ABD Deniz Piyadeleri gazisi ve eski dış politika yetkilisi Matt Hoh, Yargıç Andrew Napolitano’ya verdiği mülakatta İran savaşının planlandığı gibi ilerlemediğini ve ABD yönetiminin askeri hazırlıkta ciddi eksikler gösterdiğini belirtti.
YDH - ABD Deniz Piyadeleri gazisi ve eski Dışişleri yetkilisi Matt Hoh, Yargıç Andrew Napolitano’nun programına verdiği mülakatta İran ile yürütülen savaşın planlanan seyirden uzaklaştığını belirtti. Hoh, savaşın ilk haftalarında ortaya çıkan lojistik eksikliklerin, askeri planlamadaki temel zaaflara işaret ettiğini ifade etti.
Hoh, ABD’li planlayıcıların savaş başladıktan haftalar sonra taşınabilir beton sığınaklar aradığını aktararak, “Bu, savaşın başlamasından bir ay sonra ortaya çıkan bir ihtiyaç. Oysa İran’ın temel silahlarının füzeler ve insansız hava araçları olduğu biliniyordu” dedi.
Ayrıca Hoh, Irak ve Afganistan deneyimlerine atıfla sabit askeri pozisyonların sürekli hedef alındığını hatırlatarak, “Her sabit hedefin havan, roket ya da başka araçlarla vurulacağını biliyoruz. Buna rağmen gerekli koruma altyapısı planlanmadı” ifadelerini kullandı.
“Bu durum liderlikteki kibir ve hazırlıksızlığın sonucu”
Bununla birlikte Hoh, söz konusu eksikliklerin yalnızca teknik bir hata olmadığını, siyasi ve askeri liderlik düzeyinde yapısal bir soruna işaret ettiğini belirtti. Hoh, “Bu tablo, sivil ve askeri liderliğin kibriyle doğrudan bağlantılı. Pentagon denetimden geçemiyor ve savaş kazanamıyor” dedi.
Hoh, İran’ın savaşta inisiyatifi ele geçirdiğini ifade ederek, “İran hem stratejik hem de siyasi düzeyde ABD’den daha yüksek bir yetkinlik sergiledi” değerlendirmesinde bulundu.
Hoh’a göre savaşın süresi uzadıkça bu eğilim daha da belirginleşiyor. Hoh, “Bu savaş uzadıkça dengeler İran lehine gelişiyor” diye konuştu.
“En basit askeri planlama ilkeleri dahi uygulanmadı”
Ayrıca Hoh, askeri planlamanın temel prensiplerinin dahi göz ardı edildiğini vurguladı. Hoh, ABD ordusunda subayların kariyerlerinin başında öğrendiği planlama yöntemlerine işaret ederek, “Her görev planlamasında düşmanın en muhtemel ve en tehlikeli hareket tarzı analiz edilir. Bu yapılmadı” diye konuştu.
Hoh, füze ve insansız hava aracı saldırılarının en muhtemel tehdit olduğu halde buna karşı önlem alınmadığını belirtti. Hoh, “Bu saldırılar en olası senaryoydu ve buna hazırlık yapılmadı” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan Hoh, İran’ın savaş alanını genişletme stratejisini “yatay genişleme” olarak nitelendirdi ve bunun ABD üzerinde çok boyutlu baskı yarattığını söyledi.
“Ekonomik savaş etkisi küresel ölçekte hissediliyor”
Bu çerçevede Hoh, savaşın yalnızca askeri değil, ekonomik boyutunun da hızla derinleştiğini kaydetti. Hoh, İspanya’da yakıt sübvansiyonları ve Filipinler’de enerji acil durumu ilan edilmesini örnek göstererek, “Ekonomik baskı giderek artıyor” dedi.
Hoh, ABD ekonomisinde de olumsuz sinyallerin belirginleştiğini ifade ederek, “Havayolu şirketleri bu çeyrekte zarar açıklayacaklarını söylüyor. Bu sadece başlangıç” değerlendirmesinde bulundu.
Aynı zamanda Hoh, yönetimin kamuoyuna verdiği mesaj ile sahadaki gerçeklik arasında uyumsuzluk bulunduğunu belirtti. Hoh, “Yönetim başarıdan söz ederken ekonomik göstergeler farklı bir tablo ortaya koyuyor” değerlendirmesini yaptı.
“‘Bombalarla müzakere’ söylemi askerler tarafından ciddiye alınmıyor”
Öte yandan programda ABD Savunma Bakanlığı’na atfedilen “bombalarla müzakere” yaklaşımı da gündeme geldi. Hoh, bu söylemin sahadaki askerler tarafından karşılık bulmadığını ifade etti.
Hoh, “Çoğu asker bu tür ifadeleri ciddiye almıyor. Bu yaklaşım gerçekçi değil” diye konuştu.
Hoh, bu söylemi 2003 Irak savaşı dönemindeki siyasi retorikle karşılaştırarak, “Bu tür ifadeler daha önce de kullanıldı ve sonuçları ortada” değerlendirmesinde bulundu.
