ABD ordusu ve Ortadoğu'daki müttefikleri, İran'ın düşük maliyetli kamikaze dron sürülerini durdurmakta ciddi güçlük çekiyor.
YDH - ABD ordusu ve Ortadoğu genelindeki müttefikleri, savaşın ikinci haftasına girilirken İran'ın ucuz kamikaze dron sürüleriyle mücadele etmekte zorlanıyor.
The Hill gazetesinin haberine göre Savaş Bakanlığı (Pentagon) yetkililerinin, bu hafta milletvekilleriyle kapalı kapılar ardında yaptıkları bilgilendirme toplantılarında, İran tarafından fırlatılan dron dalgalarının hava savunma sistemlerini delerek Fars Körfezi bölgesindeki Amerikan birliklerini ve üslerini saldırılara karşı korumasız bıraktığını kabul ettiği bildirildi. Dron saldırıları sonucunda şimdiden altı Amerikalı öldü.
Hızlı bir şekilde üretilen ve maliyeti yaklaşık 20 bin dolar olan İran yapımı Şahid-136 dronlarına karşı Amerikan silahlı kuvvetleri; inşası yıllar süren, maliyeti ise milyonlarca doları bulan Patriot ve THAAD önleyici füzelerini tüketiyor.
Savunma yüklenicileri üretimi artırıyor
Başkan Trump, cuma günü aralarında THAAD üreticisi Lockheed Martin ve Patriot üreticisi Raytheon'un da bulunduğu büyük savunma sanayii yüklenicileriyle bir araya geldi.
Trump, görüşme sırasında bu şirketlerin "seçkin sınıf" (exquisite class) olarak nitelendirilen gelişmiş silahların üretimini dört katına çıkarma konusunda anlaştığını iddia etti.
Fakat savunma uzmanları, üretim takvimi hızlandırılsa dahi bu silahların tamamlanmasının iki yıla kadar sürebileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, İran'ın dron saldırılarının Fars Körfezi bölgesindeki düzeni aylarca sarsabileceğini ve Amerika'nın mühimmat stoklarını eritebileceğini belirtiyor.
Soufan Center Direktörü Colin Clarke, "İran'ın stratejisi, ABD'nin pahalı füzelerle düşürmek zorunda kaldığı ucuz dronlar gönderme ilkesine dayanıyor" dedi.
Clarke, Tahran'ın ABD ve İsrail savunmasını zayıflatmak için "bin kesikle öldürme" stratejisi izlediğini kaydetti.
Sistem hızlı inovasyona ayak uyduramıyor
Eskiden orduda istihbarat özel operasyonlarında görev alan ve Ukrayna'nın Rusya'ya karşı savunmasında dron birimleriyle çalışan Brett Velicovich, kendisinin ve diğer uzmanların ABD'yi dron savaşına hazırlanması konusunda yıllardır uyardığını ifade etti.
The Hill'e konuşan Velicovich, "Ukrayna'da sahada bulunduk ve dron savaşının nasıl evrildiğini bizzat gördük" diye konuştu.
Velicovich, ABD federal ihale sisteminin hızlı inovasyona uygun kurgulanmadığını belirtti. Bu gerçeklik, Savaş Bakanı Pete Hegseth'in geçen yıl bürokrasiyi azaltmak ve askeri dron inovasyonuna yönelik teşvikleri artırmak için bir girişim başlattığını duyurmasıyla da gündeme gelmişti.
Velicovich, "Sistem yeterince hızlı değişmedi; büyükelçiliklerimizi hala miadı dolmuş eski sistemlerle koruyoruz. İHA savunma sistemlerimizin geliştirilmesi gerekiyor" dedi.
Kuveyt ve Suudi Arabistan dronların hedefinde
ABD ve İsrail'in geçen hafta İran'a karşı savaş başlatmasından bu yana Tahran, Washington ile müttefik olan veya Amerikan askerlerine ev sahipliği yapan Fars Körfezi ülkelerine yüzlerce füzenin yanı sıra 1500'den fazla dron fırlattı.
Bu araçların çoğu hava savunma sistemleri tarafından engellendi; ancak 1 Mart'ta Kuveyt'te düzenlenen bir dron saldırısında altı ABD askeri hayatını kaybetti. Suudi Arabistan'daki ABD Büyükelçiliği de dronlarla hedef alındı.
CNN'in haberine göre, salı günü Bakan Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine milletvekillerine, kamikaze dronların öngörülenden daha büyük bir sorun yarattığını ve ABD hava savunmasının bunların tamamını engelleyemeyeceğini bildirdi.
General Caine, pazartesi günü muhabirlere yaptığı açıklamada İran dronlarının tehdit oluşturduğunu belirtti ancak kaçının düşürüldüğüne dair bilgi vermedi.
