MAKALELER    Alptekin DURSUNOĞLU
ARAP DÜNYASI | SURİYE | FİLİSTİN | IRAK | İRAN | İSRAİL | LÜBNAN | ASYA | RUSYA | KÜRDİSTAN | ANALİZLER | KİMDİR? | RÖPORTAJ |
13/10/2013 - 14:18 tarihinde eklendi
Suriye’de yeni ittifaklar ve ABD’nin siyasi çözüm samimiyeti
Alptekin DURSUNOĞLU
Suriye’de yeni ittifaklar ve ABD’nin siyasi çözüm samimiyeti
ABD'yi Suiye'de ulaşılan sonucu yeterli görerek siyasi çözüme yönelmeye ikna edebilecek en temel değişken, sürdürülen vekalet savaşının kontrolden çıkmaya başladığının hissedilmesi.

Suriye’deki silahlı gruplar arasında isyanın başından beri var olan küçük çaplı çatışmalar, beklenen Amerikan müdahalesinin gerçekleşmemesinden sonra, hem kapsam hem de nitelik açısından farklılaşmaya başladı.

Daha önce ganimet paylaşımındaki anlaşmazlıklar sebebiyle küçük çaplı çatışmalar yaşayan silahlı gruplar, artık yeni ittifak kombinasyonları oluşturarak hemen her bölgede birbiriyle çatışıyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve İsrail’in Suriye’ye dar kapsamlı bir müdahale öngören ABD’yi, yönetimi devirecek ölçekte geniş kapsamlı bir saldırıya ikna etmeye çalışması, sahadaki silahlı grupların beklentisini yükseltmişti.

Ancak, Suriye’nin kimyasal silahlarını teslim etmeyi kabul etmesi, Kerry-Lavrov anlaşması ve nihayet 2118 sayılı BM kararı, ABD müdahalesini ihtimal dışı bıraktı.

Silahlı grupların müdahalenin ihtimal dışı kalmasından sonra kendi aralarında yeni ittifak kombinasyonları oluşturarak geniş çaplı bir iç savaşa başlaması, devrim sonrasına ertelenen hesaplaşmanın öne çekildiğini düşündürüyor.

Yaşanan gelişmeler, silahlı grupların Amerikan askeri müdahalesi ile ilgili olarak şu iki ihtimale göre hazırlık yaptığını gösteriyor.

1- ABD; Türkiye, Suudi Arabistan ve İsrail gibi yakın müttefiklerinin talebi doğrultusunda geniş çaplı bir müdahalede bulunur ve Suriye yönetimi yıkılır.

2- ABD, başlangıçta öngördüğü üzere müdahaleyi sınırlı tutsa da hava unsurları ve mühimmat depoları imha edilen ve muharip güçleri zayıflayan Suriye yönetimini devirmek kolaylaşır.

 İkinci ihtimalin gerçekleşmesi halinde silahlı gruplar arasında bugün yaşanmakta olan iç savaşın ertelenmesi söz konusu olsa bile müdahalenin birinci ihtimale göre şekillenmesi halinde de durumun bugünkünden farklı olmayacağı anlaşılıyor.

Eski ittifaklar neden bozuldu

Amerikan müdahalesinin pek de öngörülmeyen bir şekilde ihtimal dışı kalması, silahlı gruplar arasındaki güç ve hakimiyet mücadelesinin şiddetlenmesine yol açtı.

Bu ise söz konusu grupların, kendilerine kaynak temin eden müttefik devletlerin politikalarına ve aralarındaki ideolojik paralelliklere göre yeni ittifak kombinasyonları oluşturmalarına neden oldu.

Suriye’deki silahlı grupların en aşırı ucunda yer alan el-Kaide bağlantılı gruplar arasındaki ayrışma nisan ayında başlamış, daha önce Nusra Cephesi genel adıyla bilinen Suriye el-Kaide’si, Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD) ve Nusra Cephesi olarak ikiye bölünmüştü.

