HABERLER    ANALİZLER
ARAP DÜNYASI | SURİYE | FİLİSTİN | IRAK | İRAN | İSRAİL | LÜBNAN | ASYA | RUSYA | KÜRDİSTAN | ANALİZLER | KİMDİR? | RÖPORTAJ |
24-12-2012 tarihinde, 23:22 saatinde eklendi
Haftanın Raporu: Yeniden Cenevre’ye dönmek
Haftanın Raporu: Yeniden Cenevre’ye dönmek
Alptekin Dursunoğlu

YDH- Cenevre mutabakatı çerçevesinde bir geçiş süreci, devrimden başka bir çözüme razı olmayan “Dostlar”ı, kurallarını Şam’ın ve müttefiklerinin belirlediği bir oyuna mecbur edecek olması bakımından önemli.

 

Amerika’nın Suriye’deki devrim operasyonunda doğrudan liderlik üstlenip öngördüğü yol haritasına uygun aşamaları tamamlamasından sonra “Şam yönetiminin düşmesi an meselesi” algısını oluşturmaya yönelik etkili bir fiziki ve psikolojik savaş dalgası oluşturuldu.

Amerikan Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’un Katar ve Türkiye’nin nüfuzu altında İstanbul’da kurulan Ulusal Konsey adlı örgütün bütün muhalifleri temsil etmediğini belirten 31 Ekim tarihli açıklaması, Washington’un Suriye devriminde doğrudan liderlik üstlendiğinin ilanıydı.

 Amerikan liderliğinin, Suriyeli muhaliflerin Washington’un taleplerine göre yeniden yapılandırılmasını ve el-Kaide bağlantılı radikal grupları dışlayarak içeride savaşan gruplara komuta eder hale gelmesini öngören bir yol haritası izlediği görüldü.

Nitekim tüm muhalifleri temsil etmesi beklentisiyle kasım ayı başlarında Katar’da yeni bir siyasi örgüt, sahadaki silahlı unsurlara komuta etmesi beklentisiyle de aralık ayı başlarında Antalya’da bir askeri örgüt kuruldu.

Vekalet savaşına psikolojik savaş desteği

Amerika’nın doğrudan liderliği altında atılan bu adımların ardından sahada özellikle Şam havaalanını ele geçirmeye yönelik yoğun bir çaba içerisine girilirken “yönetimin devrilmesinin an meselesi” olduğu imajı yaratılmaya çalışıldı.

Suriye’nin kimyasal silahları gündeme getirilerek[1] Türkiye’ye NATO Partiotlarının yerleştirilmesi, Amerikan ve Fransız uçak gemilerinin Suriye açıklarına gönderilmesi[2] ve İsrail’in dahi kimyasal silah konusunu operasyon ihtimalini de gündeme getirecek şekilde takibe alması[3], “çöküş aşamasındaki Suriye’ye” uluslar arası müdahale zeminlerinin yaratılması olarak dikkatlere sunuldu.

Şam’a saldıran silahlı grupların ağır bir bozgun yaşaması[4], “yönetimin devrilmesinin an meselesi” olduğu algısının kırılmasına sebep olurken, uluslar arası müdahale tehditlerinin Rusya’nın tutumunda değişiklik yaratamaması da uygulanan psikolojik savaşın başarısızlığını gösterdi.

Her iki cephede de yenilgi

Amerikan savunma Bakanı Leon Panetta, bir önceki açıklamasının aksine “Suriye yönetiminin olası kimyasal silah kullanma hazırlıklarını yavaşlatmış göründüğünü”[5] fark etti. BM Gözlemcileri, vekalet savaşının resmen başladığı 18 Temmuz’dan bu yana ilk kez, çatışmaların azınlıkları tehdit eden bir mezhep savaşına dönüşmekte olduğunu[6] anladı. Sanki ilk defa sivilleri hedef almışlar gibi “Suriyeli isyancıların 21 aydır devam eden çatışmalarda ilk kez bir sivil uçağa ateş açtıkları”[7] medyaya yansımaya başladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in İstanbul ziyaretinde söylediklerinden ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bugdanov’un Moskova’nın tutumunu yansıtmadığı açıklanan[8] sözlerinden hareketle Rusya’nın fikir değiştirdiği sonucu çıkaran Ankara’nın Moskova’ya bir çözüm planı önerdiği açıklandı.

