Şeybani: Mekke İttifakı’na katılmayı değerlendiriyoruz

YDH- Colani rejimi Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Suriye’nin Suudi rejimi, Pakistan ve Türkiye arasındaki Mekke Savunma Anlaşması’na katılma ihtimalini değerlendirdiğini açıkladı. Manama Diyaloğu’nda konuşan Şeybani, Suriye’nin “çatışmaların siperinden çıkarak bölgesel güvenlik masasındaki yerini almaya çalıştığını” söyledi; Körfez ülkeleri ve Ürdün’le dayanışma içinde olduklarını, füze ve İHA saldırılarını kınadıklarını belirtti.

Ancak Şam’ın bölgesel güvenlik ve egemenlik söylemi, İsrail’in Suriye’deki saldırılarına askerî karşılık vermemesi, Gazze konusunda açıklamaların ötesine geçmemesi ve ABD-İsrail’in İran’a saldırıları karşısındaki tutumuyla çelişiyor.

İsrail saldırılarına karşılık diplomasiyle yetiniyor

Şeybani, iki yıldan kısa sürede Suriye’nin binden fazla İsrail saldırısına uğradığını ve onlarca kişinin öldüğünü söyledi. İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara çekilmesini, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın uygulanmasını ve Golan’ın Suriye toprağı olduğunu vurguladı.

Şam, İsrail saldırılarını kınamasına rağmen askerî karşılık vermedi; ABD arabuluculuğundaki güvenlik görüşmelerini sürdürdü. Suriye’nin BM’deki açıklamaları da saldırıların kınanması ve diplomatik girişim çağrılarıyla sınırlı kaldı.

Gazze’de kınama, Filistinli gruplara kısıtlama

Şeybani, Gazze’deki felaketin sona ermesini ve bağımsız Filistin devletine giden bir yol açılmasını bölgesel istikrarın koşulu olarak gösterdi. Şam, İsrail’in Gazze saldırılarını kınadı; ancak tepkisi sahada Filistinlilere destek sağlayan somut bir politikaya dönüşmedi.

Buna karşılık yeni rejim, Suriye’deki Filistinli grupların faaliyetlerini kısıtladı. Bazı grupların silahlı yapıları, kampları ve ofisleri kapatılırken Hamas ve başka örgütlerin ofislerinin çalışmasına hükümetin belirlediği koşullarla izin verildi. Avrupa Birliği İltica Ajansı, “İran’a yakın” Filistinli grupların liderlerinin bir bölümünün baskı altında Şam’dan ayrıldığını bildirdi.

Körfez’e dayanışma, İran saldırılarına sessizlik

Şam, Körfez’in istikrarını Suriye’nin güvenliğinin parçası olarak tanımlarken ABD-İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarını açıkça kınamadı. Colani rejimi Dışişleri Bakanlığının açıklaması, saldırıları değil, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik misillemelerini hedef aldı. Bu tutum, Şeybani’nin egemenlik ve bölgesel güvenlik vurgusunun seçici olduğu eleştirilerini güçlendiriyor.

Lübnan sınırındaki askerî hareketlilik de Şam’ın güvenlik yaklaşımına ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Reuters, mart ayında Suriye’nin kaçakçılığı önleme ve Hizbullah’ın ülkeye geçişini engelleme gerekçesiyle Lübnan sınırına binlerce asker ve roket birliği konuşlandırdığını bildirdi. Aynı dönemde ABD’nin Suriye’yi Lübnan’a asker göndererek Hizbullah’a karşı harekete geçmeye teşvik ettiği, Şam’ın ise böyle bir müdahaleye temkinli yaklaştığı aktarıldı.

Şeybani’nin Mekke Savunma Anlaşması’na katılımı değerlendirdiklerini açıklaması, Şam’ın bölgesel güvenlik düzeninde daha etkin rol arayışını gösteriyor. Ancak İsrail saldırılarına karşı askerî karşılık vermeyen, Gazze konusunda açıklamalarla yetinen, Filistinli grupları kısıtlayan ve ABD-İsrail’in İran’a saldırılarını kınamayan rejimin güvenlik söylemi, sahadaki tutumuyla örtüşmüyor.