Hoh, ABD askerlerinin önemli bir bölümünün mevcut liderliği yetersiz gördüğünü belirterek, “Askerler bu tür söylemleri sergileyen kişilerin sahadaki gerçeklikten uzak olduğunu düşünüyor” ifadelerini kullandı.
“Savaşın ekonomik sonuçları ABD içinde hissedilecek”
Buna ek olarak Hoh, savaşın ABD iç ekonomisi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Hoh, son haftalarda yakıt fiyatlarının yaklaşık 1 dolar arttığını belirtti.
Hoh, daha uzun vadede doların küresel konumunun zayıflayacağını ifade ederek, “Bu savaş dolarizasyon sürecini hızlandıracak” yorumunu yaptı.
Hoh, ABD’nin enerji bağımlılığına işaret ederek, doğalgaz ve petrol fiyatlarındaki artışın tüm sektörleri etkileyeceğini söyledi. Hoh, “Üretimden taşımaya kadar her alan enerjiye bağlı. Bu artış zincirleme etki yaratacak” dedi.
“ABD ekonomisi stagflasyon riskiyle karşı karşıya”
Bu nedenle Hoh, ABD ekonomisinin aynı anda hem daralma hem de fiyat artışı yaşayacağını belirtti. Hoh, “Ekonomik durgunluk ve enflasyon aynı anda ortaya çıkacak. Bu, klasik bir stagflasyon tablosu” dedi.
Hoh, ABD’de nüfusun yüzde 60’ından fazlasının maaştan maaşa yaşadığını hatırlatarak, ekonomik şokların doğrudan toplumsal etki yaratacağını ifade etti.
Hoh, “İran’ın Katar’daki sıvılaştırılmış doğal gaz üretiminin yaklaşık beşte birini devre dışı bırakması küresel enerji piyasasını etkiledi” bilgisini paylaştı.
“ABD ordusunun rolü uzun süredir tartışmalı”
Diğer yandan mülakatta ABD ordusunun rolü de tartışıldı. Eski bir deniz piyadesi olan Jim Webb’in “ABD ordusunun başka ülkeler adına savaştığı” yönündeki değerlendirmesi gündeme geldi.
Hoh, bu görüşe kısmen katıldığını belirtti. Hoh, “Bu durum yeni değil. ABD ordusu uzun süredir benzer görevler üstleniyor” dedi.
Hoh, zorunlu askerlik sisteminin kaldırılmasından bu yana ordunun “sözleşmeli askerlik” modeline dayandığını ifade ederek, “Bu yapı farklı bir askeri işleyiş ortaya çıkardı” diye konuştu.
Hoh, savaş kavramının kendisine de eleştirel yaklaştı. Hoh, “Savaşta onur yoktur. Bunu söyleyenler ya bir ajandaya sahiptir ya da savaşın gerçekliğini yaşamamıştır” dedi.
Hoh, üç kez savaş tecrübesi yaşadığını belirterek, savaşın insani ve toplumsal sonuçlarına dikkat çekti.
“Başkanın ‘kazandık’ açıklaması gerçeklikle örtüşmüyor”
Bununla birlikte ABD Başkanı’nın savaşın kazanıldığı yönündeki açıklamaları da mülakatta ele alındı. Hoh, bu değerlendirmeyi “gerçeklikten kopuk” olarak nitelendirdi.
Hoh, “Bu tür açıklamalar ya bilinçli olarak yapılıyor ya da yanlış bilgiye dayanıyor” dedi.
Hoh, yönetimin kamuoyuna yönelik söylemleri ile sahadaki gelişmeler arasında ciddi fark bulunduğunu ifade etti.
“Kongre içinde de itirazlar yükseliyor”
Aynı zamanda Hoh, ABD Kongresi içinde de yönetimin politikalarına yönelik eleştirilerin arttığını belirtti. Hoh, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki bazı komisyon başkanlarının daha fazla bilgi talep ettiğini aktardı.
Hoh, bazı Cumhuriyetçi üyelerin kapalı oturum brifinglerinde verilen bilgiler ile kamuya açıklanan bilgiler arasında fark bulunduğunu ifade etti.
Hoh, “Bu durum siyasi destek tabanında da çatlaklar oluştuğunu gösteriyor” dedi.
Son olarak Hoh, ABD’nin İran topraklarında sınırlı kara operasyonları düzenleme ihtimaline dikkat çekti. Hoh, bu tür adımların askeri ve siyasi riskleri artıracağını belirtti.
Hoh, “Sembolik kazanımlar elde etmek için yapılan operasyonlar ciddi kayıplara yol açabilir” dedi.
Hoh, yönetimin karar alma sürecinde görüntü ve kamuoyu etkisini önceliklendirdiğini ifade ederek, “Bu yaklaşım sahadaki gerçeklikle uyumlu değil” değerlendirmesinde bulundu.
