ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Amerikan ordusunun hukuk birimlerini hedef alan kapsamlı bir yeniden yapılanma talimatı verdi; askeri avukatları operasyonel görevlerle sınırlandırırken sivil hukuk işlevlerini ayrı bir yapıya devretti.
YDH - ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Çarşamba günü yayımladığı sosyal medya videosunda ordunun hukuk birimlerini hedef alan kapsamlı bir yeniden yapılanma talimatı duyurdu.
Hegseth, "Yirmi yılı aşkın bir süredir hizmetler genelindeki hukuk birimleri şişkinleşti, gereksiz kopyalanmalar oluştu; yetki hatları bulanıklaştı ve kritik harp hukuku uzmanları (JAG'lar) en çok ihtiyaç duyuldukları yerden, yani saniyeler ve dakikaların belirleyici olduğu operasyonel ortamlardan uzaklaştırıldı" dedi.
Hegseth, hizmet sekreterlerine genel danışmanlar, JAG generalları ve komutanlık baş hukuk danışmanı aracılığıyla "acımasız, mazeretsiz bir denetim" yürütmelerini emrettiğini bildirdi.
Talimatta şu ifadeye yer verdi: "Temizleyin, yinelemeleri ve bürokrasiyi kesin, rolleri ve raporlama hatlarını netleştirin. Ahlaki belirsizliğe artık yer yok."
Sivil işlerden operasyonel alana
Hegseth, değişiklikleri kısmen askeri avukatların sivil işlere kaymasına bağladı. "Bu durum hazırlığı törpülüyor ve karşılayamayacağımız açıklar bırakıyor" dedi.
Savaş Bakanlığı'nın üniformalı ve sivil avukatlarının "mevcut kaynak dağılımı ve görev yapısını" yeniden düzenleme girişimi; ABD ile İsrail'in İran'a yönelik haydutluk eylemleri ile Karayipler'deki teknelere düzenlenen saldırılar gibi Demokrat milletvekilleri ve bazı hukuk uzmanlarınca yasadışı ilan edilen operasyonların gölgesinde geliyor.
Hegseth bir yıl önce de JAG başlarını görevden almıştı
Bu direktif, Hegseth'in Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri'nin baş hukuk danışmanlarını Başkan Trump'ın emirlerine karşı potansiyel "engel" oldukları gerekçesiyle görevden aldığı tarihten bu yana bir yılı biraz aşkın bir süre sonra geldi.
JAG'ların asli görevi, Amerikan ve uluslararası silahlı çatışma hukukuna ilişkin olası sorunları önlemek amacıyla Pentagon'daki ve cephedeki üst düzey askeri yetkililere bağımsız hukuki rehberlik sunmak.
Son değişiklikler ise Hegseth'in ordunun hukuki denetim mekanizmalarını zayıflattığı, başkana veya onun gündemine bağlılığı sorgulananlara karşı hesap verebilirliği azalttığı ve üniformalılarla sivil avukatların görev alanlarını birbirinden ayırarak çatışma dönemlerinde sivil denetime kapı kapattığı yönünde kaygılara zemin hazırladı.
Hegseth, "Büyük güç rekabetinde ya da karşılaştığımız her türlü tehditte komutanlar; sonu gelmeyen süreçlere veya yetki kavgalarına değil, kararlı eylemi mümkün kılan çevik, bağımsız ve isabetli hukuki tavsiyeye ihtiyaç duyuyor" dedi.
Hegseth, JAG'ların savaş hukuku, askeri adalet, operasyonel hukuk, silahlı çatışma hukuku, konuşlu ikmal hukuku, istihbarat hukuku ve siber hukuk gibi "büyük ölçekli muharebenin keskinliğini artıran her alana" odaklanması gerektiğini vurguladı.
Sivil genel danışmanların ise satın alma, sivil personel, fikri mülkiyet, gayrimenkul, patent ve askeri kanallar dışında kalan davacılık gibi "operasyonel olmayan" alanlarda konuşlanacağını belirtti.
Hegseth, iki yapı arasında davranış standartları ile "hizmetler için anlamlı görünüyorsa" Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası (FOIA) ve gizlilik konularını kapsayan "sınırlı ortak alanlar" olacağını da sözlerine ekledi.
Hegseth'in kendi direktifiyle çelişen uygulamaları
Hegseth, hizmetlerin askeri ve sivil hukuk departmanları arasındaki çakışmalara ilişkin raporların Savaş Bakanlığı Genel Danışmanı'na 45 gün içinde sunulmasını, kapsamlı değişikliklerin ise altı ay içinde tamamlanmasını öngördü.
Ancak Çarşamba günkü mesaj, Hegseth'in kendi Pentagon şefliği dönemindeki uygulamalarıyla doğrudan çelişiyor: Hegseth, birden fazla kez üniformalı avukatların sivil davalara tahsis edilmesini bizzat onayladı.
Ağustos ayında Pentagon, göçmenlik duruşmalarına başkanlık ederek Adalet Bakanlığı'ndaki birikmiş davaların giderilmesine yardımcı olmak üzere 600'e kadar askeri ve sivil avukatın geçici göçmenlik hakimi sıfatıyla Adalet Bakanlığı'na devredilmesini onayladı; bu uygulama, komutanlara danışmanlık yapmaktan çok uzak bir konumdu.
Yine aynı ay, JAG Birliği'nden 20 üye başkent Washington'daki sivil davalarda federal savcılarla birlikte çalışmak üzere ABD Savcılığı'na geçici olarak görevlendirildi.
Ekim ayında ise Hegseth, ordunun Adalet Bakanlığı'na Memphis ve ABD-Meksika sınırı yakınlarındaki geçici görevler için 48 avukat sağlamasını emretti.
Bu görevler, JAG'ların geleneksel işlevlerinden, yani askeri kovuşturmaların yürütülmesinden, savunuculuktan ve personele hukuki danışmanlık sunmaktan belirgin biçimde ayrışıyordu.
