İran askeri altyapısını yer altına mı taşıyor?

YDH- İran'ın askeri altyapısını yeniden inşa etmek ve gelecekteki olası saldırılara karşı güçlendirmek amacıyla kapsamlı çalışmalar yürüttüğü değerlendiriliyor.

İngiliz istihbarat şirketi MAIAR analistlerinin BBC Verify ile paylaştığı uydu görüntülerine göre, başkent Tahran yakınlarındaki Kerec kentinde bulunan Germdere askeri üssü ile ülkenin kuzeyindeki Şahrud üssünde kasım ayında yoğun kazı ve yeni yapılaşma faaliyetleri tespit edildi.

Görüntüler, İran'ın yalnızca hasar gören askeri tesislerini onarmakla kalmadığını, bazı bölgelerde yeni ve muhtemelen yer altına uzanan askeri altyapılar inşa ettiğini de ortaya koyuyor.

Uydu görüntülerinin incelenmesi sonucunda, aralarında füze kompleksleri ve hava üslerinin de bulunduğu en az 12 askeri noktada onarım faaliyetlerine işaret eden bulgulara rastlandı.

Hasarlı üslerde onarım ve yeni inşaat

Irak sınırına yakın, İran'ın batısındaki Kirmanşah füze üssünde saldırılarda yıkılan binaların üzerine yeni çatıların yapıldığı görülürken, başkentin doğusunda yer alan Perçin askeri kompleksinde hasarlı yapıların ve enkazın temizlendiği belirlendi.

Peş peşe düzenlenen hava saldırılarının hedefi olan Perçin'deki Talegan-2 tesisinde de önemli ilerleme kaydedildiği değerlendiriliyor. Uydu görüntüleri, hasarlı binaların tamamen ortadan kaldırıldığını, yer altındaki bir sığınağa yönelik saldırının ardından oluşan tahribatın giderildiğini ve yapının betonla güçlendirildiğini gösteriyor.

Askerî altyapı yer altına mı taşınıyor?

Şahrud çevresindeki kazı çalışmalarının füze üretimiyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.

İran konusunda uzmanlaşmış eski CIA analisti Jim Lamson, bölgedeki hava üssünün son yıllarda birçok kez hedef alınmasına dikkat çekerek, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun üretim tesislerini yer altına taşımanın yollarını arıyor olabileceğini belirtti.

MAIAR analistlerinden biri de İran'ın askeri altyapısını olası saldırılardan korumak için yer altına taşıma yönünde belirgin bir eğilimi bulunduğunu ifade etti.

İrlanda ordusunun eski komutanı ve savunma analisti Mark Mellett'e göre, yer altı tesislerinin inşası yalnızca askeri varlıkları saldırılardan korumakla kalmıyor, aynı zamanda dış istihbarat servislerinin bu tesislerin kapasitesini ve operasyonel durumunu değerlendirmesini de zorlaştırıyor.

Kerec'deki görüntülerde çok sayıda inşaat aracının bulunduğu alanlar dikkat çekerken, yakındaki hava üssünde de iyileştirme çalışmalarının yapıldığı görülüyor.

“Dış Politika Araştırma Enstitüsü” (Foreign Policy Research Institute/FPRI) bünyesinde İran'daki askeri tesisleri inceleyen araştırma analisti Sam Lair, görüntülerin yer altı tesisine açılan yeni bir giriş kapısına işaret ediyor olabileceğini söyledi.

İstihbarat şirketi Janes analisti Sean O'Connor ise söz konusu çalışmaların yabancı istihbarat servislerini yanıltmaya yönelik bir aldatma operasyonu olmasının düşük ihtimal olduğunu belirtti. O'Connor, böyle bir girişimin hem maliyetli olacağını hem de sınırlı fayda sağlayabileceğini ifade etti.

İran devlet televizyonunda da bu hafta yayımlanan görüntülerde, ülkenin güneyindeki yer altı tesislerinden birinin girişinde çok sayıda füzenin bulunduğu iddia edildi. Ağustos ayında yayımlanan başka görüntülerde ise Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Bender Abbas kentinde bir tünelden çıkan Hordad hava savunma füzeleri gösterilmişti.

Uydu görüntülerinde, Fordo yer altı uranyum zenginleştirme tesisinin de bulunduğu Kum kenti yakınlarında tünel girişlerinin çevresinde yeni inşaat ve kazı faaliyetleri tespit edildi. Fordo tesisi, daha önce hem ABD hem de İsrail tarafından düzenlenen saldırıların hedefi olmuştu.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi (CSIS) Uluslararası Güvenlik Programı'ndan askeri analist Mark Cancian, İran'daki askeri tesislerde gözlemlenen hareketliliğin Tahran'ın yeni saldırılara hazırlandığını gösterdiğini söyledi.

Cancian, yürütülen çalışmaların temel amacının ülkenin askeri altyapısını gelecekteki saldırılara karşı daha iyi korumak olduğunu belirtti.