Aşırılık tonu bakımından yakın olmakla birlikte el-Kaide çatısı altına girmeyen Ahraru’ş- Şam liderliğindeki gruplar, “İslami Cephe” adlı bir ittifak kurarken, ideolojik olarak “İslami Cephe’ye” yakın olmakla birlikte ABD ve müttefiklerinin “ılımlı muhalifler” diye nitelediği Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) içinde de yer alan İslamcı gruplar da “İslami Kurtuluş Cephesi” adlı bir ittifak kurmuştu.

Ancak Tevhit Tugayları, Sukuru’ş- Şam ve İslam Tugayı’nın yer aldığı 13 silahlı grup, 25 Eylül’de Nusra Cephesi ile birlikte Ulusal Koalisyonu ve onun atayacağı geçici hükümeti tanımadığını açıkladı.

Bu açıklama, iki açıdan büyük önem taşıyor.

1- Açıklamaya imza koyan 13 örgütten ismi geçen üçü, ÖSO genelkurmayı içerisinde yer alıyordu. ÖSO genelkurmayı, ABD’nin 11 Kasım’da Doha’da yeniden yapılandırdığı Ulusal Koalisyon’un askeri kanadı olarak tasarlanmış ve 8 Aralık’ta Antalya’daki bir otelde kurulmuştu.

Dolayısıyla bu açıklamayla birlikte ABD ve müttefiklerinin “ılımlı muhalifler” diye niteleyerek desteklediği ÖSO ve Ulusal Koalisyon, sadece güç değil, aynı zamanda itibar da kaybetmiş oldu.

2- 25 Eylül’deki bu açıklama yukarıda sözü edilen önceki kombinasyonları tamamen değiştirdi ve sahadaki silahlı gruplar şu şekilde cepheleşti.

a) Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD): Ebubekir Bağdadi liderliğindeki el-Kaide bağlantılı bu grup diğer örgütlerle müttefiklik değil biat ilişkisi istiyor.

b) Nusra Cephesi ve müttefikleri: Daha önce ÖSO içinde yer alan İslami Kurtuluş Cephesi ile İslami Cephe’nin bileşenlerinden oluşuyor.

c) İslam Ordusu: Doğrudan Suudi İstihbarat servisine bağlı olduğu belirtilen Zehran Alluş liderliğindeki İslam Tugaylarına katılan 43 silahlı gruptan oluşuyor. B grubunda yer alan bazı örgütlerin ismi burada da yer alıyor.

d) Özgür Suriye Ordusu: Selim İdris komutasındaki bu grup, ABD ve müttefikleri tarafından Ulusal Koalisyon’un genelkurmayı olarak tanınıyor ve “ılımlı muhalifler” olarak destekleniyor.

d) YPG: PYD’nin askeri kanadı olarak nitelendiriliyor.

Yeni ittifak kombinasyonlarının Cenevre sürecine etkisi

Silahlı gruplar arasında oluşan bu yeni ittifaklar sahaya iç çatışmalar şeklinde yansıdı. Rakka’da IŞİD ile ÖSO ve Nusra bileşenleri arasında başlayan çatışmalar, Haseke’ye, Deyr ez-Zor’a, Halep’e ve nihayet Lazkiye kırsalına kadar yayıldı.

ABD ve müttefikleri tarafından desteklenen ÖSO’yu sahada zayıflatan bu gelişmeler olurken, Selim İdris’le koordineli olmadığı düşünülen ÖSO’dan bir heyetin Suriye yönetiminden üst düzey yetkililerle Şam’da gizli görüşmeler başlattığı haberleri geldi.

Öte yandan ABD askeri müdahalesini önleyen Kerry-Lavrov anlaşması, aylardır gündemde olan 2. Cenevre konferansını yeniden gündeme getirdi ve Suriye sorununun siyasi yollarla çözümüne dair umutları arttırdı.

