Gizliliği kaldırılan İngiliz hükümet belgeleri, eski Başbakan Tony Blair ve ekibinin, 2003 yılında Irak'a yönelik işgali veto etmesi nedeniyle Fransa eski Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'a duyduğu öfkeyi ortaya koydu.
YDH - Yakın zamanda gizliliği kaldırılan ve salı günü yayımlanan İngiliz hükümet belgeleri, eski Başbakan Tony Blair ve hükümetinin, 2003 yılında Irak'a yönelik işgali veto etmesi nedeniyle Fransa eski Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'a duyduğu öfkeyi gözler önüne serdi.
17 Mart 2003 tarihli bir Bakanlar Kurulu toplantısının tutanakları, Chirac'ın Irak'a yönelik herhangi bir askeri operasyon kararını veto edeceğini açıklamasından bir hafta sonra, İngiliz bakanların "Fransız tutumunun, uluslararası toplumun iradesini dayatmak için Birleşmiş Milletler mekanizmasını baltaladığı" konusunda hemfikir olduğunu ortaya koydu.
Ulusal Arşiv tarafından yayımlanan belgelere göre, Blair toplantıda şunları söyledi: "Elimizden geleni yaptık, ancak Fransızlar, Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in Birleşmiş Milletler yükümlülüklerine uymaması durumunda askeri bir harekâtın gerekli olacağı gerçeğini kabul etmeye hazır değildi."
İngiltere, ülke içindeki şiddetli muhalefete rağmen, 2003 yılında ABD öncülüğündeki savaşa katılarak Saddam Hüseyin'i devirdi.
Blair, o dönemde Irak liderinin kitle imha silahları stokladığı yönündeki "suçlamaları" vurguladı.
Fakat daha sonra, eski ABD Başkanı George W. Bush yönetiminin beslediği bu iddiaların yanlış olduğu ortaya çıktı.
Belgelere göre, dönemin Dışişleri Bakanı Jack Straw, Bakanlar Kurulu'na şunları söyledi: "Esasen, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bir üyesi tüm süreci baltaladı."
2019 yılında vefat eden Chirac, "Fransa ile Birleşik Krallık arasında stratejik bir boşluk yaratan bir karar aldığı" gerekçesiyle suçlandı.
Üç gün sonraki bir toplantıda Straw, Chirac'ın "kendisini, ABD'nin hâkim olduğu dünyanın aksine, iki kutuplu bir dünyanın bir tarafının lideri olarak konumlandırdığını" ifade etti.
Ancak 17 Mart toplantısında, bakanlara İşçi Partisi hükümetinin "adaleti, iyi yönetişimi ve çoğulculuğu destekleyen küresel bir vizyonla hareket ettiği ve bunun onu diğer gelişmiş ülke hükümetlerinden ayırdığı" söylendi.
Toplantı tutanağının son bölümünde şu ifadelere yer verildi: "Başbakan, diplomatik sürecin artık sona erdiğini, Saddam Hüseyin'e Irak'ı terk etmesi için son bir uyarı yapılacağını ve gerektiğinde uyumu sağlamak için Avam Kamarası'ndan Irak'a yönelik askeri bir harekât için onay isteneceğini belirtti."
İngiltere, 20 Mart 2003'te ABD öncülüğündeki Irak işgaline katıldı.
Bu karar, Londra'da yaklaşık bir milyon kişinin askeri müdahaleye karşı protesto yürüyüşü düzenlemesine rağmen alındı.
Irak'ın işgal edilmesi ve sonrasındaki savaş, Blair'in popülaritesini ciddi şekilde zayıflattı.
2016 yılında yayımlanan bağımsız Chilcot Raporu, Blair'in Irak rejiminin oluşturduğu tehdidi kasıtlı olarak abarttığı sonucuna vardı.
Blair, savaşın planlanmasında yapılan hatalar için "pişmanlık ve üzüntü" dile getirirken, o dönemde basın sekreteri olan Alastair Campbell, bu kararın "hayatının geri kalanında onu ağır bir şekilde etkilediğini" söyledi.
