İsrail sandıklarında ne oluyor? Saatler süren kuyruklar mercek altında

YDH ― İsrail’de 27 Ekim’de yapılan seçimlerde sandıkların önünde oluşan uzun kuyruklar ve seçmenlerin beklemekten vazgeçerek oy kullanmadan ayrıldığına ilişkin şikâyetler, seçim sürecinde kasıtlı geciktirme şüphelerini gündeme getirdi.

Protesto hareketlerinden doğan Seçim Görev Gücü, ülke genelinde yaklaşık 40 bin gönüllüyle sandıklardaki gelişmeleri takip ederken, farklı platformlardan gelen bildirimlerin sayısı 27 Ekim saat 14.00 itibarıyla yaklaşık 10 bine ulaştı.

Oy pusulalarının kaybolduğu veya zarar gördüğü yönündeki münferit bildirimler de seçim merkezine iletildi.

Küçük yerleşimlerde bile uzun kuyruklar

İsrail’in N12 kanalında 27 Ekim’de yayımlanan Yogev Carmel imzalı habere göre, seçim günü yaşanan en dikkat çekici gelişmelerden biri ülke genelindeki oy verme merkezlerinde olağan dışı uzun kuyruklar oluşması oldu.

Günün ilk saatlerinde bu kuyruklar, Merkezi Seçim Komisyonu çevrelerinde seçmenlerin sandığa yoğun ilgi gösterdiğinin işareti olarak yorumlandı. Ancak Merkezi Seçim Komisyonunun açıkladığı katılım verileri, aynı saatlerde önceki seçimlerde kaydedilen oranlardan çok daha yüksek bir katılım göstermedi.

Seçim merkezine ulaşan şikâyetlerde, bazı seçmenlerin 30 dakikadan fazla, bazılarının ise bir ya da iki saat boyunca kuyrukta beklediği aktarıldı. Golan Tepeleri’ndeki gönüllü itfaiye birliğinin koordinatörü Avichai Semyon, küçük yerleşimlerde bile benzer sorunların yaşandığını söyledi.

Semyon, "Golan Tepeleri’ndeki üç mahallede insanlar sürekli olarak kuyruğun mantıksız derecede uzun olduğundan şikâyet ediyor" dedi.

Kendisine ulaşan bildirimlerde "Kuyruk uzun" ve "İnsanlar cesaretlerini kaybedip ayrılıyor" gibi ifadelerin öne çıktığını aktaran Semyon, 30 dakikayı aşan bekleyişlerin yanı sıra bir saatten uzun süren kuyruklarla ilgili şikâyetler de aldığını belirtti.

Seçmenlerin oy kullanmadan ayrıldığı bildirildi

Seçim merkezindeki görevlilerden biri, Tel Aviv’in kuzeyindeki bir lisede kurulan oy verme merkezinde yedi kişilik kuyruğun bir saattir ilerlemediğine ilişkin şikâyet aldığını anlattı. Görevlinin aktardığına göre, sandık komitesi temsilcileri kuyruğun nedenini yalnızca yaşlı seçmenlerin içeri alınmasıyla açıkladı.

Ancak şikâyeti ileten kişi, kuyrukta bekleyenler arasında yaşlı kimseyi görmediğini ve yaşlı ebeveynleriyle birlikte dışarıda bekleyen kişilerin de içeri alınmadığını söyledi. Aynı kişinin, diğer seçim merkezlerinde oy verme işlemlerinin daha akıcı ilerlediğini belirttiği aktarıldı.

Gün içinde Kiryat Ono ve Hayfa’daki seçim merkezlerinde de işlemlerin yavaş yürüdüğüne ilişkin bildirimler geldi. Seçim merkezine ulaşan başka bir kişi, "Sahadaki insanlardan duyduğuma göre bu kuyruklar kasıtlı olarak uzatılıyor gibi görünüyor" dedi.

Ancak uzun kuyrukların kasıtlı müdahaleden mi, sandık görevlilerinin aşırı ihtiyatlı davranmasından mı, yoksa olağan yoğunluktan mı kaynaklandığı henüz netleşmedi. Gönüllüler, gelen bildirimleri değerlendirerek yaşanan gecikmelerin nedenini anlamaya çalışıyor.

Seçim merkezine yaklaşık 200 çağrı geldi

Çağrı merkezinde sabah vardiyasını yöneten Irit Bach, seçim merkezine sabah saatlerinden itibaren yaklaşık 200 telefon geldiğini söyledi. Bach, tıkanıklıkla ilgili bildirimlerin bir kısmını kaydetmeyi bıraktıklarını, çünkü bu sorunların zaten bilindiğini ve ele alındığını düşündüklerini belirtti.

Bach, sahadaki durumun farklı şekillerde yorumlanabileceğine dikkat çekerek, "Bazıları bunu bir aksaklık olarak görebilir, bazıları ise aşırı ihtiyatlılık olarak değerlendirebilir" dedi. Sandık görevlilerinin yoğun baskı altında çalıştığını ve üzerlerindeki dikkat nedeniyle son derece titiz davrandığını ifade eden Bach, seçmenlerin tek tek içeri alınmasının da kuyruklara yol açtığını anlattı. Ancak bu ihtiyatlılığın gerekli olup olmadığı konusunda kesin bir değerlendirme yapmadı.

Seçim Görev Gücü sözcüsü, saat 14.00 itibarıyla özel gönüllü uygulaması da dahil olmak üzere tüm platformlardan yaklaşık 10 bin bildirim geldiğini açıkladı. Bu sayıya, herhangi bir sorun yaşanmasa bile çalışma protokolleri gereği gönüllülerin göndermesi gereken rutin raporlar da dahil edildi.

Çağrı merkezine ulaşan bildirimler yalnızca uzun kuyruklarla sınırlı kalmadı. Bach, oy pusulalarının kaybolduğu veya zarar gördüğü yönünde de münferit şikâyetler aldıklarını söyledi. Bazı gruplar arasında gerginlik yaşandığına ilişkin daha somut bildirimlerin de bulunduğunu belirten Bach, bu olaylarla ilgili incelemelerin sürdüğünü aktardı. Ancak söz konusu olayların ayrıntılarını paylaşmadı.

Semyon, sabahın erken saatlerinden itibaren seçim merkezlerinde olağan dışı bir durum yaşandığını fark ettiklerini söyledi. Küçük yerleşimlerdeki kuyrukların uzunluğuna dikkat çeken Semyon, "Sahadaki insan sayısı ile bir kişinin demokratik görevini yerine getirmesi için geçen süre arasında mantıksız bir uçurum var" dedi.

Semyon, Golan Tepeleri gibi nüfusu daha az olan bölgelerde bile seçmenlerin bir ya da iki saat beklediğine ilişkin bildirimler aldıklarını belirtti. Ülkenin diğer bölgelerinden gelen mesajlarda da benzer şikâyetlerin yer aldığını söyledi.

Seçim merkezine ulaşan bir başka bildirimde ise Gedera’da yaşlıları bir huzurevinden başka bir huzurevindeki oy verme merkezine götüren bir kişinin yaşadıkları aktarıldı. Söz konusu kişi, yolun tamamen kapalı olduğunu ve normalde iki dakika sürmesi gereken yolculuğun bir saate uzadığını bildirdi.

Çağrı merkezine ulaşan kişi, bu gecikmenin oy verme merkezindeki işlemleri de aksatmış olabileceğinden şüphelendiğini aktardı. Ancak yolun neden kapandığı ve yaşanan gecikmenin seçim sürecini ne ölçüde etkilediği konusunda kesin bir bilgi paylaşılmadı.