Ankara’nın “yaratıcı” çözüm planı

Hükümet yanlısı Sabah gazetesinin haberine göre[9] Ankara’nın Moskova’ya sunduğu planın ayrıntılarını üç maddede özetlemek mümkün:

1- Suriye'de çatışmaların bitmesi ve geçiş sürecinin başlaması,

2- Bunun için karşılıklı olarak silahların susması,

3- Esad'ın kan dökmemesi (ön şart)

Halbuki Ankara’nın 20 ay boyunca Esed’e verdiği onlarca “son şanstan” biri olarak nitelenen ve Putin tarafından da “yaratıcı” diye takdir edildiği iddia edilen bu planın sadece “ön şart” diye vurgulanan 3. Maddesi, Ankara’nın “yaratıcılığının” ürünü olarak gözüküyor.

Çünkü herkesin “iç savaş” olarak tanımladığı Suriye sorununu, Erdoğan hükümetinden ve Körfez’deki ortaklarından başka “Esed’in kan dökmesi”nden ibaret görme “yaratıcılığı”nı gösteren bulunmuyor.

Öte yandan Ankara’nın “yaratıcı” planı diye sunulan bu planın ilk iki maddesinin Annan Planının ve Cenevre mutabakatının maddeleri olduğu da Annan planını yürürlüğe girmeden bir gün önce Kadük ilan eden[10] Ankara’nın silahlı gruplara lojistik destek sağlayarak sürdürdüğü vekalet savaşıyla Cenevre mutabakatının zeminlerini aşındırdığı da biliniyor.

Sabah’ın haberinden anlaşıldığına göre Ankara’nın yaratıcılığı sadece bu planlama ile sınırlı değil, planın uygulanması için de muhteşem bir yol haritası öngörülmüş “takvimde birinci gün yapılacaklardan altıncı ayda atılacak adımlara kadar her şeyin sıralaması detaylı bir şekilde yapılmış.”

Cenevre’yi 6 ay sonra keşfetmek

Ankara’nın “yaratıcı” planına göre, ilk aşamada “Esad hemen görevi bırakmayacak; ancak geçiş süreci başlar başlamaz üç ay içerisinde yetkiyi bir başka isme devrederek koltuğunu bırakacak, böylece muhaliflerin isteği de yerine getirilmiş olacak”mış.

Planın ikinci aşamasında ise “3 ay içinde geçiş hükümeti kurulacak ve tüm yetki geçiş hükümetine verilecek, geçiş hükümetini muhalifler oluşturacak; ancak Esad yönetiminde görev yapmış, eli kana bulaşmamış siviller de geçiş hükümetinden dışlanmayacak, Suriye ordusu sivil yapının emrinde olacak, Özgür Suriye Ordusu bu süreçte de varlığını sürdürecek, Formülün işlemesinde BM aktif rol oynayacak”mış. 

Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esed’in bu formülü kabul etmeme ihtimalinin bile göz önünde bulundurulduğunu belirten Sabah gazetesine göre “Plana Rusya desteği de sağlandığı için Esad'ın öneriyi reddetmesi uluslararası arenadaki destekçilerini de tamamen kaybedeceği şeklinde yorumlanıyor”muş.

Verilen bu ayrıntılar, formülün uygulanma aşamasının planlama aşamasından çok daha fazla Ankara’nın yaratıcılığından izler taşıdığını gösteriyor.

Gözüken o ki Ankara, geleneksel tutumunun aksine Esed’e ilk aşamada görevi bırakmayı dayatmamakla Cenevre mutabakatına şeklen uymayı kabul etmiş oluyor; ancak bunu formülü işletmekle görevlendirdiği BM müdahalesiyle Şam’ı muhaliflere ve Özgür Suriye Ordusu’na teslim etmek amacıyla yapıyor ve buna direnme ihtimaline karşı da Esed’i Rusya’nın hizaya getireceğine inanıyor.

Yani Ankara, daha önce Arap Birliği girişimiyle varılmaya çalışılan bu “yaratıcı” çözüme Şam’ın, Moskova’nın, Pekin’in ve Tahran’ın neden yanaşmadığını; dolayısıyla da “Dostlar”ın vekalet savaşı da dahil olmak üzere her yolu denemelerine rağmen bu formülün neden gerçekleşmeyeceğini bilmez gözüküyor.

Çözümünün zorluğu tanımından kaynaklanan sorun

Sebep son derece açık Şam ve müttefikleri, Suriye’de yaşanan sorunun bir iç siyasi sorun olduğunu çözümün de içerideki aktörlerin diyaloguyla siyasi yollarla bulunması gerektiğini söylüyor. Dış müdahalenin sorunu daha da karmaşıklaştırdığını vurguluyor, rejimi beğenilmeyen bir ülkenin rejiminin içerideki muhalifleri kullanan başka ülkelerce devrilmesinin uluslar arası hukuka aykırı olduğuna dikkat çekiyor.

