Netanyahu’nun son umudu askerlerin oyları

YDH — İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun hükümeti yeniden kurma hesabı, askerlerin henüz sayılmayan oylarına bağlandı.

İsrailli analistler, Likud’un hükümet bloğunu 61 sandalyeye ulaştırmak için askerlerin oylarına güvendiğini söyledi.

Analistlere göre seçimde oy kullanan askerlerin sayısının benzeri görülmemiş düzeye ulaşması, oylar sayıldığında Netanyahu’nun bloğuna bir sandalye daha kazandırabilir.

Ancak bu ihtimal, Netanyahu’nun hükümet kurmak için gereken çoğunluğu elde edeceğini henüz kesinleştirmiyor.

Sandık çıkış anketleri çoğunluğu göstermiyor

i24’ün sandık çıkış anketine göre Netanyahu’nun Likud Partisi 27, Gadi Eisenkot’un Yaşar partisi 20 sandalye kazandı.

Netanyahu’nun bloğu 55 sandalyede kalırken Eisenkot’un bloğu 49, Arap partileri ise toplam 16 sandalye elde etti.

Kanal 14’ün sandık çıkış anketi ise diğer kanallardan farklı bir tablo ortaya koydu. Kanal, Netanyahu’nun koalisyon bloğuna 60, muhalefete 43, Arap partilerine 17 sandalye verdi.

Bu tahmine göre Netanyahu’nun bloğunun çoğunluğu elde etmesi için yalnızca bir sandalyeye ihtiyacı var.

Buna karşılık Kanal 14 dışındaki anketler, Netanyahu’nun bloğuna 52 ila 55 sandalye arasında yer veriyor.

Kanal 11, Kanal 12 ve Kanal 13’ün sandık çıkış anketlerinde Netanyahu’nun koalisyon bloğu 50, muhalefet 52, Arap partileri ise toplam 18 sandalye kazandı.

i24’ün sonuçları da Netanyahu’nun çoğunluğun gerisinde kaldığı bu tabloyla örtüşüyor.

Askerlerin oyları sonucu değiştirebilir mi?

Askerlerin genel nüfusa kıyasla sağ partilere daha fazla oy verme eğiliminde olduğu biliniyor. İsrailli analistler de askerlerin oylarının Netanyahu’nun bloğuna bir sandalye kazandırabileceği ihtimaline dikkat çekti. Ancak bu olasılık, hükümet kurma sorununu tek başına çözmeyebilir.

Kanal 14 dışındaki anketlerde Netanyahu’nun bloğunun 61 sandalyenin gerisinde kalması, askerlerin oylarının sayılmasının ardından bile hükümet kurma mücadelesinin sürebileceğine işaret ediyor. Seçim gecesi yayımlanan ilk sandık çıkış anketleri de Arap partilerinin desteği olmadan hiçbir siyasi bloğun hükümet kurmak için yeterli sandalye sayısına ulaşamadığını gösterdi.

Netanyahu’nun önündeki diğer seçenek: Birlik hükümeti

İsrail medyası, Netanyahu’nun mevcut koalisyon ortaklarıyla yeniden hükümet kurma ihtimalinin son derece düşük olduğunu söyledi. İsrail medyasına göre Netanyahu, bu nedenle ABD Başkanı Donald Trump’ın da tercih ettiği birlik hükümeti seçeneğini gündeme taşıyacak.

Trump, seçimden yalnızca birkaç gün önce yaptığı açıklamada Netanyahu ve Likud’un da yer alacağı bir birlik hükümetini tercih ettiğini söylemişti. Trump’ın bu yöndeki baskısının etkili olması durumunda Netanyahu’nun yeniden başbakanlık koltuğuna oturması mümkün görünüyor.

Ancak böyle bir hükümetin kurulup kurulmayacağı büyük ölçüde Eisenkot’un kararına bağlı. Eisenkot, Netanyahu’yla mı yoksa Arap partileriyle mi siyasi iş birliğine gideceğine karar vermek zorunda kalacak.

Arap partilerinin sandalye sayısı kritik önem taşıyor

i24’ün sandık çıkış anketine göre Arap partileri toplam 16 sandalye elde etti. Hadash, Balad ve Ta’al’dan oluşan Ortak Liste 9 sandalye kazanırken Mansur Abbas’ın Ra’am partisi 7 sandalyeye ulaştı. Arap partilerinin toplam sandalye sayısı, seçimlerin öne çıkan sonuçlarından biri oldu.

Bu sonuç, Arap seçmenlerin sandığa yoğun biçimde gitmesinin ardından geldi. Ülke genelindeki Arap kentlerinde katılım oranları yüksek seviyelere ulaştı. Seçim sonuçları, Arap partilerinin Knesset’teki temsil gücünü koruduğunu ve hükümet kurma hesaplarında önemli bir konumda bulunduğunu gösterdi.