Bakanlık koltuğuna oturmadan önce sürekli olarak siyasi çözüm vurgusu yapan Kerry’nin bakanlığı devraldıktan sonra İngiltere ile başlatıp Katar’la sona erdirdiği 9 ülkeyi kapsayan ziyaretlerinin ardından Cenevre’yi ertelediği ve askeri seçeneğe yöneldiği biliniyor.

ABD’nin Suriye dosyasını ‘Emir’ini değiştirdiği Katar’dan almakla birlikte Suudi İstihbarat Servisi Başkanı Bender bin Sultan’a vermesi, ABD’nin askeri çözümde ısrar eden tutumunu açıklayıcı bir gelişme olarak nitelendiriliyor.

Amerika’nın tek bir kurşun atmadan Suriye’yi ağır ve sancılı bir ölüme mahkum eden bu vekalet savaşının uzamasını tercih ettiği tezi gerçekçi olmakla birlikte, radikal grupların kazanacağı inisiyatifle bu savaşın kontrolden çıkmasının Washington’u da kaygılandırdığı söylenebilir.

Doğrudan Suudilerin kontrolündeki Zehran Alluş liderliğindeki İslam Ordusu’nun el-Kaide bağlantılı gruplara karşı ÖSO’yu İslamcı çerçevede modifiye etmeye yönelik olduğu öne sürülüyor.

Ancak sahada oluşan son ittifak kombinasyonlarının ABD’yi tedirgin eden radikal gruplar lehinde ve ÖSO aleyhinde bir durum oluşturmaya başladığı da görülüyor.

Amerika’nın şimdiye kadar şu sebeplerle askeri seçenekte ısrar ettiği düşünülebilir:

1- Suriye yönetiminin devrilmesi,

2- Yönetim devrilmeyecek olsa bile, 2. Cenevre Konferansında Şam’a şartlar dayatabilmek için cephelerde üstünlük kazanılması,  

3- Vekalet savaşının uzaması ve içeriden çökertilen Suriye’de kim iktidar olursa olsun artık Şam’ın İsrail’e karşı bir tehdit olmaktan çıkarılması.

Washington’u bu hedeflerden vazgeçmeye ya da ulaşılan sonucu yeterli görerek siyasi çözüme yönelmeye ikna edebilecek en temel değişken, sürdürülen vekalet savaşının kontrolden çıkmaya başladığının hissedilmesi olarak gözüküyor.

Silahlı gruplar arasındaki bu son ittifak kombinasyonları ve çatışmaların Amerika’ya böyle bir duygu hissettirip hissettirmediğini, Washington’un 2. Cenevre konferansı ve siyasi çözüm konusundaki samimiyetiyle ölçebileceğiz.

