalan imkanları kullanma biçimini değiştirerek bölgesel koordinasyondan yararlanmayı ve İsrail'in hesaplarını bozmayı hedefliyor.

Bu gelişmeler, İran'ın ABD ile olası bir çatışmanın yeniden başlamasına karşı hazırlıklarını güçlendirdiğine ilişkin haberlerle de örtüşüyor.

Wall Street Journal, ekim ayında yayımladığı haberinde İran'ın askeri ve stratejik tahkimatını bu ihtimale karşı güçlendirdiğini aktardı.

İsrail'in tehditleri ve Güney Lübnan'daki hesaplar

Hizbullah'ın hazırlıkları, İsrail'in harekete yönelik tehditlerini artırdığı bir dönemde sürüyor.

İsrail Savaş Bakanı Israel Katz, 14 Ekim'de yaptığı açıklamada, Hizbullah'ın düzenleyeceği herhangi bir yeni saldırının geniş çaplı bir askeri karşılıkla sonuçlanabileceği uyarısında bulundu.

Katz, böyle bir durumda Lübnan'ın güneyindeki toprakların daha büyük bir bölümünün kaybedilebileceğini söyledi.

İsrail'in tehditleri, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) görev süresinin yaklaşan sonu ve misyonun yerini alabilecek güvenlik düzenlemelerine ilişkin tartışmalarla aynı döneme denk geliyor.

Bu gelişmeler, hem İsrail'in hem de Hizbullah'ın askeri ve siyasi hesaplarına yeni bir unsur ekliyor.

Kaynaklar, Hizbullah'ın İsrail'in atacağı adımlardan veya İran'la yaşanan çatışmanın seyrinden kaynaklanabilecek bir savaşa hazırlanmaya çalıştığını belirtti.

Ancak hareket iki yönlü bir ikilemle karşı karşıya. Bir yandan caydırıcılık kapasitesini koruduğunu ve gerektiğinde karşılık verebileceğini göstermek, diğer yandan Lübnan'ı yeni bir savaşa sürüklemekten kaçınmak istiyor.

Hazırlık, savaş kararının alındığı anlamına gelmiyor

Siyasi analist ve araştırmacı Mazen Bilal, Erem’e yaptığı açıklamada, Hizbullah'ın mevcut hazırlıklarının İran ile İsrail ve ABD arasındaki gerilimin yükseldiği bir dönemde yeni bir aşamaya geçildiğini gösterdiğini söyledi.

Bilal'e göre hareket, kayıplarını telafi etmeye odaklandığı süreçten olası büyük ölçekli bir çatışmaya hazırlanma aşamasına yöneliyor.

Bilal, merkeziyetçi olmayan bir komuta yapısına geçilmesinin ve saha birliklerinin yetkilerinin artırılmasının, İsrail'in suikastları ve sızma faaliyetleriyle ortaya çıkan zayıflıkları giderme girişimi olduğunu belirtti.

Ancak bu önlemlerin Hizbullah'ın eski askeri gücüne kavuştuğunu veya güç dengesini değiştirebilecek bir kapasiteye ulaştığını göstermediğini vurguladı.

Bilal'e göre asıl risk, Tahran ile askeri koordinasyonun herhangi bir çatışmanın zamanlamasını Lübnan'ın ötesine uzanan bölgesel hesaplara bağlayabilmesi.

Bu nedenle İran'ın talimatlarının önemi, yeni bir savaş için tarih belirlenmiş olmasından kaynaklanmıyor.

Kaynakların aktardığına göre Hizbullah, askeri kapasitesini yeniden inşa etme süreci tamamlanmadan yeni bir çatışmanın başlayabileceği ihtimalini hesaba katarak hazırlık yapıyor.