İsrail’de hükümet pazarlığı sürerken Knesset’te güç mücadelesi
Likud ile Değişim Bloku arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlanamazken, Eisenkot’un ekibi Likud’a dört yıllık hükümetin Eisenkot başkanlığında kurulmasını önermeyi planlıyor.
YDH- Yaşar Partisi lideri Gadi Eisenkot’un hükümet kurma girişimi sürüncemede kalırken, “Değişim Bloku” Knesset’in kilit makamlarını kontrol altına almak için ilerliyor. Kampın bileşenleri parlamentodaki görev dağılımında uzlaşırken, Benyamin Netanyahu hükümetinin çıkardığı bazı yasaların iptali için hazırlık yapıyor. Eisenkot ise koalisyon seçeneklerini genişleterek Haredi partileriyle temas kuruyor; Netanyahu’nun “ulusal birlik hükümeti” çağrısının ardından Likud’la da görüşmeleri sürdürüyor.
Bu girişimler, başbakanlık makamı ve Haredilerin askere alınmasını düzenleyecek yasa üzerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle henüz sonuç vermedi. İsrail Kanal 12’nin haberine göre Eisenkot, geçen hafta Birleşik Tevrat Yahudiliği lideri Yaakov Asher’le görüştü. Görüşmenin, Haredi partilerini koalisyona katma ihtimalini sınamaya yönelik olduğu değerlendiriliyor.
Eisenkot’un Arap partilerinin desteğine dayanacak bir azınlık hükümeti kurma seçeneği de “İsrail Evimiz” Partisi lideri Avigdor Lieberman’ın böyle bir koalisyona katılmayı reddetmesiyle zorlaştı. Haredi partileriyle müzakereler de kolay ilerlemiyor. Bu partiler askerlik yasasına ilişkin taleplerinde ısrar ederken, yeni bir yasanın hükümet kurulmadan geçirilmesi de güç görünüyor. Yediot Ahronot’a göre bu dosyada verilebilecek tavizler, Haredi partilerinin asgari taleplerini karşılamaya henüz yetmiyor.
Başbakanlık makamı görüşmelerin önündeki engel
Netanyahu, İsrail’in karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarını, özellikle de İran dosyasını öne çıkararak Eisenkot’la müzakere kapısını yeniden açmaya çalışıyor. Önceki gün Eisenkot’a ön koşulsuz görüşme ve birlik hükümeti kurma çağrısı yapan Netanyahu, askerlik meselesinin Haredi partileriyle birlikte çözülmesini önerdi. Eisenkot ise çağrıyı “manevra” olarak nitelendirdi; müzakere ekiplerinin toplantısının zaten önceden kararlaştırıldığını söyleyerek Netanyahu’nun girişiminin olağanüstü bir adım gibi sunulmasına karşı çıktı.
İki taraf arasındaki temel anlaşmazlık, başbakanlık makamının kime verileceği. Yediot Ahronot’a göre Eisenkot, başbakanlığın kendisinde olmayacağı bir hükümet formülünü şu aşamada görüşmeyi reddediyor. Netanyahu’nun ise son çağrısında bu koşulları açıkça dile getirmemesine rağmen başbakanlık görevini üstlenmekte ya da bir rotasyon anlaşmasıyla paylaşmakta ısrar ettiği belirtiliyor.
Walla’nın haberine göre Yaşar Partisi’nin müzakere ekibi, Likud’a Eisenkot’un dört yıllık tam görev süresi boyunca başbakan olacağı bir hükümete katılmayı önermeyi planlıyor. Bu formülde sağ bloktaki diğer partilerin hükümete alınmaması öngörülüyor.
İki taraf arasındaki tutum farklılığı yakın zamanda anlaşmaya varılma ihtimalini zayıflatıyor. İsrail medyası, Likud ile Değişim Bloku liderleri arasındaki görüşmede ilerleme sağlanmadığını bildirdi. Likud ile Yashar’ın ortak açıklamasında toplantının “iş odaklı ve ciddi bir ortamda” yapıldığı, görüşmelerin sürdürülmesinde uzlaşıldığı belirtildi. Açıklamada görüşmenin ilk temas niteliğinde olduğu ve başbakanlıkta rotasyon konusunun ele alınmadığı kaydedildi.
Değişim Bloku Knesset’teki görev dağılımını belirliyor
Koalisyon görüşmelerinin sonucunu bekleyen Değişim Bloku, kendi bileşenleri arasındaki görev paylaşımı anlaşmalarından yararlanarak Knesset’teki temel makamları kontrol altına almaya çalışıyor.
Anlaşmaya göre Matan Kahana’nın Amir Ohana’nın yerine Knesset Başkanı, Avigdor Lieberman’ın Dışişleri ve Güvenlik Komitesi Başkanı, Liran Avşar Ben-Horin’in ise Maliye Komitesi Başkanı olması planlanıyor.
Atamalar, kampa Knesset’in gündemini belirleme ve başlıca komisyonlarını yönetme olanağı sağlayacak. Böylece kamp, geçici hükümeti denetleyebilecek ve koalisyon müzakerelerinin tamamlanmasını beklemeden yasa girişimlerini gündeme taşıyabilecek.
Değişim Bloku’nun hedefleri arasında önceki hükümetin yargı düzenlemeleriyle bağlantılı bazı yasaları iptal etmek de bulunuyor. Plan kapsamında, Demokratlar Partisi’nden bir temsilcinin başkanlık edeceği özel bir hukuk ve anayasa komisyonu kurulması öngörülüyor. Komisyonun, hakimlerin seçilme yöntemine ve hükümetin hukuk danışmanının statüsüne ilişkin değişiklikleri iptal edecek yasa tasarılarını ilerletmesi bekleniyor.
i24 News’e göre tasarılardan bazıları bu hafta ön okuma aşamasında gündeme gelebilir. Ancak yasalaşmaları, gerekli çoğunluğun sonraki aşamalarda sağlanmasına bağlı. Bu nedenle parlamentodaki görev paylaşımında varılan uzlaşma, hükümet kurma müzakerelerinden önce Değişim Kampı’nın kendi içindeki birlikteliğini sınayacak.
Müzakereler üzerindeki siyasi baskı da artıyor. Likud milletvekili Elişa Madan, birlik hükümeti kurulmasını talep etmek için Knesset önünde çadır kurdu. 7 Ekim olaylarında yakınlarını kaybeden aileler de herhangi bir koalisyon anlaşmasına bu olayları soruşturacak resmî bir komisyon kurulması maddesinin eklenmesini istedi. Bu talep, askerlik yasası, yargı düzenlemeleri ve makamların paylaşımına ek olarak müzakerelere yeni bir anlaşmazlık başlığı ekledi.




