ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı başlattığı savaş, küresel piyasalarda tedirginlik yaratırken ve kamuoyu desteğini düşürürken, Beyaz Saray’ın “savaşın nasıl sona ereceğini” açıklayamaması belirsizliği artırdı.
YDH- Associated Press’in (AP) haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik başlattığı savaş, “küresel piyasalarda tedirginlik” yaratırken ve “kamuoyu desteğini düşürürken”, başkan ve üst düzey danışmanlarının “açıklamalarındaki tutarsızlıklar” da çatışmanın belirsizliğini artırdı.
Trump, bazı açıklamalarında İran liderlerinin “koşulsuz teslimiyet”ini isterken, bazı konuşmalarında ise “hedefe ulaştık” mesajı verdi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, salı günü yaptığı açıklamada, savaşın başlangıcı, ortası ya da sonunun tamamen Başkan Trump’a bağlı olduğunu ifade etti.
Trump, Pazartesi günü bir konuşmasında savaşın “kısa süreli bir girişim” olduğunu belirtti, bir başka konuşmasında ise “yeterince kazanmadık” iddiasında bulundu.
Senatör Mark Kelly, Trump’ın “net bir hedefi olmadığını” belirterek, “Planları yok. Bir takvimleri yok. Bu yüzden bir çıkış stratejileri de yok” dedi.
Sürekli değişen bir hedef çizgisi
Habere göre, Trump’ın İran saldırısı kararından bu yana, başkan ve ekibi savaşın hedefleri ve zamanlamasında sürekli değişiklik yaptı; bu da soruların cevaptan daha fazla artmasına yol açtı.
Son günlerde Trump, İran liderlerinin “koşulsuz teslimiyetini” talep ederken, aynı zamanda İran ordusunu çökertmekte başarılı olduğunu ileri sürdü. Başkan, Amerikan kamuoyuna bu çatışmanın uzun sürmeyeceğini temin etmeye çalıştı, ancak kara harekâtı seçeneğini tamamen dışlamadı.
ABD ordusu, İran donanmasını büyük ölçüde etkisiz hale getirdiğini ve bölgedeki komşulara yönelik füze ve drone saldırı kapasitesini ciddi şekilde azalttığını öne sürdü. Ancak kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın hâlâ fiilen kapanmış durumda olduğu ve İranlı yetkililerin geri adım atmadığı belirtildi.
İran Devrim Muhafızları, ABD bombardımanı durdurulana kadar Hürmüz Boğazı’ndan “tek damla petrolün” geçmesine izin vermeyeceklerini açıkladı.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkanı Ali Laricani ise Trump’ın boğaz üzerinden petrol akışını engellerse “yirmi kat daha sert saldıracağım” tehdidine karşılık, “İran’ın fedakâr milleti boş tehditlerinizden korkmaz. Sizden büyük olanlar bile İran’ı ortadan kaldıramadı. Kendinizin ortadan kalkmamasına dikkat edin.” dedi.
Trump, İran’a karşı önleyici saldırının neden gerekli olduğunu Amerikan halkına anlatmakta “zorluk” yaşadı.
Resmi açıklamalara göre, şu ana kadar İran’ın misillemeleri sonucunda 8 ABD askeri öldü, yaklaşık 140 kişi yaralandı.
Trump, savaşı başlatma gerekçelerinden birini, “İran’ın ABD’ye saldırmaya hazırlanıyor olabileceğine dair bir his” olarak açıklamıştı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, bu durumu biraz değiştirerek, başkanın “gerçeklere dayalı bir his” taşıdığını belirtti. Öte yandan Pentagon yetkilileri, Kongre personeline, ABD’nin İran’ın önleyici saldırı planladığına dair istihbaratının “olmadığını” aktardı.
Amerikan kamuoyu tepkileri
Son anketler, Trump’ın İran’a saldırı kararının, tipik olarak ABD savaşlarının başında görülen “bayrak etrafında birleşme” etkisini “yaratmadığını” gösteriyor.
Quinnipiac ve Fox News anketlerinde, seçmenlerin yaklaşık yarısı ABD’nin İran’daki askeri müdahalesinin ülkeyi “daha az güvenli” hale getirdiğini belirtti. Yaklaşık üçte biri müdahalenin ülkeyi daha güvenli hale getirdiğini düşündü.
CNN anketinde, Amerikalı yetişkinlerin yaklaşık yarısı askeri müdahalenin İran’ı ABD için “daha büyük bir tehdit” haline getireceğini düşündü. Yine ankete göre, yetişkinlerin yaklaşık yüzde 60’ı Trump’a İran’a karşı güç kullanımı konusunda doğru kararlar alacağına “çok az” veya “hiç güvenmiyorum” dedi.
