ABD, İran’a sınırlı ama yoğun saldırı seçeneğini değerlendiriyor

YDH- Katar’ın arabuluculuğuyla ilerleyen müzakere süreci çıkmaza girerken, tarafların kapsamlı bir savaşa mı sürüklendiği, yoksa çatışmaların savaş eşiğinin altında mı tutulacağı sorusu öne çıkıyor.

Tahran Üniversitesi Küresel Çalışmalar Profesörü Muhammed Sultani Nejad, el-Ahbar’a yaptığı değerlendirmede “Demir Kapı” görev gücünün ABD’nin çok yönlü baskı politikasının parçası olduğunu söyledi. Bu adımın, ara seçimlerin ardından askerî seçeneğin rafa kaldırıldığı anlamına gelmediğini belirten Sultani Nejad, Washington’ın askerî, ekonomik ve siyasi baskı araçlarını birlikte kullandığını kaydetti.

Sultani Nejad, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pizişkiyan’ın son Rusya ziyaretinin ve Moskova’nın Tahran’a askerî destek sağladığı yönündeki haberlerin, ABD’nin görev gücü kurma kararında etkili olmuş olabileceğini değerlendirdi. İsrail ve ABD’deki seçim sonuçlarının İran’a yönelik savaşın sürdürülmesini tartışmalı hâle getirdiğini, Kongre baskısının Trump’ın hareket alanını daralttığını belirten akademisyen, buna rağmen Washington’ın yüksek yoğunluklu fakat sınırlı kapsamlı bir saldırı seçeneğini değerlendirdiğini söyledi.

İran’ın füze menzili sınırını kaldırmasını “dehşet dengesi” oluşturma aracı olarak değerlendiren Sultani Nejad’a göre, hedef alanının Körfez ülkeleri, Levant ve İsrail’in ötesine genişletilmesi, Washington ile Tel Aviv’i olası bir saldırıdan önce yeniden hesap yapmaya zorlamayı amaçlıyor.

Londra Diyalog Enstitüsü’nden uluslararası ilişkiler araştırmacısı Zeyneb Nikukâr da füze menzili sınırlamasının kaldırılmasının yalnızca askerî bir açıklama ya da propaganda olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Nikukâr, açıklanan adım ile bunun uygulanabilme kapasitesini birbirinden ayırmak gerektiğini, ancak Tahran’ın önceki caydırıcılık sınırlarına bağlı kalma niyetinde olmadığını gösterdiğini belirtti.

Nikukâr’a göre İran’ın güvenlik yaklaşımındaki temel değişim, bölgedeki ABD askerî üsleri ağının hedef alınması ihtimali. İran’ın, etkili caydırıcılığın yalnızca kendi sınırlarını savunmak ya da geleneksel füze karşılığı vermekle sağlanamayacağı sonucuna vardığını söyleyen Nikukâr, ABD askerî altyapısının bölgede kullanılmasının maliyetini artırmanın Tahran’ın öncelikleri arasına girdiğini kaydetti.

Nikukâr, İran’ın müzakereyi ve caydırıcılık kapasitesini yeniden inşa etmeyi paralel yürüttüğünü belirterek, “Güvenilir caydırıcılıktan yoksun diplomasi, çatışmanın tekrarlanmasını önleyemez” değerlendirmesinde bulundu.