Bu yüzden de şiddetin durmasını, muhaliflerle yönetimin bir geçiş hükümeti kurulması için diyalog başlatmasını ve bu geçiş hükümetinin de ülkeyi uluslar arası denetime açık serbest seçimlere taşımasını öngören bir plan öneriyor.

Suriye’nin kaderini seçimle ve barışçı yollarla belirleyecek bu planı işlemez hale getiren Ankara’nın da içinde bulunduğu “Dostlar”ın “önce Esed gitsin” ön şartından ibaret olduğu ne kadar açıksa bu ön şartın tüm çözüm girişimlerini imkansız kıldığı da o kadar açık.

Rus-Amerikan planı

Muhtemelen Amerikalı yetkililer de artık bu gerçeği fark etmiş olmalı ki Rus yetkililere BM Suriye Özel Temsilcisi Ahdar İbrahimi’nin de yer aldığı Dublin’deki toplantıda Ankara’nınki kadar “yaratıcı” olmasa da daha gerçekçi bir çözüm önerisi sundular.[11]

Ulaşan haberlerden Cenevre Mutabakatına uygun olarak “Esed’li bir geçiş hükümeti” öngördüğü anlaşılan Clinton-Lavrov planı, BM Suriye Özel Temsilcisi tarafından Şam’a iletildi.[12]

Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esed, İbrahimi ile görüşmesinde “sırasında yaptığı açıklamasında, "Suriye hükümeti, Suriye halkının çıkarlarının gözetileceği ve Suriye'nin egemenliğinin korunacağı her türlü girişimin başarılı olmasını istemektedir"[13] diyerek hem iradesini hem de yapıcılığını ortaya koydu.

Rus-Amerikan planının “Esed’li bir geçiş hükümeti” öngördüğü doğruysa Rusya’nın değil,  Amerika’nın “çark ettiği” ve 6 ay aradan ve iç savaşın sebep olduğu bunca yıkımdan sonra Cenevre mutabakatına geri döndüğü söylenebilir.

Elbette bu planın Rusya’nın tezi doğrultusunda Cenevre mutabakatına uygun bir çözüm önermesi, çözümün hemen sağlanacağı anlamına gelmiyor. Çünkü Amerika’nın Katar’da kurdurduğu muhalif örgüt, yönetimle hiçbir şekilde müzakereye oturmayacağını açıkladığına ve yönetim de Katar’da kurulan örgütü yabancı devletlerin maşası olarak gördüğüne göre geçiş sürecinde daha en başından bir muhatap sorunu olduğu ortada.

Öte yandan şiddete ve dış müdahaleye karşı çıkan Ulusal Koordinasyon Kurulu gibi bağımsız muhaliflerin geçiş sürecini yönetimle müzakere etmeye başlaması da şiddetin asıl kaynağı olan sahadaki silahlı grupları ve onların dış destekçilerini sürece ikna etmeyeceği son derece açık.

Ancak her şeye rağmen, Cenevre mutabakatı çerçevesinde bir geçiş süreci, devrimden başka bir çözüme razı olmayan “Dostlar”ı, kurallarını Şam’ın ve müttefiklerinin belirlediği bir oyuna mecbur edecek olması bakımından son derece önemli.

          



