İran savaşını bitirmek için Kongre’ye beş adımlı çağrı
American Progress yazarı Damian Murphy, yeni Kongre çoğunluğuna savaşın finansmanını kesme, Hegseth hakkında azil süreci başlatma ve yönetimi kapsamlı biçimde soruşturma önerileri sundu.
YDH- Washington merkezli “ilerici” politika kuruluşu American Progress’te yayımlanan analizinde Damian Murphy, ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Kongre’nin iki kanadındaki çoğunluklarını kaybetmesinin ardından yeni çoğunluğa İran savaşını sona erdirmek için tüm yetkilerini kullanma çağrısı yaptı.
Murphy, Başkan Yardımcısı JD Vance’in savaşın seçim yenilgisindeki rolünü kabul ettiğini, ancak yönetimin savaşı başlatma ve sürdürme kararlarının sorumluluğunu üstlenmediğini yazdı.
Murphy’ye göre Kongre’nin yeni çoğunluğu, Başkan Donald Trump’ın yanı sıra savaşı uygulayan ve destekleyen Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savaş Bakanı Pete Hegseth’i hesap vermeye zorlamalı. Savaşa açık bir plan, Kongre onayı ve Amerikan halkının rızası olmadan girildiğini belirten yazar, çatışmanın sona erdirilmesini yalnızca siyasi bir sorumluluk değil, enerji fiyatlarındaki yükselişle derinleşen küresel krizin aşılması için de zorunlu görüyor.
Savaşın finansmanı kesilmeli
Murphy’nin önerdiği ilk adım, İran’a yönelik askerî operasyonlara Kongre’nin açık onayı olmadan kaynak aktarılmasını engelleyecek koşulların 2027 mali yılı bütçesine eklenmesi. Bu düzenlemenin çatışmayı sorumlu biçimde sona erdirmesi, ABD’nin güvenlik çıkarlarını koruması ve başkanın savaşı yeniden başlatmasını önlemesi gerektiğini belirtiyor.
Görevdeki Kongre’nin 3 Ocak’a kadar çalışacağını hatırlatan Murphy, mevcut Cumhuriyetçi çoğunlukla bu koşulları bütçeye koymanın güç olabileceğini kaydediyor. Bu nedenle geçici bir bütçe düzenlemesiyle yeni Kongre’ye zaman kazandırılmasını, 120. Kongre’nin 2027 başında kapsamlı kısıtlamaları bütçe paketine eklemesini öneriyor. Ona göre koşulların bütçe paketine bağlanması, yasalaşmalarını güvenceye almanın en etkili yolu.
İkinci adım, yıllık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nda (NDAA) İran’a yönelik saldırıların finansmanını yasaklamak. Murphy, “Destansı Öfke Operasyonu” ya da İran’ı hedef alan sonraki askerî harekâtlar için Kongre’nin önceden onayı olmadan kaynak kullanılmamasını istiyor. Bu düzenleme mevcut Kongre’de geçirilemezse, yeni Kongre’nin 2027’de NDAA üzerinden aynı yasağı getirmesi gerektiğini savunuyor.
Hegseth hakkında soruşturma ve azil süreci
Murphy, yeni Kongre’nin Savaş Bakanı Pete Hegseth hakkında azil süreci başlatmasını ve yönetimin savaş kararlarını kapsamlı biçimde soruşturmasını da öneriyor.
Hegseth’i, Trump dışında savaşın yürütülmesinden en fazla sorumlu isim olarak gösteren yazar; nitelikli subayların ırk, cinsiyet ve siyasi görüşleri nedeniyle görevden çıkarıldığı, ABD ve uluslararası hukukun göz ardı edildiği ve savaşın yönetiminde ağır yetersizlikler sergilendiği yönündeki eleştirileri azil sürecinin dayanakları arasında sıralıyor.
Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie’nin Hegseth hakkında azil maddeleri sunduğunu hatırlatarak, Senato’daki bazı Cumhuriyetçilerin de suçlamalara destek verebileceğini belirtiyor.
Demokrat Kongre üyeleri, savaş kararlarına ilişkin belgelerin korunması ve yönetimin açıklama yapması için daha önce Dışişleri ve Savunma Bakanlıklarına mektuplar göndermişti. Bu girişimlerin büyük ölçüde yanıtsız kaldığını belirten Murphy, yeni çoğunluğun celp yetkisini kullanmasını ve yönetimin adaylık onaylarını denetim taleplerine uyulmasına bağlamasını öneriyor. Eylül ayında 46 senatörün Hegseth’e gönderdiği mektubu soruşturma gündemi için başlangıç noktası olarak gösteriyor.