Evrensel pazar eki

Paylaşım
Facebook da Paylaş
Yorum Yaz Yorum
Yorumlar
iyildiz tarafından 15-10-2013 08:57:48 Tarihinde yazıldı.
Ne Alaka
El insaf yahu Haber ile ilgili resmin, Yazı okununca yazı ile hiç ilgisi olmadığı ve tamamen şuur altına yönelik bir muhalefeti karalamaya yönelik art niyet taşıdığı açıktır. veya Sizin bu iletişim kurallarını bilmediğiniz anlamına gelir ki bu daha vahim bir durumdur.
Diğer İlgili Başlıklar
[ Tümü ]
Amerikan jokerleri 08/12/2019 - 14:24 tarihinde eklendi
Barış Pınarı’nda neye niyet neye kısmet 18/10/2019 - 22:53 tarihinde eklendi
İdlib için ‘yeni bir sayfa’ mümkün 11/07/2019 - 03:21 tarihinde eklendi
İsrail, Trump yönetiminden ne kadar korksa yeridir! 22/05/2019 - 03:10 tarihinde eklendi
Tahran ve Şam’dan Amerika’ya uyarı, Rusya’ya ayar 02/03/2019 - 01:40 tarihinde eklendi
Adana mutabakatı, Türkiye’nin 'berat belgesi' 29/01/2019 - 09:22 tarihinde eklendi
Sahi kim Kürt düşmanı? 26/12/2018 - 15:41 tarihinde eklendi
Suudi makamında Yemen ağıtları 17/12/2018 - 03:36 tarihinde eklendi
Yemen savaşı biter mi? 25/11/2018 - 21:26 tarihinde eklendi
‘Şii İran Hilali’ne karşı ‘Sünni Siyon Yıldızı’ 04/11/2018 - 14:06 tarihinde eklendi
Bir acayip zirve 29/10/2018 - 16:26 tarihinde eklendi
Netanyahu’yu kim işletti? 30/09/2018 - 01:47 tarihinde eklendi
Soçi anlaşması, Fırat’ın doğusu ve Türkiye’nin İdlib rolü 23/09/2018 - 01:25 tarihinde eklendi
Suriye’ye müdahale ihtirasının acı meyvesi İdlib 15/09/2018 - 15:42 tarihinde eklendi
İran Rusya ortaklığında neler oluyor? 02/06/2018 - 03:54 tarihinde eklendi
Sadr’ın ‘zaferi’ Irak’ın belirsizliği 20/05/2018 - 02:23 tarihinde eklendi
Mağluplar cephesinin savaş tehdidi 03/05/2018 - 03:26 tarihinde eklendi
‘Doğu Guta’dan ‘Doğu Fırat’a Suriye’nin toprak bütünlüğü 26/02/2018 - 14:02 tarihinde eklendi
İsrail’in ‘panik atak’ sorunu 12/02/2018 - 03:44 tarihinde eklendi
Meğer İran halkı ne istiyormuş? 04/02/2018 - 20:45 tarihinde eklendi
Güncel
13:35 (24.10.2019)
Reuters: Rusya Dışişleri Bakanlığı, Türkiye güçlerinin Suriye'de bulunması konsunda belirli bir zaman çizelgesi olmadığını açıkladı.
23:53 (14.04.2019)
İsrail Kanal-12 TV: Birleşik Arap Emirlikleri uçakları ve subayları ile İsrail hava kuvvetleri Yunanistan'da ortak askeri tatbikat yaptı.
23:36 (25.03.2019)
İsrail kabinesi, ateşkesi reddetti, Gazze'ye yönelik saldırıların sürdüğünü açıkladı.
22:44 (25.03.2019)
SANA: Terörist gruplar, Halep'in el-Cedide mahallesine roket saldırısı yaptı.
22:22 (25.03.2019)
El Kuds: İşgalci rejim uçakları Cibaliya'nın doğusunu vurdu.
22:11 (25.03.2019)
El Hades: Halk Cephesi: İsrail bombardımanı, ateşkes ilan edildikten sonra durdu.
22:06 (25.03.2019)
El Cezire: İsrail Han Yunus'un batısındaki balıkçı limanına hava saldırısı yaptı.
21:50 (25.03.2019)
Direniş Grupları Ortak Operasyon Odası: Mısır'ın çabaları ile ateşkes anlaşması gece saat 10'da başlayor.
Haftanın Yorumu
Alptekin DURSUNOĞLU
Amerikan jokerleri
Siyasi Analizler
En Çok
Okunan Yorumlanan Paylaşılan
Hava Durumu
İstanbul Ankara İzmir
ISTANBUL ANKARA IZMIR
Piyasa Verileri
Anket
Türkiye'nin Irak politikasının hedefi ne olmalıdır?
Üç ayrı devlete bölünmesini desteklemek.
Ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü korumak.
Yeni federal bölgelerin kurulmasını sağlamak.
Mevcut durumun devamını desteklemek.
Yakın Doğu Haber ® 2006 - 2012
Sitede bulunun içerikler ve analizler kaynak gösterilerek alıntılanabilir  RSS Tasarım & Yazılım : Network Yazılım