Caine sadece, "Sistemlerimiz bu platformlara karşı etkili olduğunu kanıtladı; hedeflere hızla müdahale ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Stokların tükenme riski endişe yaratıyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (Centcom) Komutanı Amiral Brad Cooper, perşembe günü yaptığı açıklamada dron saldırılarının ilk güne oranla yüzde 83 azaldığını ancak Amerikan güçlerinin "tetikte kalmaya devam ettiğini" kaydetti.
ABD'nin dronlarla başa çıkmak için özel kabiliyetler talep edip etmediği sorusuna Cooper, ordunun "gerekli düzenlemeleri yaptığı" cevabını verdi.
Amiral Cooper, Washington'ın savaşta "bir dizi yeni kabiliyeti" devreye soktuğunu belirterek mühimmat stoklarının hızla tükendiği yönündeki endişeleri önemsemez göründü.
Centcom'un Florida'daki karargahında muhabirlere konuşan Cooper, "Birkaç yıl öncesini hatırlarsanız, her zaman '2 milyon dolarlık füzeyle 50 bin dolarlık dron vuruyoruz' dendiğini duyardınız. Bugünlerde 10 bin dolarlık silahlarla 100 bin dolarlık dronları vurmak için çok vakit harcıyoruz" dedi.
Ukrayna tecrübesini bölgeye taşıyor
Meselenin ciddiyeti üzerine Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, çarşamba günü yaptığı açıklamada ülkesinin İran dronlarına karşı koymaya yardımcı olmak amacıyla Ortadoğu'ya askeri uzmanlar göndereceğini duyurdu.
Zelenskiy, "Fars Körfezi ülkeleri ciddi bir zorlukla karşı karşıya ve bunu açıkça dile getiriyorlar. İran'ın saldırı dronları, bu savaş boyunca şehirlerimizi, köylerimizi ve Ukrayna altyapısını vuran 'Şahid'lerin aynısıdır" diye konuştu.
Stimson Center kıdemli uzmanı Kelly Grieco, Pentagon'un dron tehdidini öngöremediği iddiasına şüpheyle yaklaştı.
Grieco, "İran'ın Şahid tehdidi bu kadar iyi bilinirken ABD ordusunun bu tehdidi tahmin edememiş olması inanılır gibi değil. Üstelik dört yıldır Ukrayna'nın İran dronları ve bunların Rus yapımı varyantlarıyla nasıl başa çıktığını izliyoruz, bu yüzden baskın etkisi yaratmamalıydı" dedi.
"Garajda üretilebilen" asimetrik tehdit
Moskova'nın Tahran'dan toplu halde satın aldığı Şahid dronları, alçaktan ve yavaş uçabildiği için hava savunma sistemlerinden füzelere kıyasla daha kolay kaçabiliyor.
Ayrıca bu araçlar düşük maliyetle ve hızla üretilebiliyor. ABD ve İsrail saldırılarında İran'ın balistik füze rampalarına onlarca bomba bırakılmasına ve ülkenin Uzay Komutanlığı muadili merkezlerinin vurulmasına rağmen, Grieco'ya göre İran'ın dron üretim hatlarını yok etmek oldukça zor; zira bu araçlar hemen her yerde monte edilebiliyor.
Grieco, The Hill'e verdiği demeçte, "Şahid dronlarının sorunu, üretimin çok geniş bir alana yayılabilmesi. Bu nedenle üretim yerlerini tespit etmek çok daha güç. Bir Şahid dronunu garajınızda bile monte edebilirsiniz. Bu da onları avlamayı ve imha etmeyi çok daha zor hale getiriyor" dedi.
İran saldırıları uzun vadeye yayıyor
Velicovich'e göre saldırılar, Tahran'ın çok sayıda dron naklettiği Yemen'deki Husiler gibi İran destekli gruplardan da gelebilir.
Velicovich, "Ortadoğu'da bilmediğimiz bazı gizli üretim tesislerinin bulunması kuvvetle muhtemel" değerlendirmesinde bulundu. Amiral Cooper, savaşın ilk haftasında vurulan yirmiden fazla gemi arasında bir İHA gemisinin de bulunduğunu belirtti.
Açık kaynak verileri, İran'ın Fars Körfezi genelinde fırlatılabilecek 70 binden fazla dronu olduğunu gösteriyor; ancak Grieco bu sayının biraz yüksek olabileceğini ifade etti.
Yine de İran'ın savaşın ilk haftasında 2 binden az dron fırlattığı göz önüne alındığında, Tahran'ın bu saldırıları aylarca sürdürebileceğini belirten Grieco, "Veri akışına baktığınızda, ilk gün Birleşik Arap Emirlikleri'ne 500'den fazla balistik füze atıldı. Sonrasında bu sayı günde 130 ila 150 arasına düştü. Bana göre bu düşüş, saldırıları uzun vadeye yayma stratejisinin bir yansıması" dedi.