Ra’am, Ortak Liste’den bağımsız bir siyasi güç olarak varlığını ortaya koydu. Ortak Liste ise siyasi platformunu değiştirmeden kendi tabanını harekete geçirebildiğini ve seçmenlerini sandığa götürebildiğini gösterdi.

Likud anketlerde en büyük parti olarak öne çıktı

Muhalefet bloğu, Kanal 14 dışındaki büyük televizyon kanallarının anketlerinde daha fazla sandalye kazanmasına rağmen Likud bütün anketlerde en büyük parti olarak öne çıktı. Likud’un sandalye sayısı çoğu ankette 24 ya da 25 olarak tahmin edilirken Kanal 14 bu sayıyı 30 olarak açıkladı.

Eisenkot’un Yaşar partisinin tahminleri de anketler arasında farklılık gösterdi. Kanal 14 partiye 19 sandalye verirken Kanal 13’ün tahmini 23 oldu. Diğer partilerin sonuçları genel olarak birbirine yakın seyretti. Yisrael Beiteinu ise en büyük farklılığın görüldüğü partilerden biri oldu: Kanal 14 partiye 4, Kanal 12 ise 9 sandalye öngördü.

Naftali Bennett’in B’Yachad partisi 15 sandalye kazanırken Yair Golan’ın Demokratlar Partisi 9 sandalyeye ulaştı. Ultra-Ortodoks Şas Partisi 8, Birleşik Tevrat Yahudiliği ise 7 sandalye kazandı. Yeni kurulan Haredi Halk Partisi seçim barajını aşamadı.

Itamar Ben-Gvir’in Otzma Yehudit Partisi 7 sandalye elde etti. Önceki seçimlerde müttefiki olan Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi ise 6 sandalyeye ulaştı. İki parti de ilk kez ayrı listelerle Knesset’e girdi. Dini Siyonizm Partisi, Moshe Feiglin’in Zehut Partisi’yle ortak liste oluşturdu. Bu ittifak, Zehut’un Knesset’e ilk kez girmesini sağladı.

Avigdor Liberman’ın Yisrael Beiteinu Partisi 5 sandalye kazanarak i24'ün sandık çıkış anketinde en az sandalye elde eden parti oldu.

Küçük partiler barajı aşamadı

Seçimlerin dikkat çeken bir başka yönü, yeni kurulan ve küçük partilerin Knesset dışında kalması oldu. Amcha İsrail, Yedekler Partisi ve Haredi Halk Partisi, yerleşik partilerin seçmen tabanından destek alarak siyasi dengeleri değiştirmeyi hedefliyordu. Ancak sandık çıkış anketlerinin tümüne göre bu partiler seçim barajını aşamadı.

İsrail basını, küçük partilerin başarısızlığını rekor düzeydeki seçmen katılımıyla ilişkilendirdi. İsrail medyasına göre küçük partiler, sandığa gitmesi beklenen dar ama sadık seçmen gruplarına güveniyordu. Ancak çok daha geniş bir seçmen kitlesinin oy kullanması, bu stratejinin etkisini azalttı.

Seçimlerin geleneksel parti sistemini sarsması beklenirken sonuçlar bunun tersine işaret etti. Sağ seçmenler yeni partiler yerine Likud’a yöneldi; ultra-Ortodoks partilerin siyasi ağırlığı da korundu. Arap seçmenlerin yüksek katılımı ise Arap partilerinin güçlü bir sonuç elde etmesinde etkili oldu.

Netanyahu’nun siyasi geleceği de tartışılıyor

İsrailli yorumcular Netanyahu’nun devam eden yolsuzluk davası nedeniyle başbakanlık dışında başka bir siyasi görevi kabul etmeyeceği görüşünde birleşti. 

Analistlere göre dava, Netanyahu’nun milletvekili ya da bakan olarak görev yapmasının önünde engel oluşturacak ve siyasette kalabilmesi için başbakanlık görevini sürdürmesi gerekecek.

Netanyahu’nun başbakanlığı kaybetmesi durumunda Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un devreye girerek kendisine af teklif etmesi de gündeme gelebilir. Analistler, daha önce de tartışılan bu seçeneğin Netanyahu’nun siyasetten çekilmesi şartına bağlanabileceğini düşünüyor.

Böyle bir gelişmenin ardından başbakanlık görevine süre sınırı getirilmesi ve hakkında dava açılmış başbakanların hükümet kurmasını engellemek amacıyla hızlı bir yasama sürecinin başlatılması da olası senaryolar arasında yer alıyor.

Şimdilik Netanyahu’nun önündeki ilk sınav, askerlerin oylarının açıklanmasıyla bloğunun sandalye sayısının değişip değişmeyeceği. Ancak sandık çıkış anketlerinin ortaya koyduğu tablo, bir sandalyelik olası artışın bile hükümet kurma sorununu bütünüyle çözmeyebileceğini gösteriyor.