Murphy’ye göre Ocak 2027’de göreve başlayacak ulusal güvenlik komitesi başkanları, savaşın tüm yönlerini inceleyen oturum ve soruşturmalar düzenlemeli. İncelemenin kapsamına savaşa girme kararını doğuran istihbarat ve danışmanlık süreçleri; İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği kısıtlama ihtimali ve bunun enerji fiyatlarına etkisinin önceden değerlendirilip değerlendirilmediği de alınmalı.
Yazar ayrıca ABD askerlerinin ölü ve yaralı sayısının eksiksiz açıklanmasını, uzun süreli konuşlandırmaların asker aileleri üzerindeki etkilerinin ve dizel ile gübre fiyatlarındaki artıştan etkilenen çiftçi ve kamyon şoförlerinin durumunun incelenmesini istiyor. Minab’daki kız okuluna düzenlenen şubat saldırısı ile sivillerin ve sivil tesislerin hedef alındığı diğer saldırıların da Savunma Bakanlığı’nın hedef belirleme kuralları ve yapay zekâ kullanımı dahil, soruşturulması gerektiğini kaydediyor.
Denetim başlıkları arasında savaşın toplam maliyeti, operasyonları finanse etmek için başka bütçelerden kaynak aktarılıp aktarılmadığı, Ortadoğu’daki ABD askerî ve diplomatik tesislerinde oluşan hasar ve mühimmat stoklarının azalması da bulunuyor. Murphy, hava ve füze savunma önleyicileriyle uzun menzilli ve hassas vuruş mühimmatındaki tüketimin, askerî hazırlığa etkisinin ve muhtemel açıkları kapatma planlarının açıklanmasını talep ediyor.
Analiz, savaşın Çin ve Rusya’nın küresel konumunu güçlendirdiği ve ABD’nin uluslararası itibarını zayıflattığı yönündeki sonuçların da incelenmesini öneriyor. Dışişleri Bakanı ve Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Marco Rubio’nun, savaşın Washington’ın dış politikadaki etkisine ve çıkarlarını koruma kapasitesine nasıl zarar verdiğine ilişkin Kongre’ye açıklama yapması gerektiğini belirtiyor. Murphy ayrıca savaşın küresel tehdit ortamına etkisini değerlendirmek üzere ulusal istihbarat tahmini hazırlanmasını istiyor.
Yönetim, savaşı 2027 boyunca sürdürürse Kongre’nin, Irak ve Afganistan savaşlarında oluşturulan örneklere benzer bir özel başmüfettişlik kurabileceğini belirten Murphy, Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi ile Kongre Araştırma Servisi’ne de inceleme görevleri verilmesini öneriyor.
Savaş yetkileri kararları ve diplomatik alternatif
Murphy’nin dördüncü önerisi, Kongre’nin savaş yetkilerini sınırlandıran kararları geçirmesi. Temsilciler Meclisi ve Senato’da savaşın sona ermesini isteyen ortak kararların kabul edildiğini, ancak bu kararların büyük ölçüde sembolik kaldığını belirtiyor. Her iki kanattan geçecek ortak bir kararın başkanın imzasına sunulacağını, Trump’ın bunu veto etmesinin beklendiğini yazan Murphy, böyle bir adımın başkan ve ulusal güvenlik ekibini savaşa devam etme tutumları konusunda açıkça kayda geçireceğini ve siyasi baskıyı artıracağını savunuyor.
Son olarak, yeni Kongre’nin İran ve Ortadoğu için uygulanabilir bir politika alternatifi geliştirmesi gerektiğini belirtiyor. Demokratların savaşa karşı çıktığını ve savaşın başlatılmasında sorumluluk taşımadığını kaydeden Murphy, Kongre’nin ABD’nin bölgedeki çıkarlarını tanımlayan ve kalıcı diplomatik çözümler öneren bir yaklaşım ortaya koymasını istiyor.
İlgili Haberler
Apple’da kesinti, NSA’nın gizli iletişim ağı devre dışı
18 Kasım 2026 08:00
Trump'ın hukuk bürolarına baskısının belgeleri isteniyor
17 Kasım 2026 21:46
Mamdani, Filistin ve göçmen eylemlerine sert müdahale eden polis birim…
17 Kasım 2026 14:14
Washington’dan İsrail’e milyarlarca dolarlık askerî destek
17 Kasım 2026 13:51