Paylaşım
Facebook da Paylaş
Yorum Yaz Yorum
Yorumlar
a.fuad tarafından 26-12-2012 00:51:09 Tarihinde yazıldı.
Truva atı olmasın !!??
Aslına bakarsak şu anda Suriyede olup bitenler hiçde reform isteği falan değil. Bir çok soru işareti olan arap baharı bahane edilerek resmen suriye işgal edilmek isteniyor. Suriye rejimi ile suriye halkının reform talebini temsil eden muhalifler arasındaki bir mücadele gibi gösterilmeye çalişılsada,gerçek o ki Suriyede yaşananlar dünya insanlık tarihinin başlangıcından beri süregelen mücadeleden başka bir şey değildir. Bir farkla ki büyük aktörler sahne arkasından duruma vaziyet ediyorlar.Özellikle batılılardan oluşan batıl cephe, siyonist merkezin verdiği emirler doğrultusunda projeler üretirken,rahatına düşkün korkak rejimlerinde hatırı sayılır desteğiyle daha bir gemi azıya alıyorlar. Bu şer güçlerin asıl hedeflerinin iran ve hizbullah olduğu gerçeği, hak cephe adresinin de neresi olduğunu göstermesi açısından,Dünya müslümanlarının ve insanlığının önünde çetin bir imtihan olarak durmakta. Dünyevi anlamdaki olanca güçlülüklerine rağmen suriyede istedikleri sonucu bir türlü elde edemeyenlerin,Cenevre mutabakatını şeytani bir manevrayla "truva atı" misali kullanmak isteyebileceklerini gözardı etmemek lazım. Suriye için yaptıkları hesapları bir türlü tutmayan şer güçlerin bir sürü çelişkisini, zikzaklarını görmemekte direnen ankara,tarihin yanlış yerinde durma ısrarını adeta tescil etmeye odakladı kendini. Cenevre mutabakatının truva atı hesabı ister tutsun ister tutmasın ankaranın biletinin kesilme ihtimalinide uzak görmemek lazım. Zira ankaraya verilen onca imkan ve tanınan onca fırsata rağmen beklenenin elde edilemeyişi küresel güçleri oldukça tedirgin ediyor.Yaşanan süreci baştan sona yeniden bir değerlendirmeye tabi tutarak aklı selim ile hareket etme istidadı gösterebilecek bir ankaradan, her şeye rağmen büyük bir özlemle hasretle umutlanmak istiyoruz.Dünyaya gönderiliş maksadı sadece imtihan olan insanlık ailesinin bir parçası olması hasebiyle,ankaradaki sorumlu kadronun bu imtihanda kaybedenlerden olmasını istemiyoruz.İnsan iradesine tanınan tercih belirleme hakkı Rabbani adelete işaret ederken, mutlak hidayetin de Allah'dan olduğu gerçeğini gözler önüne seriyor.Hayırlı akibet muttakilerindir..
Diğer İlgili Başlıklar
ABD-İran sessiz savaşı Irak isyanına dönüştürüldü 06-10-2019 tarihinde eklendi
Rusya ve İran nasıl rakiplerinin stratejilerini yeniyor 24-09-2019 tarihinde eklendi
Arhangelsk’te patlama. Gerçekte ne oldu? 19-08-2019 tarihinde eklendi
İran ve Amerika arasında savaş çıkarsa… 16-06-2019 tarihinde eklendi
Türkiye ve Rusya: İdlib’de neler oluyor? 14-06-2019 tarihinde eklendi
Geçen hafta Balkanlar: Kosova’da neler oldu? 04-06-2019 tarihinde eklendi
Bızov’un makalesi için okuma notları ve bazı değiniler 08-05-2019 tarihinde eklendi
Putin dönemine dair bir analiz 08-05-2019 tarihinde eklendi
Yalan, provokasyon, bombardıman: Yugoslavya’nın yok edilişinin kısa tarihi 30-03-2019 tarihinde eklendi
Rusya: Sermaye ve iktidar arasındaki açı 09-03-2019 tarihinde eklendi
Güncel
13:35 (24.10.2019)
Reuters: Rusya Dışişleri Bakanlığı, Türkiye güçlerinin Suriye'de bulunması konsunda belirli bir zaman çizelgesi olmadığını açıkladı.
23:53 (14.04.2019)
İsrail Kanal-12 TV: Birleşik Arap Emirlikleri uçakları ve subayları ile İsrail hava kuvvetleri Yunanistan'da ortak askeri tatbikat yaptı.
23:36 (25.03.2019)
İsrail kabinesi, ateşkesi reddetti, Gazze'ye yönelik saldırıların sürdüğünü açıkladı.
22:44 (25.03.2019)
SANA: Terörist gruplar, Halep'in el-Cedide mahallesine roket saldırısı yaptı.
22:22 (25.03.2019)
El Kuds: İşgalci rejim uçakları Cibaliya'nın doğusunu vurdu.
22:11 (25.03.2019)
El Hades: Halk Cephesi: İsrail bombardımanı, ateşkes ilan edildikten sonra durdu.
22:06 (25.03.2019)
El Cezire: İsrail Han Yunus'un batısındaki balıkçı limanına hava saldırısı yaptı.
21:50 (25.03.2019)
Direniş Grupları Ortak Operasyon Odası: Mısır'ın çabaları ile ateşkes anlaşması gece saat 10'da başlayor.
Haftanın Yorumu
Alptekin DURSUNOĞLU
Barış Pınarı’nda neye niyet neye kısmet
Siyasi Analizler
En Çok
Okunan Yorumlanan Paylaşılan
Hava Durumu
İstanbul Ankara İzmir
ISTANBUL ANKARA IZMIR
Piyasa Verileri
Anket
Türkiye'nin Irak politikasının hedefi ne olmalıdır?
Üç ayrı devlete bölünmesini desteklemek.
Ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak.
Yeni federal bölgelerin kurulmasını sağlamak.
Mevcut durumun devamını desteklemek.
Yakın Doğu Haber ® 2006 - 2012
Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir  RSS Tasarım & Yazılım : Network Yazılım