Trump’ın seçim yenilgisi ABD’nin müttefiklerini rahatlatmadı

YDH- ABD ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin aldığı ağır yenilgi, Washington’ın müttefikleri tarafından Trump rejiminin dış politikasında köklü bir değişimin işareti olarak görülmedi.

Washington Post’un haberine göre Avrupa, Kanada ve Asya’daki yetkililer seçim sonucunu temkinli karşıladı. ABD’nin küresel liderlik rolünden uzaklaşmasının Trump’ın ötesine geçen bir eğilim haline geldiği değerlendirmesini yaptı.

Kanada’dan ismi açıklanmayan üst düzey bir yetkili, seçim sonucunun ABD’deki demokratik mekanizmaların işlediğine dair güven verdiğini, ancak ülkesinin politikasını değiştirmeyeceğini söyledi. Yetkili, “Burada eski yöntemlerin geri döneceğine inanan yok; herkes buna göre hareket ediyor.” dedi.

Fransa’nın eski Washington Büyükelçisi Gérard Araud da ABD’nin Avrupa’dan uzaklaşmasının yalnızca Trump’la sınırlı olmadığını belirtti. Bu eğilim Demokratlar arasında daha yavaş ilerliyor, Trump ise aynı kapıyı daha sert biçimde kapatıyor.

Müttefikler Washington’a bağımlılığı azaltıyor

Seçim sonrası anketler, seçmenlerin kararlarında ekonomi ve iç meselelerin belirleyici olduğunu gösterdi. İran savaşı, 90 bini aşkın seçmenin katıldığı ankette yaklaşık üçte bir tarafından ülkenin başlıca sorunlarından biri olarak gösterildi. Fakat seçmenler savaşı, müttefik ülkelerdeki enerji fiyatlarındaki artış ve füze saldırılarının sonuçlarından çok, ABD’deki yakıt fiyatları üzerinden değerlendirdi.

Anketlerde, Trump’ın Grönland’ı ele geçirme ve Kanada’yı ABD’nin 51’inci eyaleti yapma tehditlerinin seçmenlerin tercihinde belirgin bir etkisi olduğuna dair işaret bulunmadı. Bu tablo, müttefiklerin Washington’ın politikalarındaki ani değişikliklere karşı kendi önlemlerini artırmasına yol açtı. Beş Göz istihbarat ortaklığındaki ülkeler de dâhil olmak üzere bazı devletler Çin, Hindistan ve yükselen diğer ekonomilerle ticari ilişkilerini geliştirmeye yöneldi.

Trump rejimi Ukrayna’ya askerî sevkiyatı ve istihbarat desteğini askıya almasının ardından Almanya, Japonya ve Güney Kore savunma harcamalarını artırdı, ABD’ye bağımlılıklarını azaltma yolları aradı. Uzmanlar, bu yeniden yapılanmanın ABD’nin gücünü ve nüfuzunu aşındırabileceğini, ancak müttefiklerin siyasi belirsizlik nedeniyle başka seçenek görmediğini belirtti.

Kongre sonucu dış politikayı sınırlamayabilir

Georgetown Üniversitesi’nden Charles Kupchan, dünya liderlerinin ara seçimleri “tanıdığımız ve sevdiğimiz Amerika geri dönüyor” şeklinde yorumlamasının hata olacağını söyledi. Almanya ve Japonya gibi ülkelerin ABD’ye güvenip güvenemeyeceği sorusuna artık “Umarım, ama bilmiyorum” yanıtını vermek zorunda kaldığını belirtti.

Demokratların Kongre’de kontrolü ele geçirmesi, Trump yönetimini bazı dış politika başlıklarında müttefiklerle daha fazla işbirliğine zorlayabilir. Fakat Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’ndan Stephen Wertheim, başkanın Kongre denetimi altında kalmasının iki yönlü sonuç doğurabileceği uyarısında bulundu: Trump siyasi olarak sıkıştırılabilir; öte yandan kendi dünya liderliği mirasını oluşturma arzusuyla daha da hareketlenebilir.

Washington Post, başkanların Kongre’nin sınırlamakta zorlandığı geniş yetkilere sahip olduğuna dikkat çekti.

ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, ara seçimlerin ardından “ABD dış politikasının değişmediğini” söyledi.

Avrupa güvenlik yetkililerini kaygılandıran da tam olarak bu oldu. Estonya’nın eski diplomatı Jonatan Vseviov, Avrupa’nın geleceğini başkalarının güvence altına almasına bel bağladığı dönemin sona erdiğini ve geri gelmeyeceğini belirtti.