Bahreyn’de din âlimlerine verilen cezalar uluslararası gündeme taşınıyor
Bahreynli siyasetçi Şeyh Abdullah Salih, din âlimlerine verilen ağır cezaların inanç ve ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini belirtti.
YDH- Bahreyn İslami Amel Cemiyeti Genel Sekreter Yardımcısı ve tanınmış muhalif siyasetçi Şeyh Abdullah Salih, ülkedeki din âlimlerine verilen müebbet ve uzun süreli hapis cezalarına karşı dosyanın uluslararası platformlara taşınması ve hukuki takibin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Salih, Al-i Halife rejiminin din âlimlerini yargılama cesaretini, büyük güçlerle kurduğu güvenlik ittifakları ve uluslararası siyasi korumadan aldığını belirtti.
Tesnim Haber Ajansı’na konuşan Salih, yargılamaların yalnızca adli bir süreç olmadığını; din özgürlüklerini kısıtlamayı ve toplumsal, ulusal rolleriyle öne çıkan dinî şahsiyetleri hedef almayı amaçladığını ifade etti. Bu uygulamaların inanç ve ifade özgürlüğüyle adil yargılanma güvencelerini açıkça ihlal ettiğini söyledi.
“Din âlimlerinin yargılanması meşrulaştırılamaz”
Salih, uluslararası düzeyde etkili bir hesap verebilirlik mekanizmasının bulunmaması ve çifte standartların Bahreyn yönetimini bu uygulamalarda daha ileri gitmeye teşvik ettiğini belirtti. Dinî kimlikleri ya da görüşleri nedeniyle âlimlerin yargılanmasının kabul edilemeyeceğini vurguladı. Uluslararası sessizliğin ihlallere meşruiyet kazandırmayacağını ve sorumluları hesap vermekten kurtarmayacağını söyledi.
Bahreyn’deki ABD üssünün varlığı ve ülkedeki askerî ağırlığının, Washington’ın insan hakları ihlalleri karşısındaki siyasi ve ahlaki sorumluluğunu gündeme getirdiğini belirten Salih, ABD’nin Bahreyn yönetimiyle yakın ilişkilerine dikkat çekti. Askerî ve güvenlik hesaplarının Bahreyn halkının haklarının önüne geçirilmesini eleştiren Salih, ABD’nin etkisinin din âlimlerinin yargılanmasını ve dinî-siyasi özgürlüklerin kısıtlanmasını durduracak gerçek bir baskıya dönüşmediğini kaydetti.
ABD üssünün yalnızca askerî bir tesis olmadığını, Washington ile Manama arasındaki stratejik ve güvenlik ortaklığının parçası olduğunu belirten Salih, Amerikan raporlarının iki taraf arasındaki askerî, silah ve eğitim işbirliğinin boyutunu belgelediğini söyledi. Bunun üssün baskı operasyonlarına doğrudan katıldığını kanıtlamadığını, ancak ABD’yi açık bir siyasi ve ahlaki sorumlulukla karşı karşıya bıraktığını ifade etti.
Bahreyn halkının baskılara karşı izlemesi gereken yolu da anlatan Salih; örgütlü çalışmayı, ulusal birliğin güçlendirilmesini, insan hakları ihlallerinin belgelenmesini ve hukuki, medya ve uluslararası faaliyetlerin sürdürülmesini sıraladı. Dinî kimliğe ve inanç özgürlüğüne bağlılığın önemini vurgulayarak, zulme karşı mücadelenin kararlılık, bilinç ve birlikle mümkün olduğunu söyledi.
BM’ye raporlar ve 20 kuruluştan ortak açıklama
Salih, tutuklu din âlimlerinin dosyasına ilişkin uluslararası hukuki girişimlerin sürdüğünü belirtti. Bahreynli ve uluslararası hukuk kuruluşlarının BM İnsan Hakları Konseyi’ne ve komitelerine raporlar ile başvurular sunduğunu; din özgürlüğü, işkence ve yargı bağımsızlığı konularındaki özel raportörlerle temas kurduğunu söyledi.
