Tahran'daki temasların Yemen ayağına ilişkin ilk bilgiler ortaya çıktı

YDH ― El-Şarae gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Naif Hasan, Suudiler, İran ve Sanaa hükümeti arasında 26 Ekim'de Suudi Savunma Bakanı'nın Tahran ziyaretinin ardından başlayan görüşmelere ilişkin ilk bilgileri paylaştı. 

https://x.com/NaifHassan2/status/2117022460646449420

“Henüz eksiksiz ve kesinleşmiş olmadığını” vurguladığı bilgilere göre Suud rejimi, Yemen'e savaş tazminatı ve zararların karşılanması kapsamında 200 milyar dolar ödemeyi teklif ederken Sanaa hükümeti 400 milyar dolar talep ediyor.

Görüşmelerin merkezinde ise savaşın sona ermesinin yanı sıra Babulmendeb Boğazı'nın kontrolü ve Yemen'deki güç paylaşımı bulunuyor.

Görüşmelere Türkiye ve Pakistan aracılık ediyor

Hasan'ın aktardığına göre, Suudiler, İran ve Sanaa arasındaki müzakereler Türkiye ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülüyor. Mısır da bugün itibarıyla arabulucular arasına katıldı.

Hasan, Suudilerin Yemen'e 200 milyar dolarlık tazminat ödemeyi önerdiğini belirtti.

Bu tutar, savaşın yol açtığı zararların karşılanmasını ve tazminat ödemelerini kapsıyor.

Teklifin içinde Merkez Bankasının ve bankaların yaklaşık 40 milyar dolarlık kamu borcu da bulunuyor.

Ancak Hasan, teklif edilen paranın büyük bölümünün Sanaa hükümetinin eline geçeceğini ve bu paranın hareketin kontrolünde olacağını ileri sürdü.

Tazminat karşılığında savaşın sona ermesi isteniyor

Hasan'ın paylaştığı bilgilere göre Suudilerin teklifinin karşılığında Sanaa’dan savaşı sona erdirmesi ve Suudi rejimine yönelik saldırılarını ve bombardımanlarını durdurması bekleniyor.

Suudi rejimi ayrıca tankerlerinin Babulmendeb Boğazı'ndan güvenli biçimde geçmesine izin verilmesini istiyor.

Hasan, Babulmendeb’in stratejik önemini anlatırken Sanaa’nın boğaz üzerindeki kontrolünü ele geçirmeden önce ve sonrasındaki tazminat taleplerini karşılaştırdı.

Buna göre Sanaa hükümeti, daha önce savaş tazminatı olarak 400 milyar dolar talep ederken Suudiler çok daha düşük bir ödeme önermişti.

Babulmendeb üzerindeki kontrolün ardından ise Sanaa’nın talebi yine 400 milyar dolar seviyesinde kalırken Suudi rejiminin teklifi 200 milyar dolara yükseldi.

Babulmendeb ve Aden üzerindeki kontrol anlaşmazlığı

Hasan'a göre Sanaa hükümeti, Babulmendeb Boğazı'nın tamamında kontrolü ele geçirmek için acele ediyor. Suudiler ise Yemen hükümetinin bölgede en azından sembolik bir varlığını sürdürmesini istiyor.

Sanaa hükümetinin Babulmendeb üzerindeki hâkimiyetini güvence altına almak için öncelikle Sabiha bölgesini kontrol altına almak istediğini belirten Hasan, hareketin Aden üzerindeki hâkimiyetini de genişletmeyi hedeflediğini ileri sürdü.

Suudilerin Yemen'in kuzeyinde Sanaa hükümetinin kontrolünü kabul etmeye hazır olduğunu, ancak bu düzenlemenin Marib kentini ve Cevf vilayetinin bazı bölgelerini kapsamadığını aktaran Hasan, hareketin bunun dışında da yeni kazanımlar elde etmek istediğini kaydetti.

Petrol gelirleri ve güneydeki kontrol mücadelesi

Hasan'ın aktardığı bilgilere göre Sanaa hükümetine Marib, Şebve ve Hadramut'taki petrol gelirlerinden her ay 80 milyon dolar aktarılıyor.

Görüşmelerde Yemen'in güneyinin Sanaa hükümetinin kontrolü dışında kalması da anlaşmazlık konuları arasında yer alıyor. Hasan, Sanaa hükümetinin böyle bir düzenlemeyi kabul etmediğini ve Sabiha ile Lahic'in bazı bölgelerinde de hâkimiyet kurmak istediğini belirtti.

İran kabul ediyor, Sanaa hükümeti karşı çıkıyor

Hasan, müzakerelerin hâlâ sürdüğünü ve tarafların henüz anlaşmaya varamadığını söyledi. Paylaştığı bilgilere göre İran, görüşmelerde ortaya çıkan çerçeveyi kabul ederken Sanaa hükümeti buna karşı çıkıyor ve ek şartlar öne sürüyor.

Hasan ayrıca, Suudi destekli sözde Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi'nin ise yeni kararlar çıkarmakla meşgul olduğunu ifade etti.

Hasan, teklif edilen rakamlara inanmakta zorlandığını söyledi

Suudilerin 200 milyar dolarlık teklifinin ve Sanaa hükümetinin 400 milyar dolarlık talebinin son derece yüksek olduğunu vurgulayan Hasan, bu rakamlara inanmakta zorlandığını belirtti.

Hasan, kendi beklentisini ise şu sözlerle dile getirdi:

“Benim istediğim, Suudi Arabistan'ın ve meşru hükümetin savaşı yönetme biçimini değiştirmesi ve Yemen'i Ensarullah milislerinden kurtarana kadar mücadelenin sürdürülmesi.”

Hasan, paylaştığı bilgilerin doğru olmamasını umduğunu da sözlerine ekledi.