Salih, Ağustos 2026’da BM İnsan Hakları Komitesi’ne din âlimlerinin tutuklanması ve yargılanması ile dinî ritüellere ve kurumlara yönelik ihlalleri doğrudan ele alan raporlar sunulduğunu aktardı. Ayrıca 20 uluslararası insan hakları kuruluşunun yargılamalar ve bunlara eşlik eden ihlaller hakkında ortak açıklama yayımladığını belirtti.
Bahreynli siyasetçi, bu girişimlerin başarı şansının sürdürülmelerine, hukuki çabaların birleştirilmesine ve kanıtlarla tanıklıkların belgelenerek kapsamlı dosyalara dönüştürülmesine bağlı olduğunu kaydetti. BM mekanizmalarının her zaman doğrudan yaptırım gücüne sahip olmadığını, bu nedenle kısa sürede sonuç alınacağı beklentisine girilmemesi gerektiğini söyledi.
Salih, müebbet hapis kararlarının ardından dosyanın uluslararasılaştırılmasının ve hukuki takibin daha da önemli hale geldiğini belirtti. Sürecin insan hakları ihlallerini kınama aşamasından hesap sorma, âlimlerin serbest bırakılmasını sağlama, haklarını iade etme ve belirli bir mezhebe bağlılığın ya da dinî faaliyetlerin suç sayılmasını önleme aşamasına geçmesi gerektiğini ifade etti.
Karar tarihinin öne alınması tepki çekti
Salih, din âlimleri hakkındaki karar duruşmasının bölgesel savaş ve İran’la gerilimin tırmandığı döneme denk gelmesinin, Al-i Halife rejiminin ülke içindeki hesaplaşmalar için bölgesel koşullardan yararlanıp yararlanmadığı konusunda ciddi sorular doğurduğunu söyledi. Kaygıları artıran bir başka gelişmenin de mahkemenin karar tarihini savcılığın talebiyle 22 Kasım’dan 16 Kasım 2026’ya çekmesi olduğunu belirtti. Salih, savunma heyetine bu değişikliğin yalnızca birkaç saat önceden bildirildiğini aktardı.
İran’a yönelik siyasi tutumla Bahreyn vatandaşlarının dinî ve ulusal haklarının birbirine karıştırılmasının büyük tehlike taşıdığını vurgulayan Salih, bu yaklaşımın mezhep farklılığını ya da dinî ve fikrî bağı suç haline getirebileceğini söyledi. Bahreyn halkının bölgesel çatışmaların tarafı olmadığını belirten Salih, ülkenin din âlimlerinin de bölgesel hesaplaşmalarda birer araç gibi görülemeyeceğini; savaşın bir halkı cezalandırmanın veya dinî şahsiyetlerden intikam almanın bahanesi haline getirilmemesi gerektiğini kaydetti.
Salih, halkın ve siyasi muhalefetin vazgeçilmez gördüğü ilkeler arasında Bahreyn vatandaşlarının onurunu, eşit vatandaşlık hakkını, mezhep ayrımcılığının reddini, dinî kimliğin korunmasını, ibadet ve ritüelleri özgürce yerine getirme hakkını ve din âlimlerinin görüşleri nedeniyle yargılanmamasını saydı.
Muhalefet ayrıcalık değil, temel hak talep ediyor
İfade özgürlüğü ile barışçıl siyasi faaliyet hakkının yanı sıra keyfî tutuklamaların, işkencenin, vatandaşlıktan çıkarmanın ve zorla sürgünün de kabul edilemeyeceğini belirten Salih, siyasi muhalefetin özel ayrıcalıklar değil, her vatandaşın sahip olduğu temel hakları talep ettiğini söyledi. Bu taleplerin başında gerçek siyasi katılım, adalet ve hukukun üstünlüğünün geldiğini ifade etti.
Salih, Bahreyn halkının ülkenin yönetimi ve politikaları konusunda hükümetle görüş ayrılığı yaşayabileceğini, ancak bunun bedeli olarak dinî kimliklerinden, ulusal onurlarından veya insan haklarından vazgeçmeyeceklerini söyledi. Bu inançların zamanla ortadan kalkmayacağını ve pazarlık konusu yapılamayacağını belirtti.




